Wet Zorg en Dwang : Laat de politiek zijn woord houden!!

Het wetsvoorstel Zorg en Dwang wordt besproken in de Tweede Kamer. Als je het mij vraagt is het een drama: Dwang heeft niks te maken met zorg! Net zoals slaan niks met opvoeding te maken heeft.
Maar toch wordt er nu dus een wet besproken die het toelaat dat mensen met een verstandelijke beperking en dementerende bejaarden “legaal” mogen worden vastgebonden, platgespoten, opgesloten enz. “omdat het de praktijk is”. Dat kan toch niet!

Zijn we die vreselijke beelden nu alweer vergeten??
Zie deze uitzending om op te frissen:
http://www.eo.nl/tv/devijfdedag/reportage-detail/alex-oudman-toen-en-nu-1/

Die beelden waar we allemaal om hebben gehuild??
Brandon, de jongen die 3 jaar vastgebonden zat aan de muur van een instelling, waarvan de staatssecretaris zei “De zorg aan Brandon voldoet aan de norm”.
http://www.eo.nl/tv/devijfdedag/reportage-detail/vastgeketend-het-hoeft-niet/
Alex, de man die maandenlang naakt en verwaarloosd in een isoleercel zat: (Netwerk) http://www.youtube.com/watch?v=Vx8laZG3zR4

‘Roelie’, de 44-jarige vrouw die overleed door buitensporig ingrijpen van de verpleging bij NOVO( zie Nieuwsuur 5 augustus) en waarbij uiteindelijk “niemand” verantwoordelijk is voor haar dood.. http://nieuwsuur.nl/onderwerp/536854-nog-altijd-veel-mis-in-gehandicaptenzorg.html

• En Lucas, Mick, Youp en Dexter, en de wanhoop van hun ouders die geen goede zorg of ondersteuning kunnen vinden en deze uitzichtloze situatie werkelijk moe zijn.
• http://www.eo.nl/tv/devijfdedag/reportage-detail/alex-oudman-toen-en-nu-1/
http://www.eenvandaag.nl/gezondheid/42443/nog_steeds_geen_oplossing_dex_en_brandon_kinderen

• Ik ben vast niet de enige die op dit moment terugdenkt aan Jolanda Venema, en de vele politieke uitspraken die sindsdien gedaan zijn; Dit zou stoppen… http://www.geschiedenis24.nl/andere-tijden/afleveringen/2008-2009/Jolanda-Venema.html

Het is nu 2013, en nog steeds zien we schrijnende primitieve taferelen in de zorg voor verstandelijk gehandicapten. (Gelukkig niet overal: er zijn ook goede woonvoorzieningen, dat mag gezegd worden). Maar toch: de primitieve toestanden bestaan nog steeds, van verwaarlozing tot aan mishandeling… Een kind vastbinden omdat hij “lastig” is. Een vrouw dooddrukken als “bijwerking van de zorg”?? En dan heb ik het nog niet eens gehad over de vreselijke toestanden in de ouderenzorg…

We moeten ons nu de vraag stellen: Is dit Nederlands?? Willen we dit soort toestanden in een wet hebben die het toelaat om mensen zo primitief en inhumaan te behandelen: als een ding zonder gevoel… ? Of gaan we erkennen dat zorg iets anders is dan dwang, net zoals slaan niet bij opvoeding hoort?? Kunnen wij onszelf aankijken in de spiegel, en zeggen dat we trots zijn op de zorg aan de kwetsbaren van onze samenleving???

Dwang is ontzettend primitief. Iedereen wordt er ongelukkig van. Zulke taferelen willen we toch niet! Het kan veel beter! Keer op keer blijkt dat een zachte en persoonsgerichte benadering veel beter werkt dan de harde hand bij het oplossen van moeilijk-hanteerbaar gedrag. Dat wordt keer op keer benadrukt.

Nogmaals de verfrissende uitzending,
http://www.eo.nl/tv/devijfdedag/reportage-detail/alex-oudman-toen-en-nu-1/
De uitzending laat zien dat een zachte benadering nodig is en werkt, we zien het bij Brandon, Lucas en Mick, maar vooral zien we “het wonder van Alex”: Er is speciaal voor hem een huis gebouwd met zijn eigen zorgteam, met mensen die hem kunnen “lezen” en zijn angst begrijpen. Er is geinvesteerd in zijn bestaan. DAT IS ZORG!!

Er zijn talloze voorbeelden, zie ook Sebastiaan: http://www.youtube.com/watch?v=1O_qctGKbfs

Maar toch blijft men in de politiek een beetje hangen met die oude wet, die gebaseerd is op oude opvattingen: namelijk de misvatting dat dwang wel helpt.

Maar dwang helpt helemaal niet!
Het geeft alleen maar meer strijd, angst, paniek, trauma’s en dus meer problemen. Dat inzicht is door de jaren heen steeds sterker geworden, en dat besef wordt ook door professionals in de zorg omarmd. De inzichten mbt zorgkwaliteit zijn in de loop der jaren veranderd: Dwang is geen goede zorg. Echte zorg is aandacht en maatwerk.

Sinds 2008 heeft de overheid structureel geld besteed aan het terugdringen van dwang in de GGZ. En eigenlijk weet iedereen wel dat geweld en machtsvertoon geen oplossing biedt voor problematisch gedrag. Vanaf 25 april 2007 is het ook verboden om kinderen te slaan bij de opvoeding. Een opvoeding gebaseerd op respect heeft immers veel meer zin.

