Iemand shocken totdat die stil wordt?? Dat is geen zorg, maar marteling!

De recente berichten over het gebruik van stroomstootwapens (tasers) in de GGZ, in de isoleercel nota bene, zijn ronduit afschuwelijk. (Zie o.a. EenVandaag van 5 sept 2017,  Psychiatrische patient getaserd in separeercel: http://binnenland.eenvandaag.nl/tv-items/76489/psychiatrisch_pati_nt_getaserd_in_separeercel )

Uiteraard is Stichting Mind Rights, net als velen, verbolgen over het gebruik van stroomstootwapens (tasers) in de GGZ. Iemand shocken totdat diegene stil wordt is geen zorg. Dat is ouderwetse tucht en heeft niets met welzijn te maken! Dergelijke maatregelen zijn een overduidelijke schending van mensenrechten.

De Verenigde Naties (VN) leverde al verschillende malen kritiek op het gebruik van dwangmaatregelen in de Nederlandse GGZ, en roept op tot een algehele beeindiging van dwang in de zorg. (Zie ook de leeslijst met aanvullende informatie onderaan dit artikel.)

Ook leverde de VN al in 2013 kritiek op Nederland aangaande het gebruik van tasers, omdat de inzet van tasers doorgaans de drempel naar geweldsinzet verlaagd, en het risico op letsel en zelfs de dood wordt onderschat. (zie o.a. EenVandaag, 31 mei 2013, Kritiek VN op brede inzet tasers bij Nederlandse politie:  http://www.eenvandaag.nl/justitie/46037/kritiek_vn_op_brede_inzet_tasers_nederlandse_politie )

In 2013, toen de Nederlandse staat zich moest verantwoorden aan het VN Comite tegen Foltering (CAT Committee) werden zowel dwang in de GGZ, als de inzet van tasers (en ook veel aspecten van het Nederlandse immigratiebeleid) als onderwerpen van marteling, foltering en wrede, inhumane en vernederende behandeling of bestraffing aangemerkt. (Zie ook het originele rapport, CAT/CO/NLD/5-6, van het VN Comite tegen Foltering (CAT Committee) over Nederland: http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=CAT/C/NLD/CO/5-6&Lang=En  )

Het is totaal onbegrijpelijk dat de inzet van allerlei omstreden middelen (dwang, tasers) in Nederland anno 2017 nog steeds toeneemt, in plaats van afneemt.

En hier blijft het niet bij.

Ook de oudere vorm van stroomstoten in de GGZ is aan een comeback bezig. We hebben het over Electroshocks (ook wel Elektro-Convulsie-Therapie, ECT, genoemd). Stichting Mind Rights heeft viavia cijfers toegeschoven gekregen over het gebruik van ECT in Nederland, zelfs onder dwang. De cijfers zijn ronduit schokkend: Ik citeer:

“Uit een analyse van de meest recente declaratiedata door Vektis blijkt dat er in 2014 in de curatieve gezondheidszorg 13.867 keer ECT is toegepast, bij 966 patienten. In 2015 was dit 14.858 keer bij 966 patienten. Omdat in de langdurige GGZ de toepassing van ECT niet apart als verrichting wordt geregistreerd, zijn daarover geen cijfers te melden.

Uit de Bopzis-registratie en Web based Survey van de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) blijkt hoe vaak GGZ-instellingen ECT behandelingen onder dwang melden. In de jaren 2014, 2015 en 2016 is dit respectievelijk 26, 28, en 27 keer het geval geweest.”

(zie hier een kopie van de brief van het Ministerie van VWS, waar deze data op te vragen zijn).

ECT antwoord VWS 22 mei 2017_Noname1.jpeg

Er worden dus vele duizenden Electroshocks per jaar uitgevoerd in de Nederlandse GGZ!

Hierbij wordt een weefselbeschadiging opgeroepen, waarbij men hoopt dat hiermee het problematische gedrag afgewend kan worden…

Stichting Mind Rights is verbijsterd er anno 2017 nog zoveel Electroshocks worden toegepast in Nederland. In feite heeft een klap met een honkbalknuppel ongeveer hetzelfde effect als een stroomstoot om iemand “stil” te krijgen. Maar dat kan absoluut geen zorg genoemd worden!

Dit soort “behandelmethoden” zijn een gevolg van een compleet verkeerde beeldvorming en denkwijze over GGZ-problematiek, waarbij een GGZ-probleem wordt beschouwd als een defect in een individu, terwijl het veel meer om psychosociale samenloop van omstandigheden gaat. Ook Professor Jim van Os beschrijft de noodzaak van vernieuwde beeldvorming rond GGZ-diagnostiek in zijn werk (www.schizofreniebestaatniet.nl).

En ook het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen volgt deze lijn, en stelt dat een “beperking” niet in de persoon zit, maar in de samenleving waar barrieres zijn. De samenleving is niet berekend op de daadwerkelijke diversiteit van mensen. Dat moet dus veranderen. Iedereen hoort bij de samenleving, en gezondheidsstatus mag geen voorwaarde zijn voor participatie, en geen reden voor uitsluiting.

Nieuwe GGZ
Wat nodig is, is zorg die gericht is op inclusie en het behoud van rechten, en respect voor de wensen en voorkeuren van de persoon zelf.

Het opleggen van vrijheidsbeperking op grond van beperking is in strijd met mensenrechtenverdragen. GGZ-diagnoses zijn bovendien niet objectief toetsbaar, hetgeen dergelijke vrijheidsbeperking uitermate arbitrair en willekeurig maakt. Gedwongen opnames en andere dwangtoepassingen in de GGZ zijn daarmee juridisch achterhaald.

Ook vanuit sociaal en ethisch perspectief is dwang in de zorg achterhaald. Controle en zorg zijn twee totaal verschillende zaken. Helaas gaat de huidige “oude GGZ” vooral over controle, en niet zozeer over welzijn. Daarom is er een “nieuwe GGZ” nodig, en daar wordt op veel plaatsen al hard aan gewerkt. Clienten, familie en hulpverleners willen al jaren van dwang af, en er worden tal van inspanningen verricht om goede, dwangvrije zorg en de Nieuwe GGZ te realiseren.

Zie bijvoorbeeld het Dolhuys-manifest http://hic-psy.nl/dolhuysmanifest/

Er is ook een brede een actieve stroming tbv “de Nieuwe GGZ” op internet, zie http://www.denieuweggz.nl/ en social media.

Maar de Nederlandse overheid toont totaal geen leiderschap voor de alom beoogde verandering van dwang naar zorg. Terwijl er toch duidelijk een inhaalslag te maken is.

Helaas heeft de overheid de geoormerkte budgetten voor het landelijke dwangreductie-project “Dwang en Drang” in 2012 stopgezet, terwijl de zorg nog lang niet op een acceptabel nivo is gebracht. De Nederlandse politici schijnen zich niet druk te maken over de kwaliteit van de GGZ, en ze lijken te wachten tot het probleem zichzelf oplost??? Terwijl we het hier over fundamentele mensenrechtenschendingen hebben: een taser gebruiken IN een isoleercel.. Terwijl iemand al naakt is, en kwetsbaar… Dat is bruut machtsvertoon, buiten alle proporties.

AFWACHTEN is niet de juiste houding als het gaat om mensenrechtenschending.

Wat nodig is, is proactief beleid om dergelijke mishandelingen te voorkomen. Er is MEER INVESTERING en LEIDERSCHAP nodig, om het hele GGZ-systeem te transformeren, van oud naar nieuw, van dwang en tucht naar echte zorg. Van uitsluiting naar inclusie.

Vandaag is iedereen nog steeds geschokt over het gebruik van de taser in de isoleercel in de GGZ. Maar hoe zit dat morgen, of na het weekend?

De gruwelen en tekortkomingen in de zorg zijn een terugkerend onderwerp in de media. Maar toch gebeurt er steeds niks wezenlijks… En de situatie is werkelijk afschuwelijk.

Tasers en Electroshocks, isoleercellen en vastbind-riemen, dwangmedicatie, en allemaal met risico op dodelijk afloop.

De lijst van onmenselijke en levensgevaarlijke “incidenten” gaat door en door.

Dit gaat niet over incidenten, dit gaat over een structureel probleem!
WANNEER IS HET ERG GENOEG OM DAADWERKELIJK IN ACTIE TE KOMEN?
DIT PROBLEEM GAAT NIET VANZELF WEG!

De GGZ voldoet totaal niet aan de eisen van deze tijd.

Blijven we “goedkope stroomstoten” uitdelen om mensen “rustig” te houden, of gaan we ons echt bekommeren om elkanders welzijn, en daar de bijbehorende moeite voor doen? Dat lijkt me een zeer belangrijke vraag.

De overheid dient ervoor te zorgen dat de trend van toenemende hardhandigheid in de GGZ gestopt wordt. Afwachten is allang geen optie meer. Het gaat hier over grove mensenrechtenschendingen. Wat nodig is, is actief beleid voor verbetering van de GGZ.

Weg met wetsvoorstel Verplichte GGZ
Wetsvoorstel Verplichte GGZ moet van tafel, aangezien dit wetsvoorstel over dwang, tucht en hardhandigheid gaat, en niet over daadwerkelijk zorg in lijn met de mensenrechten. Dit wetsvoorstel is in strijd met de mensenrechten en daarom onuitvoerbaar.

Ditzelfde geldt ook voor Wetsvoorstel Zorg en Dwang, en Wetsvoorstel Forensische Zorg. Al deze dwangwetten zijn gestoeld op achterhaalde visies over “de zogenaamde heilzaamheid van dwang” (Oude GGZ). Maar dwang (opsluiten, vastbinden, platspuiten, taseren) is niet heilzaam en draagt NIET bij aan welzijn of herstel. Het is alsof je straf krijgt voor het hebben problemen! Echte zorg is aandacht.

Er is een geheel nieuw wetsvoorstel nodig, in lijn met het gedachtengoed van de Nieuwe GGZ, en het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen. Dit wetsvoorstel dient goede zorg te regelen in plaats van dwang, zodat een tekort aan goede zorg nimmer meer kan leiden tot een noodgreep naar dwangmaatregelen.

ZORGTEKORTEN ZIJN ONACCEPTABEL!
DIT KAN NIET ZOMAAR VOORTBESTAAN.

Wat zal de politiek nu aan deze akelige impasse van groeiende zorgtekorten en groeiende dwang gaan doen????

Op dit moment liggen de wetsvoorstellen over “gedwongen zorg” (WVGGZ, WZD en WFZ) in de Eerste Kamer voor behandeling.

Op 16 mei 2017 was er bij de Eerste Kamer in Den Haag een Deskundigenbijeenkomst over deze wetsvoorstellen over dwang in de zorg, zie ook mijn verslag op: https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2017/05/18/verslag-van-deskundigenbijeenkomst-gedwongen-zorg-16-mei-2017-bij-eerste-kamer/

Of lees het officiele verslag op: https://www.eerstekamer.nl/9370000/1/j9vvhwtbnzpbzzc/vkf3atsoy0zv/f=y.pdf

Helaas werd de deskundigenbijeenkomst bij de Eerste Kamer gedomineerd door bijdragen van de oude stempel (de Oude GGZ).

Op 27 juni 2017 , kwamen de vragen van de Eerste Kamer fracties online ter beschikking, zie: https://www.eerstekamer.nl/9370000/1/j9vvhwtbnzpbzzc/vkffiugwvf7u/f=y.pdf

Helaas getuigen ook de vragen van de Eerste Kamerleden niet echt van een bewustzijn van de noodzaak tot verandering van de GGZ. De vragen gaan nauwelijks over welzijn of zorg, maar vooral over de nadere invulling van de diverse procedures, rolverdelingen, verantwoordelijkheden, kostenverdelingen enz. Men lijkt nauwelijks te beseffen over welke praktijken het hier gaat….

Enkel de SP en Groenlinks stelden naast technische vragen ook enkele kritische vragen rond de ethische aspecten van dwangtoepassing in de zorg, en de relatie met mensenrechten (CRPD artikel 12, 14 en 15, dwz het universele recht op handelingsbevoegdheid (zelfbeschikking), vrijheid, en vrijwaring van marteling en wrede, inhumane en vernederende behandeling of bestraffing).

Deze vragen zullen beantwoord worden met een Memorie van Antwoord. Hiervoor houden we de website van de Eerste Kamer in de gaten, https://www.eerstekamer.nl

Vermoedelijk komt er daarna een plenaire behandeling in de Eerste Kamer en een stemming over deze wetsvoorstellen. Het is nu dus enorm belangrijk om de Eerste Kamerleden te overtuigen van de noodzaak van de realisatie van een Nieuwe GGZ, en het voorgoed afschaffen van dwang in de zorg.

De Eerste Kamerleden kunnen op dit moment de Nieuwe GGZ maken of breken.

*

Maar de echte hamvraag voor iedereen is:  Is dit onderwerp, en de algehele verontwaardiging over het gebruik van tasers in de isoleercel van de GGZ volgende week ook nog in beeld? Of gaan we dan weer over tot de orde van de dag, in de “stilte” die we voor onszelf creeren door alles wat onplezierig is weg te duwen en buiten beeld te houden, en onszelf voor te houden dat geluk technologisch maakbaar is met behulp van een paar stroomstoten en andere repressieve taferelen uit de Oude GGZ?

Of gaan we het nu echt anders doen.
Gaan we samen bouwen aan de Nieuwe GGZ, en een geestelijk gezonde samenleving, en mensenrechten voor iedereen?

***

Nadere leeslijst voor aanvullende informatie:

Blog: Waarom gedwongen GGZ behandeling verboden moet worden: https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2016/03/29/waarom-gedwongen-ggz-behandeling-verboden-moet-worden/

Blog: Advies aan Eerste Kamer inzake Verplichte GGZ: Regel zorg in plaats van dwang! https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2017/03/26/advies-aan-eerste-kamer-inzake-verplichte-ggz-regel-zorg-geen-dwang/

Artikelen uit de Campaign to support CRPD Absolute Prohibition of Commitment and Forced Treatment: https://absoluteprohibition.org/

*

6 June 2017, UN Special Rapporteur on Health, “World needs “revolution” in mental health care” : http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=21689

UN OHCHR, A/HRC/35/21 Report on the Right of Everyone to Mental Health, by UN Special Rapporteur on the Right of Everyone to the Highest Attainable Standard of Physical and Mental Health, see: http://ap.ohchr.org/documents/dpage_e.aspx?si=A/HRC/35/21

UN OHCHR, A/HRC/34/32, Report on Mental Health and Human Rights, see: http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/RegularSessions/Session34/Pages/ListReports.aspx

UN CRPD Committee’s General Comment no1. on CRPD article 12 Equal recognition before the law: http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRPD/Pages/GC.aspx

UN CRPD Concluding Observations on European Union (CRPD/C/EU/CO/1) and the Guidelines on CRPD Article 14 (2015).

UN CRPD Committee’s General Comment no5. on CRPD article 19 The right to live independently and to be included in the community: http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRPD/Pages/CRPDIndex.aspx

 

Advertenties

Oproep: Kom in actie tegen dwang – zaterdag 6 mei in Utrecht

GEEF VRIJHEID DOOR GOEDE ZORG!
Bevrijdingsmanifestatie tegen dwang in de GGZ
Zaterdag 6 mei 2017 –van 15.00 tot 17.00u, Utrecht (Mariaplaats)

Protestactie voor menswaardige GGZ  & herdenking van GGZ-leed
www.ggzleed.nl

 

Op zaterdagmiddag 6 mei organiseren wij in Utrecht een actie tegen dwang in de GGZ. Dit is 1 dag na Bevrijdingsdag, en 10 dagen voor de deskundigenbijeenkomst in de Eerste Kamer over de wetsvoorstellen over dwang in de zorg (WVGGZ, WZD, WFZ).

Het begin en eindpunt is de Mariaplaats, nabij Utrecht Centraal Station.
(klik hier voor plaats en route). De actie begint om 15.00u (verzamelen vanaf 14.00u).  Aan het einde van de protestmars zal Eerste Kamerlid Marleen Barth de actieboodschap in ontvangst nemen bij de Mariaplaats. Zie ook het programma van de actie.

De actie is een protest tegen dwang in de zorg, en in het bijzonder ook tegen de wetsvoorstellen die dwang faciliteren. Wij pleiten voor goede zorg en voor mensenrechten (CRPD). De huidige wetsvoorstellen maken dwang ruimer en zelfs grenzeloos. Wij willen dat de overheid een transitiebeleid naar dwangvrije zorg installeert.

Regel zorg in plaats van dwang
“Dwang is een akelig overblijfsel uit het verleden van de psychiatrie. Het is een schending van mensenrechten” stelt de initiatiefneemster van de actie, ervaringsdeskundige Jolijn Santegoeds van de actiegroep Tekeer tegen de isoleer! (Stichting Mind Rights). “De wetsvoorstellen verruimen de mogelijkheden voor dwang. Maar dwang helpt niet. Het maakt het juist erger. Dus verbied dwang, en regel goede zorg.”

Demonstratie
De demonstratie zal tussen 15.00 en 17.00u een ronde door de binnenstad van Utrecht maken. Er zal tevens worden stilgestaan ter herdenking van de slachtoffers van schadelijke psychiatrie, van toen en nu. Het begin en eindpunt is de Mariaplaats, nabij Utrecht Centraal Station. Iedereen kan deelnemen aan de actie.