Waarom wordt er dan nu gepraat over een wet Zorg en Dwang??
Hoe kan men anno 2013 nog op het idee komen om dwang toe te passen bij verstandelijk gehandicapten en mensen met dementie, bij wie de prikkel- en informatie verwerking vaak anders is, en dikwijls erg direct verloopt; Dat houdt in dat mensen erg direct reageren op wat er gebeurt. En dwang geeft extreem negatieve prikkels af: Iedereen wordt bang als hij/zij vastgebonden ligt.. Maar juist mensen met intellectuele beperkingen kunnen dat moeilijker relativeren. Het is voor deze groep mensen dus nog verschrikkelijker en heftiger dan voor mensen die een wat hoger niveau van inzicht hebben. En juist deze groep kan erg moeilijk voor zichzelf opkomen. Daar dreigen zij nu de dupe van te worden.

Gaan we nog langer toelaten dat deze mensen slachtoffer worden van primitieve praktijken die voortkomen uit een gebrek aan aandacht??? Laten we de ontwikkeling stilstaan of gaan we mee met de ontwikkelingen van deze eeuw?

Het is mogelijk om deze mensen een goed leven te geven.
Echte zorg en echte investering in hun bestaan (geen dwang).
We kunnen ervoor kiezen om een wereld op te bouwen waarin mensen WEL gelukkig worden. Het KAN. Er kan een wet komen die echte ZORG regelt, en geen primitieve praktijken meer toelaat.

De keuze wordt momenteel gemaakt in de Tweede Kamer.
Op 19 september 2013 zal er vermoedelijk gestemd worden over het wetsvoorstel Zorg en Dwang.

Maar de debatten in de Tweede Kamer maken pijnlijk duidelijk dat de ouderwetse beeldvorming nog teveel aanwezig is bij veel politici. Dwang en zorg worden vaak nog in 1 adem genoemd, met de meest rare vervoegingen: instemmen met dwang, vrijwillige onvrijwillige zorg, ‘dwangzorg’… het zijn allemaal verzachtende woorden voor afschuwelijke praktijken (opsluiten, vastbinden en platspuiten)…

De politici in de Tweede Kamer doen een poging om de wet te beoordelen op “werkbaarheid” enz., maar ik vraag me af of ze zich bewust zijn van de onderliggende foute aanname: Dwang is geen zorg. Dwang leidt niet tot een wenselijk effect. Dwangtoepassing leidt tot angst en paniek, afbreuk van vertrouwen, strijd, en meer problemen, en dus een onhoudbare, onwerkbare sfeer in de zorg, met alleen maar strijd en angst…. Dat is geen zorg!! Zorg is investeren in de kwaliteit van mensenlevens.

Het wetsvoorstel Zorg en Dwang gaat helaas niet over zorg, maar over dwang. En het verruimen van de mogelijkheden voor dwang zal vast niet leiden tot een vermindering van het gebruik: integendeel!
Als deze wet erdoor komt, dan is dat zeker een drama.

Dwang IS geen zorg.
Laat de politiek zijn woord houden: Dit soort primitieve praktijken willen we niet. De politiek heeft gezegd dat ze er alles aan zouden doen om deze praktijken te stoppen. We kunnen mensen met een verstandelijke beperking of dementie niet laten creperen. We hebben de plicht om goede zorg te geven.

Waar blijven de daden na de vele mooie woorden??
Of vinden de politici het niet de moeite waard om in deze mensen te investeren??
Investeer in zorg, niet in dwang!

Gehandicapte vrouw overleden door eenzame opsluiting. Dit is tucht, en geen zorg!

Nog altijd veel mis in gehandicaptenzorg

Natuurlijk zijn wij ook geschokt door de uitzending van Nieuwsuur “Nog altijd veel mis in de gehandicaptenzorg” van maandag 5 augustus 2013.

Zie de website van Nieuwsuur: http://nieuwsuur.nl/onderwerp/536854-nog-altijd-veel-mis-in-gehandicaptenzorg.html
Bekijk de uitzending (Pas op: heftige beelden!) : http://nieuwsuur.nl/video/537587-nog-altijd-veel-mis-in-gehandicaptenzorg.html

Nieuwsuur bracht een reportage over het overlijden van een 44-jarige verstandelijk gehandicapte vrouw in een isoleercel/ time-out-kamer bij zorginstelling NOVO in Onnen (gebeurd op 13 maart 2012). Het is ronduit schokkend wat er daar gebeurd is.

De vrouw Roelie wil de deur uit, en wordt vervolgens met fysieke overmacht in een zogeheten “lege kamer” geduwd. Er ontstaat een worsteling, en de 4 verpleegsters zitten gedurende 10-15 minuten bovenop haar. Dan wordt door de verpleging besloten om de politie in te roepen. Als die na 40 minuten arriveren om haar op te halen, ligt de vrouw Roelie dood in de time-out-kamer, met gebroken ribben en inwendige bloedingen in combinatie met astma/COPD. Ze is in volledige eenzaamheid gestikt, als gevolg van de druk die uitgeoefend is op haar bovenlijf. Een absoluut gruwelijke dood!

De worsteling die de verpleging inzet, is pijnlijk herkenbaar voor velen die ooit in een GGZ-instelling hebben gezeten. Ook uit mijn eigen ervaringen herken ik dat. Vaak wordt de lijfelijke verdrukking juist gebruikt om het verzet van de client te breken. Soms knijpt de verpleging zelfs je keel dicht om je “rustig te maken”. En als je dan rustig wordt laten ze pas los. Maar je wordt daar natuurlijk niet ECHT rustig van, integendeel. Het maakt het alleen maar erger.
Dat zien we ook terug in de videobeelden. De interventie van de verpleging zorgt voor escalatie. Het geduw en getrek geeft een toename van onrust, paniek, verzet en strijd. Het wordt dus erger gemaakt. Dan ontstaat er dus een worsteling met een hoop geduw en getrek, en dan blijven ze net zo lang drukken totdat Roelie het verzet opgeeft.

Het is belangrijk om te zien dat Roelie niet degene is die begonnen is met duwen en trekken. Het is de verpleging die voor de fysieke confrontatie kiest. Roelie was enkel boos omdat de deur niet openging.

Bij de aanleiding van dit hele gruwelijke incident hoort men zich af te vragen of dit is wat er met “gevaar” bedoeld wordt (in de wet BOPZ staat dat noodmaatregelen aangewend kunnen worden bij “ernstig gevaar voor zichzelf of anderen”).

In de videobeelden zien we dat Roelie naar de deur liep en weg wilde. Zij had op papier alle vrijheden: Volgens haar behandelplan mocht ze op elk gewenst tijdstip naar buiten, zelfs ’s nachts als ze dat zou willen.
Wat Roelie deed: Ze was onrustig, liep naar de deur, en werd boos omdat die niet openging.  De verpleging besloot toen op eigen houtje om haar vrijheid af te nemen, zonder enige vorm van proces. Zonder dat zij een advocaat kreeg, en zonder dat ze wist wat er verder zou gaan gebeuren… Roelie werd overmeesterd en eenzaam opgesloten, met zoveel geweld dat ze eraan overleed. Ze kon geen kant op. Ze kon nergens heen kruipen, en niemand aanklampen in haar laatste minuten. Ze was achtergelaten in een kansloze lege kamer die haar dood betekende. Zwaar toegetakeld door de verpleging.
(Dit zou in ieder ander beroep vermoedelijk strafbaar zijn, ook bij politie enz.)

Hoe kan het dat men dit zorg noemt?? Dit is mishandeling! Ze is doodgedrukt door de mensen van wie ze afhankelijk was op dat moment! Dat mag geen zorg genoemd worden!

Het OM zet geen vervolging omdat de officier van Justitie en het Hof vinden dat de verpleging niet schuldig is aan de dood van Roelie. Zij noemen het een tragisch incident, en “handeling uit noodweer”. Ook vinden zij dat de verpleging niet de intentie had om het overlijden van Roelie in gang te zetten, en daarom worden zij niet verwijtbaar geacht (een zeer vreemd argument, wat bij bijvoorbeeld “rijden onder invloed zonder de intentie om iemand te doden” niet opgaat).

En dat gebeurt dus allemaal in een situatie waarbij er talloze wetten, richtlijnen en veiligheidsnormen geschonden zijn.
• Roelie was een vrijwillige client, en mocht sowieso niet tegengehouden of opgesloten worden.
• Men ging direct over op dwangtoepassing en time-out. Het was geen “laatste redmiddel”.
• Er was geen “ernstig gevaar voor zichzelf of anderen” (Roelie stond immers alleen maar aan de deur te trekken…).
• Het dodelijke letsel is toegebracht door de verpleging.
• Er was geen sprake van toezicht, zelfs geen toezicht op de camera-beelden. (dus toen er echt sprake was van een levensbedreigend gevaarlijke situatie voor Roelie, was de verpleging opeens niet meer verantwoordelijk??)

Zo kan ik nog wel heel lang doorgaan. De wet- en regelgeving is op grove wijze geschonden, maar blijkbaar volgen er geen sancties. De verpleging kan dus doen en laten wat ze wil, en de client is daardoor rechtenloos. Zelfs het veroorzaken van overlijden van een client, door toedoen van de verpleging, en wat dus te voorkomen was geweest als zij deze fouten niet hadden gemaakt, wordt niet als ‘dood door schuld’ of een ander strafbaar feit gezien.

Over niet-volwaardig-meetellen gesproken; als iemands leven zomaar ontnomen kan worden … En over falende rechtsstaat; Er is geen bescherming voor ons als clienten… Wij moeten er maar mee leren leven dat de zorgverleners alle regels aan hun laars kunnen lappen, en dat zij ongestraft de dood van patienten kunnen veroorzaken?!? Hebben clienten dan geen recht op leven?? Zo kwetsbaar zijn de kwetsbaren in onze samenleving dus.

De verpleging probeerde met hun handelen wellicht om “erger te voorkomen”, maar het middel was erger dan de kwaal.

Het begon feitelijk met een meningsverschil: Roelie wilde naar buiten (wellicht om te kalmeren), maar de verpleging wilde dat niet. Wettelijk gezien had Roelie het recht om te gaan, maar de verpleging besloot om haar tegen te houden, en ontnam haar haar vrijheid.
Roelie had misschien buiten tot rust kunnen komen, misschien wilde ze even weg van het gedoe. Dat hebben we allemaal wel eens. We hebben allemaal onze eigen maniertjes, en dat maakt ons tot wie we zijn. Al die dagelijkse keuzes mbt ons doen of laten, dat geeft ons identiteit en karakter. Dat is zelfbeschikking, en dat helpt ons allemaal bij ons welbevinden; dat maakt dat je jezelf kan zijn, en dat is prettig. En in Nederland hebben de meeste mensen die vrijheid om te zijn wie ze willen zijn, en velen hebben in Nederland de kans om een leven te leiden dat bij hun levenshouding past.

Maar Roelie niet. Zij mocht niet naar buiten. Dat vond men “te gevaarlijk”.
Waarom?
Waarom was er niemand die met haar meeging naar buiten? Waarom probeerde men geen afspraken met haar te maken over haar voorgenomen uitje? Waarom is de familie niet gebeld voor ondersteuning? Of desnoods een algemene politie-patrouille om haar op de openbare weg een beetje in de gaten te houden? Waarom koos men voor een illegale en schadelijke interventie, terwijl er zeker kansen waren om een andere benadering te kiezen.