Er is een actie-website opgezet: www.ggzleed.nl met nadere informatie en de mogelijkheid om ervaringen te delen.

 

Nadere toelichting:

Dwang is geen goede zorg.
Er is nog steeds te weinig tijd, aandacht en flexibiliteit in de GGZ. Daardoor krijgt niet iedereen goede zorg, maar worden er primitieve “noodmaatregelen” gebruikt, zoals dwang: overmeesteren, drogeren, opsluiten, vastbinden enz. Vrijheidsbeperking en de ontneming van fundamentele rechten heeft niets te maken met goede zorgverlening, maar is een akelig overblijfsel uit het verleden van de psychiatrie. Dwang is een schending van mensenrechten, o.a. erkend onder het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen.

Goede zorg kan dwang uitbannen.
Een zorgzame benadering van moeilijke situaties is mogelijk, en kan crisis en dwang voorkomen. Maar dit vraagt meer tijd, aandacht, en flexibele mogelijkheden. Er is een inspanning nodig om het zorgaanbod op het gewenste peil te brengen, om de tekorten aan goede zorg op te lossen, en dwang uit te bannen.

Nieuw wetsvoorstel biedt geen verandering!
De huidige 3 wetsvoorstellen over dwang in de zorg: Verplichte GGZ, Zorg en Dwang, en Forensische Zorg, verruimen de mogelijkheden voor dwang, en regelen geen zorg. Dit biedt geen oplossing. Wat nodig is, is goede zorg, en geen dwang.

 

Herdenking GGZ-leed
Schadelijke praktijken in de GGZ veroorzaken al eeuwenlang veel leed. De term “zorg” is door de eeuwen heen veelvuldig misbruikt als argument voor segregatie. Onder het nazi-programma Aktion T4 in WO2 zijn vele patienten vermoord, omdat zij als “last” en “bedreiging” voor de samenleving werden gezien (alsof zij geen deel uitmaken van de samenleving?).  In plaats van een warme schouder, ontwikkelde de GGZ een harde hand. Dit veroorzaakt veel leed.

In de huidige wetsvoorstellen over dwang (WVGGZ, WZD en WFZ) zien we nog steeds een tendens van segregatie en hardhandig “aanpakken” . Maar hardhandig ‘corrigeren’ van mensen totdat zij ‘goed genoeg ’ worden bevonden om aan de samenleving deel te ‘mogen’ nemen,  is geen rechtschapen doel van de geestelijke gezondheidszorg. Dit is tucht, en geen zorg.
Dwang kan volgens de wetsvoorstellen ingezet worden op voorwaarde dat andere zorg niet beschikbaar is. Dit is een schandalige constructie als men kijkt naar huidige tekortkomingen in het GGZ-aanbod.

Door het GGZ-leed van toen en nu te herdenken, benadrukken we de waarde van elk individu. Elk leven is waardevol, en elke persoon is het waard om moeite en inspanningen te leveren voor inclusie en gelijke rechten.

Onze gedachten gaat uit naar de vele slachtoffers van dwangtoepassing en misstanden in de GGZ. Wij betreuren het vele leed dat de GGZ veroorzaakt, en wij beseffen dat veel leed, inclusief dwang, te voorkomen is door goede, tijdige, passende zorg. Hiervoor is een cultuurverandering nodig.  GGZ-leed kan niet langer als “normaal” beschouwd worden. GGZ-leed is onnodig. Goede zorg is mogelijk, mits de overheid hier prioriteit aan geeft.

Wij benadrukken dat elke persoon de moeite waard is, en recht heeft op de best mogelijke zorg, en dat verder leed voorkomen moet worden. Wij wijzen de overheid op het primaire beginsel: Doe geen schade. Wij roepen de wetgevers op: Verbied dwang, regel goede zorg!

Kom in actie
Het is de hoogste tijd om nu voorgoed af te rekenen met dwang in de zorg. Dit is de taak van onze generatie onder het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen.

Dwangtoepassing is achterhaalde dwaling van de GGZ. Innovatie is nodig. Elke persoon is waardevol, en elke persoon heeft recht op goede zorg. Dwang dient verboden te worden. Zorg moet gaan over welzijn. Laten we samen zorg dragen voor een dwangvrije toekomst, en de mensenrechten uit het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen ook in de Nederlandse GGZ realiseren.

Juist nu het wetsvoorstel in de Eerste Kamer ligt, is het belangrijk om een krachtig signaal af te geven, voordat het te laat is.

Doe ook mee, en kom op zaterdag 6 mei naar Utrecht.
Laat je stem horen tegen dwang in de zorg!

GEEF VRIJHEID DOOR GOEDE ZORG!
Bevrijdingsmanifestatie tegen dwang in de GGZ
Zaterdag 6 mei 2017 –15.00-17.00u, Utrecht

Protestactie voor menswaardige GGZ  & herdenking van GGZ-leed

Meer informatie staat op www.ggzleed.nl

 

 

 

Hoop in duigen. Stank voor dank – WVGGZ unaniem aangenomen door Tweede Kamer

Gisteren, op 14 februari 2017, stemde de Tweede Kamer in Den Haag over Wetsvoorstel Verplichte GGZ. Ik volgde de stemmingen online. Het wetsvoorstel werd met algemene stemmen aangenomen, unaniem dus. Er was geen enkel tegengeluid.  Dit is een absoluut dieptepunt.

Onze jarenlange acties lijken totaal geen effect te hebben gehad.

De Nederlandse politici hebben zojuist unaniem een wet aangenomen die in strijd is met de huidige mensenrechtenstandaarden, zoals het VN-verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD). Bovendien gaat de WVGGZ niet over kwalitatieve zorg, maar over dwang, en dat is een achterhaalde benadering van psychosociale crisissituaties. Wat nodig is, is goede zorg, geen dwang. Maar de politici misten dit inzicht volledig. Zij stemden massaal voor dwang in plaats van zorg. Niemand toonde vernieuwende inzichten.

Hoe kon dit gebeuren??? 

Hebben wij niet genoeg gedaan?  Maar we hebben alles gedaan wat we konden doen. Vanaf 2008 heb ik heel veel tijd energie gestoken in het reageren op alle aspecten van het wetsvoorstel. Ik heb vele stukken geschreven, alternatieven bedacht (zoals Eigen Kracht-conferenties) en officiele stukken van de VN aangeleverd die duidelijk maken waarom dwang in de GGZ een schending van de mensenrechten is. We hebben aldoor constructief meegedacht over betere oplossingen, en elke mogelijkheid aangegrepen om te participeren, zelfs op eigen initiatief.  Ik heb mezelf zo vaak op de tweede plaats gezet, en zoveel tijd en energie opgeofferd gedurende dit traject. Het doet nu ontzettend veel pijn om te zien dat dat eigenlijk allemaal voor niks is geweest. Het is stank voor dank.

Het enige wat men heeft overgenomen is het recht om een eigen plan te maken om daarmee de crisissituatie af te wenden (artikel 5.5). Maar de onderliggende normen en waarden die aan dit alternatief ten grondslag liggen worden hierbij niet overgenomen. Het eigen plan is bijgeplakt als extra mogelijkheid binnen de bestaande kaders en marges. Dus in plaats van een fundamentele visieverschuiving en cultuurverandering, van beheersen naar zorg, blijft men stug de oude kaders hanteren zoals onder de BOPZ, gericht op ingrijpen, maar dan ruimer, met in de WVGGZ meer beheersmatige maatregelen in plaats van minder. Dit druist tegen de hedendaagse ontwikkelingen in de GGZ-sector in (zoals het Dolhuys-manifest voor separeervrije GGZ in 2020). De politici laten nota bene het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen links liggen!!!!  

Ik ben er echt stuk van. Alle politici kiezen voor beheersmatige inzet onder het mom van zorg. Hoe kunnen ze dit nu niet snappen?

En zien ze niet wat ze doen met ervaringsdeskundige activisten?
Als ik geen onrecht had meegemaakt tijdens mijn GGZ-mis/behandeling, dan was ik misschien nooit ervaringsdeskundige geworden. Maar als goede burger kan ik niet wegkijken bij onrecht, en voel ik mij geroepen om er iets aan doen. En nu ben ik elke dag bezig met trauma’s die elk mens liever zou vergeten.  Ik doe dat als vrijwilliger, onbetaald, levend van minimum-inkomen, net boven de armoede grens. ( en ik ben eigenlijk afgestudeerd als ingenieur Duurzame Bedrijfsvoering, waarmee ik wellicht wel een goed modaal inkomen en waardering had kunnen oogsten). De keuze voor activisme is meer een noodzaak dan een vrije keuze, omdat ik het als mijn burgertaak zie, om onrecht te signaleren en aan de kaak te stellen, met het doel om anderen dit leed te besparen. Maar er is nauwelijks echte erkenning en waardering voor het werk wat wij doen. Onze standpunten en opvattingen worden terzijde geschoven. Er was niet eens discussie…..  9 jaar lang actief ageren tegen een wetsvoorstel, en nog krijgen we stank voor dank.