En waarom zou ze ditmaal opeens “ernstig gevaarlijk voor zichzelf of anderen” zijn, terwijl daar nooit eerder sprake van was ?? De kans is groot dat ze zich buiten beter had gevoeld, en tot rust had kunnen komen. Dan was er niets aan de hand geweest.

Maar de verpleging zag enkel risico’s en dacht niet aan de kansen. Ze zagen niet haar identiteit, maar ze zagen een “stoornis” in de vorm van een onrustige vrouw die naar buiten wilde op een ongebruikelijk tijdstip. Dat druist in tegen het orde-gevoel van de verpleging, en zij kregen blijkbaar de neiging tot “beheersing”. De onrustige vrouw mocht niet onrustig zijn: het was immers nacht, en ze werd geacht rustig te slapen. Zij mocht ook niet naar buiten: “want het was nacht en ze was onrustig” (zijn dat goede redenen??). Blijkbaar had er niemand vertrouwen in haar eigen keuze om even naar buiten te gaan, en ze werd fysiek overmeesterd, zonder dat de opties van een eventueel nachtelijk uitje besproken waren.

Op het moment van de worsteling lijkt het dan alsof we met een stel beesten te maken hebben.
Het gevoel werd uitgeschakeld. De verpleging is niet langer zorgzaam en begripvol, en Roelie wordt geacht niets te voelen van het feit dat de verpleging zo over haar grenzen heengaat. Dit is echt enorm schokkend en mensonterend. Een zeer primitieve aanpak. Het is om te huilen dat men tucht aanwend in de zorg. Dit zijn echt verwoeste mensenlevens …

Dwang is een probleem en geen oplossing!
De verpleging is doorgaans gehersenspoeld (dat gebeurt al in de opleiding) en men gelooft dat deze machtsmiddelen bij de zorg horen. De verpleging verwacht normaliter dat ze na een dwang/tucht/interventie nog steeds een goede hulpverlener kunnen zijn voor de client. Het hele fenomeen van machtsongelijkheid, onderdrukking, en verstoord vertrouwen wordt gebagatelliseerd, terwijl geweld, machteloosheid en een uitsluiting vaak sowieso al ten grondslag liggen aan psychiatrische problematiek. De kwetsbaarheid van clienten is daarom erg groot, en het machtsvertoon bij dwangtoepassing in de GGZ is daarom vaak een hertraumatisering.

In plaats van hulp wordt het dus alleen maar erger, en je word weer niet begrepen, weer niet gehoord, weer niet erkend. En als zelfs de professionals niet weten hoe ze met je om moeten gaan, waar kan je dan nog heen?? En waarom zou je praten met mensen die niets begrijpen van het lijden dat je meemaakt, en die je kwetsen?
Dwang creeert afstand tussen alle partijen, en toenemende onrust, wantrouwen, onbegrip, angst enz.: kortom een verstoorde relatie. En onbegrip en afstand leiden vaak tot een gevoel van dreiging en een grotere angst voor escalaties, aan weerszijden. En zo ontstaat een ongezonde afdelingssfeer, waarbij contact niet langer mogelijk is.

Dat lijkt hier ook te zijn gebeurd (dat komt o.a. naar voren uit de aantekening van het dagboek van Roelie over begeleiding en agressie, en de situatie waarbij er niet gepraat wordt, maar wel geweld wordt gebruikt). Het lijkt dus een “zieke setting”, waarbij de focus ligt op macht en ordebeheersing (oftewel tucht), en niet op contact en ontwikkeling (herstel-ondersteunende zorg).

De toedracht rond het overlijden van Roelie is pijnlijk herkenbaar voor velen die ooit in een GGZ-instelling hebben gezeten: de worsteling, de tucht, en ook het feit dat klachten en rechtszaken niet tot gerechtigheid leiden. In dat opzicht is de situatie (de aanleiding en toedracht) zeer zeker niet uniek. Menigeen zal terugdenken aan eigen herinneringen bij het zien van die beelden, en de worsteling die Roelie fataal werd.

Ik heb hetzelfde ook meegemaakt, en ik heb het overleefd. Vooral als jongere moet je soms echt vechten voor je leven om niet platgedrukt te worden onder het gewicht van de volwassenen. Dan ben je blij dat je kan ademen, of niet wegraakt van de pijn. En sommige verpleegkundigen zijn erg lomp. En zeker als het van kwaad tot erger gaat, dan gebruiken ze ook steeds meer dwang. Dan wordt het een vicieuze cirkel.

Ik heb dus in die zin eigenlijk geluk gehad. Ik ben een survivor of psychiatry. Die term klinkt voor buitenstaanders aanvankelijk misschien een beetje raar, maar wat er achter de muren van veel instellingen gebeurd is werkelijk verschrikkelijk. Het overlijden van Roelie is daar een schrijnend voorbeeld van.

Elk jaar overlijden er diverse mensen, terwijl ze eenzaam opgesloten zijn in isoleercellen. Ook sterven er elk jaar mensen, terwijl ze vastgebonden zijn in fixatie-banden waarin ze verstrikt raken en stikken. Ook aan dwangmedicatie overlijden mensen. En de juridische weg leidt meestal nergens heen. “niemand heeft schuld”, en dat terwijl er een causaal verband is tussen het handelen van de verpleging en bijv. Roelie’s overlijden.

Het is onacceptabel dat dwang en dwangmiddelen (opsluiting, vastbinden, dwangmedicatie enz.) in Nederland nog steeds onder de noemer “zorg” wordt geplaatst. Dwang is het tegendeel van goede zorg! Dwang maakt goede zorg zelfs onmogelijk, omdat het de onderlinge relaties verstoort.

De aflevering van Nieuwsuur laat heel duidelijk zien hoe de situatie uit de hand loopt door de interventie van de verpleging.

Geweld is nooit een oplossing. Dit mag ook absoluut geen zorg genoemd worden.
Er is een groot verschil tussen goede herstel-ondersteunende zorg, en primitieve tucht. (en van tucht krijg je geen gezonde burgers, dus dat is dubbel zo slecht).

Roelie is overleden aan primitieve tucht.

Wij accepteren dit niet! Daarom zet Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! / Stichting Mind Rights zich al jaren in voor de afschaffing van dwang in de zorg.
Dwang en zorg zijn onverenigbaar. Zie ook www.mindrights.nl

Wij willen dit soort beelden NOOIT meer zien!

VN verbiedt dwang in de zorg! Hoera!!

Op 4 en 5 maart 2013, is er een nieuw mensenrechten-rapport gepresenteerd bij de 22e sessie van de Human Rights Council bij de Verenigde Naties in Geneve .

Dit mensenrechten-rapport gaat over Torture in health-care-settings (oftewel: Marteling in de zorg) en is geschreven door Mr. Juan E. Mendez, – de VN Special Rapporteur on Torture and other cruel, inhuman or degrading treatment or punishment (www.antitorture.org )

De thematische rapporten van de Special Rapporteur on Torture vormen jurisprudentie, wat inhoudt dat de inhoud van het rapport bindend is voor de Staten die het Vedrag tegen Marteling (CAT) hebben ondertekend.
Nederland heeft het CAT-verdrag tegen marteling geratificeerd in 1988 http://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?mtdsg_no=IV-9&chapter=4&lang=en )

Het thematische mensenrechten-rapport gaat over veelvoorkomende mensenrechten-schendingen in de zorg (wereldwijd), en daarbij wordt de geestelijke gezondheidszorg expliciet genoemd.

Dwang in de zorg wordt voortaan marteling en mishandeling genoemd.

Hieronder enkele citaten uit de presentatie van Mr. Juan E. Mendez (zie Oral Statement, p.4-5):

“The mandate has previously declared that there can be no therapeutic justification for the use of solitary confinement and prolonged restraint of persons with disabilities in psychiatric institutions; both prolonged seclusion and restraint constitute torture and ill-treatment. In my 2012 report (A/66/88) I addressed the issue of solitary confinement and stated that its imposition, of any duration, on persons with mental disabilities is cruel, inhuman or degrading treatment.”
(….)

“States should impose an absolute ban on all forced and non-consensual medical interventions against persons with disabilities, including the non-consensual administration of psychosurgery, electroshock and mind-altering drugs, for both long- and short- term application. The obligation to end forced psychiatric interventions based on grounds of disability is of immediate application and scarce financial resources cannot justify postponement of its implementation.

Forced treatment and commitment should be replaced by services in the community that meet needs expressed by persons with disabilities and respect the autonomy, choices, dignity and privacy of the person concerned. States must revise the legal provisions that allow detention on mental health grounds or in mental health facilities and any coercive interventions or treatments in the mental health setting without the free and informed consent by the person concerned.”

Zie de volledige originele teksten (in het Engels):
• de uitgeschreven presentatie van Mr. Juan E. Mendez , de VN Special Rapporteur on Torture and other cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.
PDF: https://dk-media.s3.amazonaws.com/AA/AG/chrusp-biz/downloads/277461/torture_english.pdf
Of bekijk de video statement (Chapter 1 , duur 20 minuten, toespraak van Juan Mendez in het Engels start na 01:30): http://webtv.un.org/watch/clustered-id-torture-and-hr-defenders-14th-meeting-22nd-regular-session-human-rights-council/2203796068001/#full-tekst

• Het thematisch rapport on torture in health care settings (A.HRC.22.53)
PDF: http://www.ohchr.org/Documents/HRBodies/HRCouncil/RegularSession/Session22/A.HRC.22.53_English.pdf

Enkele citaten uit het officiele rapport over Marteling in de zorg (Torture in healh care settings)  – pagina 14 en 15 :

“(2) Absolute ban on restraints and seclusion

(63). The mandate has previously declared that there can be no therapeutic justification for the use of solitary confinement and prolonged restraint of persons with disabilities in psychiatric institutions; both prolonged seclusion and restraint may constitute torture and ill-treatment (A/63/175, paras. 55-56). The Special Rapporteur has addressed the issue of solitary confinement and stated that its imposition, of any duration, on persons with mental disabilities is cruel, inhuman or degrading treatment (A/66/268, paras. 67-68, 78). Moreover, any restraint on people with mental disabilities for even a short period of time may constitute torture and ill-treatment.  It is essential that an absolute ban on all coercive and non-consensual measures, including restraint and solitary confinement of people with psychological or intellectual disabilities, should apply in all places of deprivation of liberty, including in psychiatric and social care institutions. The environment of patient powerlessness and abusive treatment of persons with disabilities in which restraint and seclusion is used can lead to other non-consensual treatment, such as forced medication and electroshock procedures.

(3). Domestic legislation allowing forced interventions

(64). The mandate continues to receive reports of the systematic use of forced interventions worldwide. Both this mandate and United Nations treaty bodies have established that involuntary treatment and other psychiatric interventions in health-care facilities are forms of torture and ill-treatment. Forced interventions, often wrongfully justified by theories of incapacity and therapeutic necessity inconsistent with the Convention on the Rights of Persons with Disabilities, are legitimized under national laws, and may enjoy wide public support as being in the alleged “best interest” of the person concerned. Nevertheless, to the extent that they inflict severe pain and suffering, they violate the absolute prohibition of torture and cruel, inhuman and degrading treatment (A/63/175, paras. 38, 40, 41). Concern for the autonomy and dignity of persons with disabilities leads the Special Rapporteur to urge revision of domestic legislation allowing for forced interventions.”