Het is eigenlijk nog steeds net alsof ik tegen een muur van een isoleercel praat.

En wat verwacht de politiek nou van mij als burger? Dat ik nog 20-30-40 jaar mezelf uithol met onbetaald werk zonder waardering?  Dat ik uiteindelijk mijn mond wel zal houden??  Verwachten ze dat ik op deze manier nog vertrouwen kan hebben in de politiek? Jaar na jaar, heb ik alles gedaan wat ik kon om dit wetsvoorstel tegen te houden. Maar blijkbaar was het niet genoeg. Maar wat is dan wel genoeg???? Hoeveel is er nodig om door te dringen bij de politici?? Er is blijkbaar geen menselijke maat.

Is de democratie dood???
Is de rechtsstaat dood???
Het lijkt er wel op.
Mijn hart breekt echt. 

Het kost me op dit moment echt grote moeite om het geloof in het goede van de wereld vast te houden.  Ik ben er echt ziek van. Waar moet ik de kracht vandaan halen om te blijven proberen, om het als mens op te nemen tegen dit machtssysteem? Ze geven niks om hoe ik me voel, en om hoe velen zich voelen. Al ga ik op mijn hoofd staan, ik krijg geen gehoor…. Niks lijkt te helpen.

Het is een virtuele isoleercel waarin ik ben buitengesloten, en de politici zitten gezellig met zichzelf te babbelen (met hun achterlijk dikke salaris)….  Harteloos!!

Ik voel vooral pijn en verdriet. Ik moet herstellen van deze zware klap. Ik heb echt een deel  van mijn levensenergie besteed aan het ageren tegen het wetsvoorstel Verplichte GGZ, en er is niet eens een serieuze discussie geweest  – niet bij het Ministerie tijdens de consultatie, en niet bij de Tweede Kamer…..  Geen enkel gehoor voor het brede, wereldwijde verzet tegen dwang.

Maar ik ga het niet opgeven (die lol gun ik ze niet).
Ik probeer te denken: same shit, different day.
Ik weet hoeveel ervaringsdeskundigen, en ook zorgprofessionals en familie/naasten, er achter me staan, en dat zijn er veel. Ik voel de pijn die velen dragen. Ik voel de breedgedragen behoefte aan verandering van de GGZ. Ik voel het verschil tussen goed en fout. Ik wil mezelf trouw blijven, en ik kan niet wegkijken van het onrecht. Ik wil mensen die dwang ondergaan niet de rug toekeren. Zij moeten weten dat ze niet alleen zijn, en dat er mensen zijn die voor ze vechten. Dat er WEL mensen zijn die er iets om geven, en dat wij niet zullen rusten voordat dit grote onrecht verdwenen is uit onze samenleving.  

 Als eerste beginnen we om de stukgeslagen hoop weer terug in elkaar te puzzelen.
Het is ditmaal een erg ingewikkelde, en zeer frustrerende puzzel.

 

Furieus om eenzijdigheid van Tweede Kamer bij wetsvoorstel Verplichte GGZ

Vorige week, op donderdag 2 februari 2017 ging ik naar de Tweede Kamer in Den Haag om het plenaire debat over Wetsvoorstel Verplichte GGZ (WVGGZ) bij te wonen als toeschouwer, omdat ik exact wilde weten wat er met dit wetsvoorstel gebeurt. Het plenaire debat begon om 16.00u.

Het debat is terug te vinden op https://debatgemist.tweedekamer.nl/debatten/wet-verplichte-geestelijke-gezondheidszorg en een samenvatting is te lezen op: https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/plenaire_verslagen/kamer_in_het_kort/zorg-centraal-nieuwe-wet-verplichte-ggz

Ik was aanvankelijk nog hoopvol dat er politici met kritische standpunten zouden zijn, maar het liep al snel uit op een grote teleurstelling. De aanwezige Kamerleden bleken het wetsvoorstel eigenlijk allemaal te steunen, en hadden vooral vragen over de details van de procedure, maar gingen niet in op het feit dat dwang uitgebannen moet worden vanwege zorgkwaliteit en mensenrechten. Het ontbrak de politici aan echte visie. Het was echt een akelig debat.

Het debat bestond uit 2 termijnen; 2 rondes met vragen van de Kamerleden en antwoorden van de staatssecretaris en minister. Het was een plenair debat, maar toch waren er slechts een handvol politici, namelijk 8 sprekers van diverse partijen, en daarbij de minister van VWS (Schippers), de staatssecretaris van VWS (van Rijn), en de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (Dijkhoff).

Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! / Stichting Mind Rights was al sinds 2008 bij de consultatie van de WVGGZ betrokken, en heeft op elk thema en per artikel kritiek en verbeteropties aangeleverd (Manifest 1 t/m 6[1]). We hebben zelfs een complete alternatieve besluitvormingsprocedure uitgewerkt:  het “Eindhovens Model” met Eigen Kracht-conferenties om dwang en crises te voorkomen, waarvan vervolgens een pilot-project is gestart, gesubsidieerd door het ministerie van VWS. Ook hebben we allerlei jurisprudentie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD) aangeleverd aan de beleidsmakers en politici, zoals de Guidelines on CRPD Article 14[2] waarin duidelijk uiteengezet wordt waarom gedwongen GGZ-behandeling een schending van de mensenrechten is. Ook hebben we eind 2016 een petitie ingediend bij de Tweede Kamer, getiteld: Wetgevers: Regel zorg in plaats van dwang![3]

Toch stond er op de website van de Tweede Kamer geen enkele inzending van Mind Rights in het rijtje van stukken en position-papers voor de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer, waardoor het lijkt alsof men ons niet serieus neemt.

 

Ik hoopte vurig dat er tijdens het debat over Wetsvoorstel Verplichte GGZ een politicus zou opstaan om te zeggen dat dit hele wetsvoorstel in strijd is met het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD), en dat dit hele wetsvoorstel geen doorgang kan vinden. Maar het liep anders. Er was nauwelijks fundamentele kritiek op dwang in de zorg. De politici leken het op hoofdlijnen allemaal met elkaar eens – terwijl het toch een enorm controversieel onderwerp is, dat overal in het land discussie geeft, behalve blijkbaar in de Tweede Kamer, die op dit vlak erg eenzijdig overkomt….

Het enige positieve:  Geen steun voor observatie-maatregel
Het was vanaf het begin van het debat al duidelijk dat er veel weerstand is tegen de Observatiemaatregel, en dat deze maatregel niet als zodanig aangenomen zal worden door de Kamerleden. Het is positief dat men inziet dat de observatiemaatregel (3-dagen opsluiting in een kliniek voor observatie) een inbreuk is op de rechten van de mens.

Maar geen enkele diepgang
Helaas bleek deze collectieve afwijzing van de observatiemaatregel niet voort te komen uit morele inzichten op het gebied van mensenrechten en zorgkwaliteit, maar bleek deze positie vooral gemotiveerd te zijn door bepaalde (achterhaalde[4]) richtlijnen en jurisprudentie van de Raad van Europa.

De discussie over de observatiemaatregel bleek vooral om de terminologie en randvoorwaarden te gaan. “Waarom opsluiten zonder te behandelen?” werd er herhaaldelijk gevraagd, zonder daarbij ook maar enigszins op de inhoud van gedwongen zorg in te gaan. Men leek niet te beseffen dat men hiermee pleit voor meer mensenrechtenschendingen in plaats van minder… Het fundamentele verschil tussen dwang en zorg is hen blijkbaar nog niet duidelijk.

Het is dus een krom verhaal. De Tweede Kamer stelt dat opsluiten voor observatie niet mag, maar opsluiting “zorg” noemen mag wel. Dit is belachelijk.

Het bleek ook geen enkel probleem of discussiepunt voor de Kamerleden te zijn dat er geen grenzen zijn aan de vormen van “gedwongen zorg” vanwege een grenzeloze definitie in WVGGZ art 3.2. Dus eigenlijk: zolang het maar zorg genoemd wordt, vinden ze het allemaal wel goed.  Dit is uitermate schokkend.

Teleurstellend debat
Ik luisterde naar de standpunten van de diverse partijen die aanwezig waren. Ik werd er zeer verdrietig van.