Hier staat dus dat isoleercellen (en andere vormen van eenzame opsluiting), fysieke dwangmaatregelen (fixatie, Zweedse Band enz.) en andere gedwongen interventies voortaan absoluut verboden zijn. Ook gedwongen opname.
(En dwangmedicatie was eerder al benoemd onder marteling/mishandeling door mr. Nowak, de voorgaande UN Special Rapporteur on Torture, 2008 rapport, p 40 en 47).

Zorg kan alleen maar plaatsvinden op basis van vrije keuze.

Een absoluut verbod op dwangmaatregelen is uiteraard geweldig nieuws!

Zolang als wij ons kunnen herinneren zijn er altijd initiatieven van clienten, familie en zorgverleners en enkele juristen geweest om dwang uit te bannen uit de zorg, maar helaas heeft dit nog niet geresulteerd in de afschaffing van dwang.

Het nieuwe mensenrechten-rapport geeft aan dat er praktijken in de zorg zijn die onder de definitie van marteling vallen. Dwang in de zorg is niet alleen een schending van het recht op zorg, maar ook een schending van het recht op vrijwaring van marteling en wrede, inhumane, vernederende behandeling of bestraffing.

Door dwang als marteling te benoemen, zal het zeker uitgebannen worden. Marteling is namelijk absoluut verboden, en Staten hebben de plicht tot voorkomen, vervolgen en herstellen van dergelijke mensenrechtenschendingen. Door dwang als verboden mishandeling te benoemen, krijgen slachtoffers en belangenbehartigers een sterkere rechtspositie.

Het is de verantwoordelijkheid van de Staat om de zorg te reguleren en te sturen, met het oog op het voorkomen van mishandeling.
”The obligation to end forced psychiatric interventions … is of immediate application and scarce financial resources cannot justify postponement of its implementation”.

Dwang in de zorg dient dus per direct afgeschaft te worden, anders kan de Nederlandse Staat aangeklaagd worden voor marteling en wrede, inhumane, vernederende behandeling of bestraffing.

De Nederlandse overheid is nu – per direct- verplicht om dwang in de zorg te verbieden!!

Naast het recht op vrijwaring van marteling en wrede, inhumane, vernederende behandeling of bestraffing, geldt in Nederland ook het recht op de hoogst haalbare standaard van gezondheid en zorg. Er bestaan alternatieven voor dwang, en zoals reedsgezegd: financiele schaarste is geen grond voor uitstel van implementatie. De economische crisis is dus geen reden om gedwongen behandelingen te laten voorduren.

Er is een kwaliteitsimpuls nodig om de zorg op een acceptabel niveau te brengen, en dwang uit te bannen uit de diverse zorgdomeinen, zoals GGZ, verstandelijk gehandicaptenzorg, ouderenzorg, jeugdzorg, verslavingszorg, forensische zorg, complexe zorg enz.

De Nederlandse overheid is verplicht om goede zorg (inclusief alternatieven voor dwang) te faciliteren, reguleren, sturen en waarborgen.

Dit mensenrechten-rapport is een geweldige doorbraak, omdat het verbod op marteling een absoluut verbod is, wat ook voor Nederland bindend is onder internationale verdragen.

Het recht op vrijheid, zelfbeschikking, persoonlijke integriteit, leven in de samenleving, gelijke kansen voor participatie, vrijheid van overtuiging en meningsuiting, vrijwaring van marteling, recht op gezinsleven, non-discriminatie enz. geldt overal en voor iedereen, ook voor clienten in de zorg.

Het mag duidelijk zijn dat de wetsvoorstellen Verplichte GGZ en Zorg en Dwang dus niet door kunnen gaan, en dat de gehele zorg per direct dwangvrij moet worden.

Dit thematische mensenrechten-rapport vormt dus een enorme mijlpaal in de strijd tegen dwang in de zorg. Het is een erkenning van het enorme leed dat dwang in de zorg aanricht, en onderstreept de absolute noodzaak tot uitbannen van dwang uit de zorg.

Dit zal een enorme impuls zijn voor de ontwikkeling van werkelijk goede zorg.
En een enorme steun in de rug voor ons allemaal.

Ik ben uiteraard heel erg trots dat ik in December 2012 in Washington DC ben geweest, bij een 2-daagse expert-meeting met Mr. Juan Mendez, ter voorbereiding van dit thematische mensenrechten-rapport. Ik heb daar een presentatie gehouden tegen dwang en voor alternatieven, en ook actief deelgenomen in de discussie (zie http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslagen/428176/expert-meeting-on-torture-washington-dc/1  )
Ik heb dus achter de schermen ook bijgedragen aan dit baanbrekende mensenrechten-rapport, en ik ben natuurlijk superblij met dit resultaat.

De wereld verandert. EINDELIJK!

En voor iedereen die direct aan de slag wil met deze cultuurverandering: Ik ben van harte bereid om de nieuwe dwangvrije GGZ met bijbehorende wet- en regelgeving mee vorm te geven.

Reactie op EenVandaag : Geen dwang, geen begrafenis, maar goede zorg!

Ik ben me echt kapotgeschrokken vorige week bij EenVandaag. Het gaat om de uitzending van 16 januari 2013:

Nog steeds geen oplossing voor Dexter en Brandon
http://www.eenvandaag.nl/gezondheid/42443/nog_steeds_geen_oplossing_dex_en_brandon_kinderen

Allereerst schrok ik vanwege de schrijnende situaties die in beeld werden gebracht, van hulpbehoevende kinderen die noodgedwongen thuis verblijven omdat er geen passende zorg is, en ze in instellingen het risico lopen vastgebonden, opgesloten of platgespoten te worden.
En ik schrok me kapot van de moeders die hun levenslust verloren zijn, en naar de dood zijn gaan verlangen, en die zich afvragen of euthanasie wellicht een optie is … Sprakeloos. Dit kan echt niet… “Een begrafenis is eenvoudiger te regelen dan een goede zorgplek”. Dit deed me erg veel zeer.