De SP (Leijten) verwelkomde het wetsvoorstel, en pleitte er hoofdzakelijk voor om dezelfde procedure ook voor andere sectoren te gebruiken, want ze vond het onwenselijk dat er verschillen zijn in de rechtspositie onder wetsvoorstel Verplichte GGZ en Zorg en Dwang. Daarbij refereerde ze aan het verbod op discriminatie en ongelijke behandeling, waarmee ze dus eigenlijk pleitte voor “een recht op gelijke mishandeling”. Ik had absoluut hogere verwachtingen van de SP, en dit was dus een zware teleurstelling.

De VVD (de Lange) was onverdeeld positief over wetsvoorstel Verplichte GGZ, en nagenoeg de enige voorstander van de Observatiemaatregel. Dat was geen echte verrassing voor mij.

Het CDA (Bruins Slot) beschouwde het wetsvoorstel Verplichte GGZ eveneens als een vooruitgang, en stelde wat vragen over de praktische procedurele aspecten en randvoorwaarden. Ze benadrukte de samenhang tussen de beschikbaarheid van goede ambulante zorg (preventie) en dwangtoepassing, wat op zich een goed punt was. Echter er klonk een ondertoon van ouderwetse gemedicaliseerde opvattingen door het pleidooi heen, met termen als “een groep die zelf niet kan inschatten dat zij die gedwongen zorg zo hard nodig heeft”. Deze bewoordingen zijn denigrerend en onjuist, en deze opstelling is totaal niet in lijn met het VN-verdrag. Ik was dus ook niet blij met het CDA-standpunt.

Groenlinks (Voortman) vond het een vooruitgang dat de focus van wetsvoorstel Verplichte GGZ op gedwongen behandeling ligt, en daarmee lijkt Groenlinks eveneens de verouderde gemedicaliseerde opvattingen aan te hangen. Maar tegelijkertijd werden ook zorgen uitgesproken om de steeds verdere verruiming van criteria en doelgroep, en de toenemende focus op beveiliging in plaats van zorg. Dat was een goed punt. Maar samengevat pleit Groenlinks dus eigenlijk voor goede randvoorwaarden en afbakening, om “humane dwangtoepassing” vorm te geven, en dat bestaat niet. (net zomin als een “prettig trauma”). Dus ook in de opstelling van Groenlinks kon ik me helaas niet vinden.

Ook PvdA (Bouwmeester) ondersteunde het wetsvoorstel Verplichte GGZ van harte, en maakte eveneens kritische kanttekeningen. Zij benadrukte dat de 24/7 zorg in de wijk niet geregeld is, waardoor vrijwillige hulpvragen niet beantwoord worden, en ze vroeg zich af of het dan wel proportioneel is om vervolgens bij een crisis bepaalde rechten af te nemen van de client. Ook zei ze dat opsluiting tot enorme trauma’s kan leiden. Tegelijkertijd werd ambulante dwang als goede aanvulling gezien, en ziet PvdA wetsvoorstel Verplichte GGZ als een “goede behandelwet”. Ook hierin dus een ondertoon van verouderde gemedicaliseerde opvattingen, en een poging om tot “humane dwangtoepassing” te komen, een zeepbel.

Inmiddels werd ik bijna overmand door de teleurstelling. Er waren nog 3 sprekers te gaan.

PVV (Klever) had twijfels over wetsvoorstel Verplichte GGZ en stelde diverse kritische vragen over de rechtspositie, de criteria voor dwang, en de uitvoering van ambulante dwang. Er zaten goede punten in het pleidooi, maar ook hier ging het voornamelijk over de termen en procedures ter afbakening van de grens van “humane dwangtoepassing”, en dus even onmogelijk als de rest…. (en bovendien is de PVV niet echt een geloofwaardige entiteit als het gaat om de-escalatie en inclusie).

SGP (van der Staaij) sprak over “noodzakelijke gedwongen zorg voor mensen die een gevaar voor zichzelf of anderen zijn” (wederom bleken de ouderwetse, gemedicaliseerde opvattingen nog dominant aanwezig), en de SGP stelde vooral vragen over de praktische haalbaarheid van de voorgestelde procedures, en opperde om administratieve lasten te verlichten waar mogelijk. Er waren wat vragen rond de termen gevaar , schade en nadeel, maar het geheel klonk niet als een moreel tegengeluid.

D66 (Pia Dijkstra) ziet dwang als laatste redmiddel, en is positief over het wetsvoorstel. Er werden vragen gesteld over de harmonisering met andere wetten, over het voorkomen van oneigenlijke aanvragen, en wederom over procedurele aspecten en rolverdelingen. Ook D66 lijkt te streven naar “humane dwangtoepassing” en is niet principieel tegen.

 

Ik had aanvankelijk echt gehoopt op een inhoudelijk debat over mensenrechten en zorgkwaliteit, maar nadat alle sprekers hun steun hadden geuit voor wetsvoorstel Verplichte GGZ, besefte ik dat de aanwezige partijen de bedoeling hadden om dit wetsvoorstel spoedig aan te nemen. Dat deed vreselijk veel pijn. De eensgezindheid van de Kamerleden over deze verkeerde aanpak was weerzinwekkend. Ik voelde me zo ontzettend teleurgesteld, machteloos en wanhopig.

En ik was woedend!
Hoe kunnen ze onze acties zo glashard negeren?  Als burger zie ik het als mijn morele taak om op te staan tegen onrecht. Dat is mijn aandeel in de gezamenlijke verantwoordelijkheid om gerechtigheid en mensenrechten te waarborgen in de samenleving. Daarom voel ik me moreel verplicht om de situaties van onrecht die ik heb meegemaakt aan het licht te brengen, met als doel erkenning en remedie.

Maar de Tweede Kamer leden gaan echter geheel voorbij aan het feit dat wij vanuit onze ervaringen spreken, en dat onze acties een reactie zijn op het huidige systeem, en dat wij dit doen om dit leed en onrecht voor anderen te voorkomen, belangeloos, als vrijwilligers. De Kamerleden stappen zeer lichtzinnig over onze ervaringen en standpunten heen. En ze luisteren ook niet naar de VN.

Ik ben furieus!! Werkelijk furieus. Dit mag zo helemaal niet gebeuren in Nederland. Wij doen onze taak, maar de overheid verzaakt. OMG wat ben ik boos. Deze gang van zaken is echt respectloos.

Ik ben dan ook na de Eerste Termijn van vragen weggegaan, en ik heb de rest van het debat online gevolgd, via mijn mobieltje onderweg naar huis. Ik kon het gewoon niet aan om zo machteloos bij dat kille debat te zitten. Ik ben weggegaan. Het was een afschuwelijke ervaring.

Het debat ging op dezelfde toon verder. Afschuwelijk.

Geen enkele politicus vertolkte mijn visie, ondanks alle inspanningen die we hebben geleverd om ons standpunt over te brengen.
Er was weinig compassie. Het ging vooral over “tijdig ingrijpen”. En zolang de vrijheidsbeperkende maatregelen “zorg” worden genoemd, stellen de Kamerleden geen verdere vragen….
De politici kiezen er blijkbaar voor om de hardhandige, kille, kortzichtige, gemedicaliseerde benadering van levensproblemen in stand te houden. Alsof de GGZ zo goed is? Hebben de politici geen oren? Horen ze niet wat er in de samenleving leeft?

Het was een enorme teleurstelling! Ik voelde me als een platgeslagen vliegje.

Het debat eindigde rond half een ’s nachts.
Aangezien er in de Tweede Kamer inmiddels brede steun op hoofdlijnen was, wordt het wetsvoorstel Verplichte GGZ op 14 februari 2017 in stemming gebracht. De kans dat het dan wordt aangenomen is groot.

Ook dit maakte mij bijzonder boos.
Slechts een debat, een halve dag, had de Tweede Kamer nodig om te besluiten over wetsvoorstel Verplichte GGZ, terwijl ze wekenlang praten over een enkel bonnetje…. Het is me weer eens overduidelijk dat de politici meer bezorgd zijn om het papierwerk dan om de burgers. Walgelijk!

Vooralsnog heb ik weer een hele grote kater van de politiek in Den Haag.

Ik kan alleen maar hopen dat de nieuwe verkiezingen iets gaan veranderen.
Maar ja, op wie ga ik dan stemmen? Bij het debat over wetsvoorstel Verplichte GGZ vertolkte niemand mijn visie. Ik voelde me door geen enkele politieke partij of politicus echt vertegenwoordigd of begrepen. Een aantal kleinere partijen waren niet aanwezig bij het debat. Ik weet niet of dat komt door werkdruk, motivatie of standpunt. Ik hoop toch nog een partij te vinden waar ik me gehoord voel, maar ik weet het niet zeker. Ik ben dus een zwevende kiezer. En ik ben ook nog steeds echt woedend op de gevestigde orde… Hoe kunnen ze ons zo negeren? En hoe kunnen ze het pas-geratificeerde VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) zo negeren? Dit is totaal onacceptabel.

Denk maar niet dat ik het hierbij laat zitten!

 

[1] Manifest 1 t/m 6 en diverse artikelen, zie www.mindrights.nl bij Doku & Info

[2] http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRPD/Pages/CRPDIndex.aspx

[3] https://www.openpetition.eu/nl/petition/online/wetgevers-regel-zorg-in-plaats-van-dwang

[4] NB. diverse richtlijnen en jurisprudentie van de Raad van Europa zijn in strijd met het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UNCRPD) en vormen geen toekomstbestendige basis voor debat en wetgeving.

Dwang is geen bescherming, maar mishandeling!

Om dit artikel als PDF te lezen of downloaden, klik hier: dwang-is-geen-bescherming-maar-mishandeling_jan2017

Dwang is geen bescherming, maar mishandeling!

Duizenden levens verwoest door GGZ-behandelmethoden

GGZ clienten zijn vaker slachtoffer dan dader van geweldsincidenten.

Stichting Mind Rights maakt zich ernstig zorgen om de levenskwaliteit en rechtspositie van GGZ-clienten in Nederland, en roept de Tweede Kamer op om Wetsvoorstel Verplichte GGZ te verwerpen. Dwang in de GGZ is levensgevaarlijk, en verwoest duizenden levens per jaar. De schade die clienten ondervinden van diverse GGZ-behandelmethoden zoals dwang, kan niet langer genegeerd worden.

GGZ-clienten hebben een aanzienlijk hoger risico op vroegtijdig overlijden. In levensverwachting scheelt dat ongeveer 10 jaar. Naar schatting overlijdt 17,5% van alle GGZ-clienten aan een onnatuurlijke doodsoorzaak[1].  Hoe kan dat? Stichting Mind Rights maakte een analyse.

Een GGZ-etiket heeft grote gevolgen voor het leven van de persoon.

In 2014 waren er in totaal 1.246.298 GGZ-clienten in Nederland, waarvan 77.670 in een instelling[2].

Stigma
De GGZ-client wordt afgeschilderd als een “defect persoon”, met een impliciete indoctrinerende boodschap dat de beleving van de GGZ-client “foutief” is. Ervaringen van clienten worden dikwijls gebagatelliseerd, waardoor clienten zich onbegrepen en miskend voelen.

Kansarm en gediscrimineerd
Door de zeer negatieve beeldvorming, in combinatie met een gebrek aan steun, hebben GGZ-clienten aanzienlijk minder kansen om gelijkwaardig deel te nemen in de samenleving, en bevinden zich vaak in een gemarginaliseerde sociale positie. Discriminatie van GGZ-clienten vindt plaats op alle levensdomeinen, en uit zich onder andere in werkeloosheid, armoede, sociale uitsluiting en eenzaamheid.

Vaak slachtoffer
Tal van onderzoeken[3],[4] tonen aan dat GGZ-clienten vaker slachtoffer, dan dader zijn van geweld, en dat kinderen en volwassenen met GGZ-problemen ongeveer 4 maal meer risico  lopen om slachtoffer te worden van geweld of seksueel misbruik dan de gemiddelde Nederlander.

Gebrek aan ondersteuning / falende zorg
Vaak wordt elke uiting of gedraging van GGZ-clienten beschouwd als een “symptoom” in de context van een psychiatrisch “ziektebeeld”, waardoor de menselijke acties en reacties van GGZ-clienten niet serieus genomen worden.

Een psychosociale hulpvraag resulteert meestal direct in een aanbod van medicatie, hetgeen vaak enkel onderdrukkend en bovendien gevaarlijk [5], [6] is. De medicalisering van levensproblemen wordt veelvuldig als misplaatst ervaren[7],[8].

Intensieve individuele sociale steun is vaak niet of onvoldoende beschikbaar[9], waardoor clienten en hun naasten aan hun lot worden overgelaten, en de situatie kan escaleren.

Dwang

In 2013 werden 22.866 clienten onvrijwillig opgenomen met een IBS of RM[10].

Verlies van zeggenschap
Middels een rechterlijke machtiging (IBS/crisismaatregel, RM) wordt van ca 23.000 personen per jaar het recht ontnomen om naar eigen inzicht te leven. De client wordt daarbij bestempeld als “onverstandig” en “wilsonbekwaam”, en wordt vervolgens gedwongen om volgens de wensen en voorkeuren van een andere persoon te leven. Het verlies van zeggenschap wordt ‘civiele dood’ genoemd, omdat de persoon zonder zeggenschap geen eigen wil kan uitoefenen, waarmee het recht op het hebben van een eigen identiteit wordt ontnomen[11].

Verlies van vrijheid
Middels een RM of IBS, wordt personen tevens het recht om in vrijheid te leven afgenomen, en zij worden onderworpen aan een gedwongen verblijf in een instelling, en/of gedwongen behandeling (meestal gedwongen medicatie).

Overmeestering
Verzet tegen deze ongewenste behandelingen en interventies, wordt uitgeschakeld middels drang of dwang, zoals chantage, machtsvertoon en fysieke worstelingen. Voor veel clienten is dit een bijzonder traumatische ervaring, waarbij autoriteiten en hulpverleners over de grenzen van de persoon heengaan, zelfs middels hardhandig optreden en politie-inzet.

Dwangopname / verlies van omgeving
Door gedwongen opname worden clienten ontworteld en verliezen zij hun vertrouwde omgeving. In GGZ-instellingen is er doorgaans een structureel gebrek aan sociale aandacht voor het leven van clienten, en in veel gevallen zijn er geen adequate services om met GGZ-crisis situaties om te gaan.

Extra kwetsbaar
Personen in instellingen hebben een verhoogd risico op geweld en misbruik. Cijfers van de IGZ laten enorme pieken zien in het aantal meldingen van grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik bij de GGZ-sector, en bij de Verstandelijk Gehandicaptenzorg is het aantal meldingen zelfs meer dan veertien maal zo hoog als het gemiddelde in andere zorgsectoren.[12]

Levensgevaarlijke gedwongen interventies
Eenmaal opgenomen heeft de psychiater en/of verpleging de macht om “bij onrust” te besluiten tot gedwongen interventies.  (NB, dit geldt ook bij vrijwillige opname, als “onvoorziene noodsituatie”).

Een aantal “GGZ-behandelmethoden” kunnen leiden tot ernstige schade en zelfs de dood, vooral medicatie en dwangtoepassingen.

Er zijn geen officiele cijfers beschikbaar voor letsel en overlijden door GGZ behandelmethoden.   De IGZ stelt: “Net als bij medicatieveiligheid geldt in het geval van vrijheidsbeperking het uitgangspunt dat een instelling in principe zelf onderzoek doet naar (ernstige) incidenten. Als sprake is van overlijden ten tijde van of vlak na het toepassen van een dwangmaatregel (afzondering, separatie, fixatie, gedwongen medicatie en de toediening van vocht of voeding), dan doet de inspectie sinds 2014 in alle gevallen zelf onderzoek naar de calamiteitmelding. In 2014 heeft de inspectie enkele van dit soort calamiteiten gemeld gekregen en onderzocht. Deze meldingen hebben (nog) niet direct geleid tot het opleggen van maatregelen en zijn waar nodig meegenomen in het risicotoezicht.” [13]

Dood door GGZ-behandelmethoden:

In de laatste jaren berichtte de media over een aantal zeer schrijnende en schokkende sterfgevallen.
–          Wim Maljaars[14] stierf op 2 september 2008 in een isoleercel in Amsterdam
–          Raymond Westendorp[15] werd in de zomer van 2009 met zware verwondingen dagenlang opgesloten in een isoleercel in Deventer, waar hij uiteindelijk overleed. Daarbij is er door de instelling 25.000 euro zwijggeld betaald aan de familie.
–          Begin 2011 kwam Frans Vereecken[16] om het leven bij een brand in een isoleercel in Tilburg.
–          “Roelie”[17] werd in 2014 doodgedrukt in een worsteling in een isoleercel bij NOVO.
–          Armando Panday[18] kwam in juli 2014 om het leven tijdens een worsteling met een begeleider van begeleid wonen in Lelystad.

–          Jaarlijks overlijden er ongeveer 4 personen door het gebruik van fixatie/onrustbanden[19].
–          In 2008 overleden 8 personen door het gebruik van fixatie-banden[20]

Deze lijst is met zekerheid onvolledig.