Voor mij was het een bizarre combinatie van onderwerpen..
Ik heb zelf vroeger de levenslust ook ooit verloren, dus dat herkende ik, en ik weet dat het voorbij kan gaan als de situatie veranderd.
En dit ging ook nog eens over dwang, en dat heb ik vroeger zelf ook veel aan den lijve ervaren, en ook die uitzichtloze situatie is uiteindelijk na bijna 2 jaar isoleercelbeleid doorbroken met een menselijkere benadering. Niets is voor eeuwig, dat blijkt maar weer. De uitzending geeft een momentopname uit het leven van de ouders en kinderen, maar dat is geen statisch feit, het is een dieptepunt en er moet dringend iets aan gedaan worden.

Het was verpletterend om hier bij EenVandaag een suggestie te horen voor een wetsvoorstel voor euthanasie op kinderen die niet passen binnen de bestaande zorginstellingen, en waarvan de ouders uitgeput zijn. Dit is absurd!!!
In wat voor een land leven wij! Dit kan toch geen werkelijkheid zijn, dat deze moeders, die zoveel geven om hun kinderen, zo overbelast zijn geraakt omdat er geen hulp is, en zij er volledig alleen voor staan om 24uur per dag intensieve zorg te verlenen! De gedachte aan euthanasie kwam als een klap recht in mijn gezicht. Dit is een werkelijk dieptepunt in de samenleving.

Deze moeders worden voor een onmogelijke keuze gesteld: of je kind in een instelling achterlaten waar het steeds slechter gaat, of thuis verzorgen en uitgeput raken tot je niet meer kan en dood neervalt. Is dat Nederland? Waren wij niet het land waarin we vonden dat iedereen gelijke kansen kon krijgen? Ik weet zeker dat er een oplossing gevonden kan worden voor deze moeders en kinderen.

Goede zorg bestaat, en het is een kwestie van organiseren. De hoop mag niet opgegeven worden. Het is bij mij uiteindelijk ook gelukt om uit de situatie van continue dwangmaatregelen te komen, terwijl eigenlijk niemand toen nog een oplossing zag. Het is wel gelukt en nu ben ik hier, en mijn leven is opgebloeid.

Ik vond deze uitzending van EenVandaag dus echt schokkend. En ook een beetje verwarrend, omdat ik voelde dat er wel een signaal werd gegeven, maar het voelde verlammend. Als een probleem zonder oplossing. Maar er zijn WEL oplossingen. Kijk maar naar mij, of naar Brandon.

Of kijk eens bij het Centrum voor Consultatie en Expertise, dat kan helpen bij het omgaan met complexe situaties: http://www.cce.nl  Dit centrum is speciaal opgericht in de jaren 80 om schrijnende situaties zoals die van Jolanda Venema en nu dus Brandon te voorkomen.

Ik was ook echt ontdaan van het bericht dat de ingestelde commissie in 15 maanden nagenoeg niets heeft bereikt, en dat er nog steeds vele kinderen en volwassenen in de verstandelijk gehandicaptenzorg met dwangmaatregelen te maken hebben. Hoe kan dit?? Ik had in die invloedrijke positie in 15 maanden wellicht heel veel kunnen bereiken en veranderen. Dit is een dringende zaak. Dit gaat om mensenlevens. Er is altijd een oplossing om uit de vechtsfeer te komen, en een aangename situatie te creeren waarin iedereen zich prettig voelt. Het is een kwestie van per situatie zoeken naar oplossingen. En niet stil blijven staan.

Het is ontzettend goed dat de DexFoundation actie voert, zie ook http://www.dexfoundation.nl/
Zij brengen oa met een foto-serie in beeld dat er een verschil is tussen dwangmaatregelen en zorg. Datzelfde standpunt promoot ik ook al jaren, en ik sta volledig achter deze campagne.

Ik was er nog niet over uitgedacht, en plotseling kwam op 23 januari 2013 het volgende item van EenVandaag:

• Verstandelijk gehandicapten zonder zorg door bezuinigingen.
http://www.eenvandaag.nl/gezondheid/42521/verstandelijk_gehandicapte_zonder_zorg_door_bezuiniging

Dit bericht gaf me ook weer stof tot nadenken, want gaat dit mijn broer wel aan. Rik heeft een verstandelijke beperking en woont in een woonvoorziening met zorgzwaartepakket 4, waar hij erg gelukkig is. Het zou ondenkbaar zijn dat dat voor hem wegvalt.
Ik dacht erover om aan Rik (36) te vragen wat hij zelf van het huisvestingsprobleem zou vinden, maar toen ik erover nadacht over hoe ik dit zou gaan vragen, liep ik helemaal vast. “als er geen geld meer is voor jouw huis, hoe zou je dat dan vinden”… Zoiets kan ik hem natuurlijk niet vragen. Dat zou hem waarschijnlijk nodeloos ongerust maken, en hij is werkelijk dol op zijn thuis.
Hij is er trots op dat hij op eigen benen staat zonder papa en mama, met zijn eigen leiding. Hij gaat elke dag naar zijn werk met een taxibusje en gaat 1x per jaar een week op een begeleide vakantie die hij zelf uitkiest. Hij heeft 24 uur per dag begeleiding nodig, en verder heeft hij eigenlijk een heel gewoon leventje en hij is echt het zonnetje in huis, want alles gaat goed met hem. Rik is blij met de voorzieningen die hij mag ontvangen in ons land. En ik ben er trots op dat mijn broer zo tevreden is en van zijn leven kan genieten.