–          Gevreesd moet worden voor het aantal sterfgevallen door medicatie. Er zijn geen officiele totaalcijfers beschikbaar voor letsel en overlijden door GGZ medicatie. In de GGZ worden incidenten met medicatie doorgaans niet aan de IGZ gemeld, maar intern geregistreerd als “incident” (VIM). [21] Diverse bronnen bevestigen de enorme gezondheidsrisico’s van psychiatrische medicatie, zoals dodelijke (bij)werkingen op lichamelijk en geestelijk vlak[22],[23] en een verkorte levensverwachting van 25-30 jaar [24],[25]. In totaal slikken meer dan een miljoen Nederlanders psychiatrische medicatie. Ernstige somatische (bij)werkingen van psychofarmaca, zoals overgewicht, diabetes, cardiovasculaire stoornissen, metabool-syndroom, bewegingsstoornissen, en in het algemeen “aftakelen”, zijn zeer veelvoorkomend[26], en kunnen dodelijk zijn, maar worden zeer vaak ten onrechte geweten aan een zogenaamde “slechte leefstijl van clienten” [27].

–          Verwaarlozing van de medische gezondheid van GGZ-clienten leidt ook tot vroegtijdige, voorkombare overlijdens, en naar schatting 20 jaar levensverkorting.[28] Ook hierover zijn geen officiele landelijke data beschikbaar.

De GGZ kent een gesloten doofpot-cultuur, waarbij misstanden vaak niet aan het licht komen. Het totale aantal vroegtijdige of voorkombare sterfgevallen te wijten aan GGZ-behandelmethoden is onbekend.

Beschadigd door GGZ-behandelmethoden:

Ca. 23.000 mensen per jaar worden, middels een RM of IBS onderworpen aan gedwongen GGZ. Echter, ook bij vrijwillige opname, kan een de psychiater en/of verpleging “bij onrust” besluiten tot gedwongen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen (als “onvoorziene noodsituatie”). Dus álle clienten in een GGZ-instelling, ongeveer 77.670 personen per jaar[29], lopen het risico op levensgevaarlijke gedwongen interventies. Door ambulante dwang wordt de risicogroep nog groter.

Volgens de ARGUS-registratie over 2014, waren er binnen de GGZ-instellingen in totaal 259 vrijheidsbeperkende interventies per 1.000 opnamen[30], dwz. dat ca. 20.117 mensen in 2014 zijn onderworpen aan gedwongen interventies, waarvan 9.033 separaties, 2.594 maal “Afzondering”, en 3.052 insluitingen in overige ruimtes. Er zijn 2.353 geregistreerde toepassingen van dwangmedicatie mét fysiek verzet, en 3.751 meldingen van fixatie in GGZ-instellingen. Er werd ruim 1.235 keer gedwongen vocht of voeding mét fysiek verzet toegediend.

De meeste mensen die dwangmaatregelen meemaken, houden daar levenslange trauma’s aan over.

Dwangmedicatie
De medicalisering van psychosociale problemen als “chemische disbalans die gerepareerd moet worden” resulteert in veel drang om de client psychiatrische medicatie te laten accepteren. Verzet tegen medicatie wordt vaak gebagatelliseerd als “gebrek aan ziekte-inzicht” of als “inherent symptoom van psychiatrische patienten”.  Dwangmedicatie wordt enkel geregistreerd als “dwang”, wanneer de client zich fysiek verzet.

Volgens deze ARGUS-cijfers worden er jaarlijks ca. 2.400 personen onderworpen aan dwangmedicatie in GGZ-instellingen, waarbij ongewenste medicatie met fysieke overmacht wordt toegediend, met als resultaat dat de client ongewenst onder invloed raakt van een ongewenste ‘drug’. Veel clienten ervaren dwangmedicatie als een verkrachting. Dwangmedicatie is een grove inbreuk op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de client. “Je lijf is niet meer je eigen”[31].

Zoals bekend kleven er aanzienlijke nadelige gezondheidsrisico’s en (bij)werkingen aan psychiatrische medicatie. Iemand dwingen om medicatie te nemen die zijn/haar leven potentieel ernstig kan schaden en verkorten, is onethisch en crimineel. Sommigen noemen dit moord en genocide.

Separatie en andere opsluiting
De laatste jaren worden er een aantal veranderingen in het uiterlijk van de cel doorgevoerd[32], waardoor een diversiteit aan termen door elkaar gebruikt wordt voor diverse vormen van opsluiting in de GGZ, zoals o.a.: Separatie,  opsluiting in “EBK’s” (Extra Beveiligde Kamers), Afzondering, Opsluiting in een kamer (Kamerprogramma), en opsluiting in “Support-rooms”(gemoderniseerde isoleercellen voorzien van technische apparatuur).

Ongeveer 10.000 personen per jaar (30  mensen per dag) worden “bij onrust” opgesloten in een isoleercel (separatie) in de GGZ[33],[34]. Tevens worden nog eens ruim 2.500 GGZ-clienten per jaar opgesloten in “Afzondering” en ruim 3.000 personen ondergaan “Insluiting in een overige ruimte”. In totaal worden er dus ongeveer 15.000 personen per jaar eenzaam opgesloten in de GGZ, ook kinderen.[35]

Veel clienten ervaren opsluiting als een straf voor problemen en voelen zich ongewenst en onbegrepen. Er lijkt letterlijk geen uitweg te zijn van de problemen.

Hoeveel  letsel er wordt opgelopen bij opsluiting is niet exact bekend, echter er zijn veel zorgwekkende signalen[36], varierend van ernstige trauma’s, controleverlies en zelfmoord gedachten, tot ernstig fysiek letsel en overlijden van mensen die bijvoorbeeld onwel worden en niet de hulp krijgen die ze nodig hebben.

Fixatie
Fixatie van onrustige mensen, door deze personen vast te binden met riemen of banden (“Zweedse banden”), kan leiden tot levensbedreigende paniek, verstrengeling en verstikking, met ernstig letsel en zelfs de dood tot gevolg. Fixatie heeft lichamelijk en geestelijk vele negatieve gevolgen.

Hoeveel lichamelijk en geestelijk letsel er wordt opgelopen door fixatie is niet bekend.

3.751 meldingen van fixatie in Nederlandse GGZ-instellingen is ronduit schokkend.
Ook in de zorg aan mensen met verstandelijke beperkingen en ouderenzorg komt fixatie nog veelvuldig voor[37],[38].

Gedwongen vocht en voeding
1.235 personen in GGZ-instellingen kregen gedwongen vocht en/of voeding toegediend, doorgaans door een slangetje (sonde) – en in de praktijk vaak gecombineerd met fixatie –.

Er is veel discussie over dwangvoeding bij eetstoornissen[39],[40] met name vanwege de traumatische effecten van dwangtoepassing en geweld. Er wordt gewerkt aan dwangvrije behandel-alternatieven voor eetstoornissen[41].
*

Het blijft echter niet bij deze geregistreerde dwangmaatregelen.

Ongeregistreerde dwangtoepassingen

Gedwongen visitatie
Visitatie is gedwongen lichaamsholten-onderzoek, vaak als aanvulling op fysieke vrijheidsbeperking. Op dit onderwerp ligt een pijnlijk taboe. Er zijn geen officiele cijfers over gedwongen visitaties in de GGZ, maar het is bekend dat dit voorkomt in detentie en ook in GGZ-instellingen, zowel op kinderen als volwassenen[42],[43]. Er zijn mogelijk duizenden kinderen en volwassenen die in de afgelopen jaren zijn onderworpen aan gedwongen visitaties in de zorg[44].

Bij weigering door de client worden de visitaties uitgevoerd met fysieke overmacht, waarbij de client wordt overmeesterd en in bedwang wordt gehouden, terwijl de lichaamholten worden bekeken en/of betast. Veel clienten ervaren gedwongen visitatie als een (groeps)verkrachting.

Gedwongen visitaties zijn enorm traumatisch en kunnen o.a. de beleving van seksualiteit verstoren[45].

Gedwongen Elektro-convulsie-therapie (ECT)
Bij ECT worden insulten opgewekt door stroom op de hersenen te zetten.

Er zijn geen officiele cijfers over gedwongen elektroshocktherapie, terwijl dit wél voorkomt, naar schatting meer dan 1x per maand[46].

Gedwongen Elektroshock staat ook opgenomen als mogelijkheid in de Richtlijn besluitvorming dwang: opname en behandeling (2008) van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP)[47], waarbij deze aantekenen: “De gedwongen toepassing van medicatie of elektroconvulsietherapie (ect) is, als men afgaat op de evidentie uit de literatuur, niet alleen even effectief als de vrijwillige toepassing daarvan, maar er is ook geen bewijs voor een schadelijke invloed op de therapietrouw of voor het veroorzaken van een posttraumatische stressstoornis (ptss). Er zijn geen echte alternatieven die als gedwongen behandeling toepasbaar zijn (…) Separatie is een beveiligingsmaatregel.”

De Richtlijn Electroconvulsietherapie (2010) van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) promoot ECT voor een lange reeks diagnoses, en spreekt zelfs regelmatig van een “eerste-keus-behandeling”, “veiliger dan psychofarmaca”.