Dit is iets waar Nederland werkelijk TROTS op mag zijn. Ik heb veel gezien in zorginstellingen in andere landen (Hongarije, Uganda, Tanzania, Zuid-Afrika), maar de Nederlandse zorg aan verstandelijk gehandicapten gaat op sommige punten ook echt goed, dat mag ook wel eens gezegd worden. Dit mag niet afgebroken worden. Ik zal pal voor mijn broer gaan staan en zeggen: pak mij maar. Zeg maar wat er moet gebeuren, maar laat hem met rust.

De situatie van mijn broer lijkt dus op die van Harry en Albert Jan, die bij EenVandaag te zien waren. Het is erg kort door de bocht om juist op deze zorginstellingen te bezuinigen. Dat kan echt niet. De bestaande goede zorg mag niet afgebroken worden!

Voor volwassenen en kinderen zoals Brandon, Dexter, en de vele anderen die slachtoffer worden van onmenselijke situaties IN de zorg, mag het duidelijk zijn dat er zorg geregeld moet worden, en dat KAN! Het is een kwestie van vinden wat bij je past, en niet stoppen met zoeken. En dan komt het allemaal goed. Brandon is inmiddels ook beter terecht gekomen. En ik ben zelf ook uit een uitzichtloze situatie gekomen.
Voor elk mens is er hoop. Er kunnen altijd oplossingen gevonden worden. Ook na lang zoeken. Het is belangrijk om uit de vechtsfeer te komen. Vastbinden, opsluiten en dwang maakt het alleen maar erger, dat kan ik uit ervaring zeggen. Vastbinden en opsluiten leidt tot paniek en wanhoop, en meer verzet, en dus strijd en risico. Zo kan je toch niet met hulpbehoevende mensen omgaan! Deze mensen hebben speciale zorg nodig.

Zorg kost geld, maar goede zorg creeert welzijn, geluk en trots, en een positief groeiklimaat, en dat is juist nu met de economische crisis enorm belangrijk. Het is belangrijk om de moraal hoog te houden, en de zaak niet te laten verslonzen. Wat is opgebouwd mag niet kapot, en wat verkeerd is moet beter.

Voor Mick, Joep en de anderen die noodgedwongen THUIS moeten verblijven met de intensieve zorg van voornamelijk familie, omdat de instellingszorg niet passend is, moet ook op individueel niveau een oplossing komen.

Laat de zorgboerderij starten! Het is een idee van de families zelf, die weten zelf echt wel waar ze het over hebben. De belofte van VWS om dit “met kennis en kunde te steunen” is in dit geval niet genoeg. “Je best doen” houdt in: investeren, en actief ergens aan werken.

Het vastbinden van gehandicapten is absoluut barbaars en primitief, net als families die thuis aan hun lot worden overgelaten. Dit zijn nou net de typische situaties die men in ontwikkelingslanden ook ziet. Dit is ontoelaatbaar.
We hebben al bewezen dat we in Nederland in staat zijn om mensen wel een toekomst te geven.

In de jaren 80 werd Nederland opgeschrikt door de schrijnende foto’s van Jolanda Venema, die naakt vastgebonden aan de muur zat in een instelling voor verstandelijk gehandicapten. Het Centrum voor Consultatie en Expertise (http://www.cce.nl) werd opgericht, en er is sindsdien behoorlijk veel veranderd. Mijn broer bijvoorbeeld, die heeft zijn hele leven goede zorg gehad, en hij zou nooit of te nimmer vastgebonden worden. Voor Brandon is het inmiddels ook gelukt.
Op tal van plekken gaat het goed. En er zijn ook al talloze mensen bevrijd uit isoleercellen en fixatiebanden, door een investering in persoonlijke zorg op maat.

Wij kunnen hier in Nederland slagen in het bieden van goede zorg, en ons daarmee onderscheiden van ontwikkelingslanden.

We zijn gewoon nog niet klaar met de inhaalslag om van alle ouderwetse praktijken af te komen, maar we zijn al zeker een heel eind op weg. Voor velen is het gelukt, maar voor sommigen ook nog niet. (En dit geldt bijv. ook voor de GGZ en de ouderenzorg en ook jeugdzorg). We zitten nog steeds in een ontwikkelings- en groei-fase. Het is een kwestie van doorzetten om nu voor de overgebleven situaties ook een passende oplossing te vinden.

Halverwege opgeven als je op de goede weg zit is het domste wat je kan doen, want dan verlies je alle geinvesteerde energie.

Dus overheid, kom op! Er is door de jaren heen een goed begin gemaakt met dwangreductie-projecten, en nu is het een zaak van doorzetten, om daarna ook echt de vruchten te kunnen plukken van deze investeringen in de cultuurverandering en verbetering van de zorg. Als men deze investeringen niet doet en bezuinigt, lopen we kans om terug te zakken naar ouderwetse praktijken, waarbij ook de investeringen uit het verleden verloren gaan, en bovendien ook onze mensenrechtenstatus, ons collectieve welzijn en onze trots.

Dit kunnen we niet laten gebeuren. Vastbinden van gehandicapten hoort niet in Nederland. En families aan hun lot overlaten ook niet. Goede zorg is mogelijk, en we kunnen geen compromis sluiten op het gebied van mensenrechten.
Echt goede zorg brengt vreugde en rust in het leven, en dat is nodig in deze minder-leuke tijden, zodat iedereen tijd heeft om zich te richten op het verder opbouwen van een sterke sociale samenleving.

Dus:
De goede zorg die is opgebouwd mag niet kapot, en wat verkeerd is moet beter.
Niet opgeven, maar doorzetten.
Welzijn is belangrijk voor ons allemaal.
Kies voor opbouw.

Geen dwang, geen begrafenis, maar goede zorg!