Tijdschrift Deviant waarschuwt al sinds 2009 voor de verspreiding van valse informatie door de NVvP[48],[49],[50].

Een bekende (bij)werking van Elektroshocks is geheugenverlies, dat zelfs permanent kan zijn. Er zijn  mensen die door ECT de namen van hun eigen kinderen niet meer kunnen onthouden[51].

*

Medische experimenten op GGZ-clienten
Een ggz-kliniek in het Noord-Hollandse Heiloo heeft in 2013 tegen ethische regels in medische experimenten uitgevoerd op psychiatrische patiënten. De verpleegkundige klokkenluider kreeg een spreekverbod van de kliniek.[52]

*

Verwaarlozing

O.a. door medicalisering, stigma en de dwangcultuur, wordt er te weinig waarde gehecht aan de beleving en visie van de client. “Ook als ik nee zeg, doen ze het toch”.

Bij dwangtoepassing worden de onderliggende hulpvragen niet beantwoord, de persoon achter het gedrag wordt niet gezien. Het contact wordt verbroken, de dialoog stopt, en het geweld begint. Vertrouwen wordt onmogelijk, en de zorgrelatie gaat stuk. Er is geen begrip, geen tijd, geen aandacht, geen compassie, enkel een harde hand die veel pijn doet.

Overlijden, letsel en schade door GGZ-behandelmethoden krijgen te weinig aandacht, worden nauwelijks geinventariseerd, onderzocht, opgelost of voorkomen. Decennia van clientenprotesten worden gebagatelliseerd. Het enorme probleem van dwangtoepassingen in de GGZ, en de dramatische effecten op de levenskwaliteit van GGZ-clienten worden niet erkend.

Machteloos en rechteloos
Er is geen bescherming. De rechten van GGZ-clienten worden afgenomen in plaats van beschermd.

De wetgeving staat toe dat een ruim arsenaal aan dwangmaatregelen gebruikt wordt in de GGZ. Daardoor zijn klachten over dwang doorgaans “niet klachtwaardig, omdat de wet niet overtreden is”. Dit maakt succesvol klagen vrijwel onmogelijk.

Ook stigma, discriminatie en gebrek aan zeggenschap (RM/IBS) maken het enorm moeilijk om gehoor te vinden met klachten of negatieve ervaringen, o.a. omdat GGZ-clienten vaak ten onrechte als “onbetrouwbare getuigen” worden bestempeld, en vaak niet serieus worden genomen.

Personen in instellingen zijn ook nog eens fysiek afgesloten van de buitenwereld, en hebben nauwelijks mogelijkheden om klachten of negatieve ervaringen aan het licht te brengen.

GGZ-klachtenprocedures werken niet, en juridische stappen zijn vrijwel onmogelijk c.q. ineffectief[53],[54],[55]. De rechtsbescherming van GGZ-clienten faalt.

GGZ-clienten zijn niet beschermd tegen fundamentele mensenrechtenschendingen, maar zij zijn rechteloos en machteloos in de praktijk. Hun stem wordt niet gehoord, en hun visie wordt terzijde geschoven. Dit drijft velen tot radeloosheid en wanhoop.

*

Zelfdoding
In totaal pleegden er in 2015 1871 personen zelfmoord in Nederland[56].

Gemiddeld is ruim een derde van alle mensen die zelfmoord plegen onder behandeling bij een GGZ[57]. Dat betekent dat er jaarlijks bijna 700 GGZ-clienten eenzaam en radeloos overlijden aan zelfmoord.

Duidelijk is dat er voor hen geen passende hulp was.

Veel GGZ-clienten voelen zich de dood ingejaagd door o.a. dwangtoepassingen[58], wachtlijsten[59], en algemeen gebrek aan aandacht voor de beleving van de client.“Alsof niemand echt iets om je geeft”.

De meeste hulpverleners geloven dat zeker 50% van alle geslaagde zelfmoorden te voorkomen was geweest[60].

 

Ons hart gaat uit naar alle slachtoffers van GGZ-behandelmethoden.
De noodzaak tot hervorming van de GGZ is evident.

Elke persoon telt.
Elke persoon verdient een humaan bestaan en een respectvolle behandeling.
Elke persoon heeft recht op goede zorg en ondersteuning.
Ook GGZ-clienten.

 

Conclusies & aanbevelingen

  1. Stop met veronderstellen dat de huidige gedwongen GGZ-behandelmethoden levensreddend zijn. Dwang in de GGZ is namelijk levensgevaarlijk! 
  2. Zorg dat er niemand meer kan overlijden, of schade oploopt door GGZ-behandelmethoden. Verbied behandelmethoden die een risico voor de gezondheid vormen. 
  3. Bescherm de rechten van GGZ-clienten. Stop met bagatelliseren van GGZ-clienten-ervaringen.  Verbied het afnemen van zeggenschap en rechten.  Ga niet over de grenzen van de client heen. “Nee is nee”. 
  4. Verbied dwang in de zorg. Maak dwang in de zorg strafbaar. 
  5. Verwerp de wetsvoorstellen Verplichte GGZ, Zorg en Dwang, en Forensische Zorg, en maak wetgeving die zorg regelt in plaats van dwang. 
  6. Organiseer goede zorg, beschikbaar zonder wachtlijsten, en ook voor acute en complexe crisissituaties.
    Versterk bestaande initiatieven tegen dwang.
    Betrek ervaringsdeskundigen bij ontwerp en uitvoering van alternatieven.
    Investeer enkel in wenselijke zorg. 
  7. Implementeer het VN-verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD), en hervorm het GGZ-stelsel. Zie ook General Comment no.1 on CRPD Article 12[61], en de Guidelines on CRPD article 14[62].
  8. Empower clienten en cliëntenorganisaties. 
  9. Inventariseer de omvang van schade door GGZ-behandelmethoden en zorg voor erkenning, herstelondersteuning en passende compensatie[63]. 

*
Geschreven door:
Jolijn Santegoeds, voorzitter Stichting Mind Rights
Eindhoven, 27 januari 2017

 

Bronnenlijst:

[1] http://www.ggznieuws.nl/home/jaarlijks-acht-miljoen-doden-door-psychische-aandoeningen/

[2] https://www.zorgprismapubliek.nl/producten/geestelijke-gezondheidszorg/volumemonitor-ggz/monitor/volumemonitor-ggz/?tab=stromen

[3]http://www.nwo.nl/actueel/nieuws/2012/Psychiatrische+pati%C3%ABnten+zijn+vaker+slachtoffer+dan+dader+van+geweld.html

[4] http://www.who.int/disabilities/violence/en/

[5] http://www.trouw.nl/tr/nl/39683/nbsp/article/detail/4436297/2016/12/18/Psycho-pillen-doen-meer-kwaad-dan-goed.dhtml

[6] http://robertwhitaker.org/robertwhitaker.org/Anatomy%20of%20an%20Epidemic.html

[7] https://www.nrc.nl/nieuws/2015/04/16/jeugdpsychiaters-schrijf-minder-vaak-ritalin-voor-a1417029

[8] https://www.psychosenet.nl/

[9] http://www.ggznieuws.nl/home/mensen-psychische-problemen-krijgen-vaak-geen-goede-zorg/

[10] http://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/assets/articles/57-2015-4-artikel-broer.pdf

[11] CRPD/GC/1 art 12, https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G14/031/20/PDF/G1403120.pdf?OpenElement

[12] https://www.igz.nl/melden/cijfers_over_meldingen/

[13] https://www.igz.nl/Images/IGZ%20Jaarbeeld%202014_def_tcm294-365665.pdf

[14] http://wimmaljaars.nl/

[15] http://www.ggz-forum.nl/Extranieuws.htm

[16]http://www.omroepbrabant.nl/?news/1522781083/GGZ+Jan+Wier+niet+schuldig+aan+dood+cli%C3%ABnt.aspx

[17] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2013/08/09/gehandicapte-vrouw-overleden-door-eenzame-opsluiting-dit-is-tucht-en-geen-zorg/

[18] http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3898021/2015/03/12/Finaal-tegen-de-grond-gewerkt.dhtml

[19] https://www.zorgwelzijn.nl/ouderenzorg/nieuws/2010/1/ban-de-band-veilige-zorg-zonder-te-fixeren-zwz015055w/

[20] http://www.bndestem.nl/algemeen/binnenland/al-zeven-doden-door-vastbinden-1.604799

[21] https://www.igz.nl/Images/IGZ%20Jaarbeeld%202014_def_tcm294-365665.pdf

[22] http://www.trouw.nl/tr/nl/39683/nbsp/article/detail/4436297/2016/12/18/Psycho-pillen-doen-meer-kwaad-dan-goed.dhtml

[23] http://www.mantelzorgpsychiatrie.nl/metabool-syndroom

[24] https://www.zielenknijper.nl/psychiater-patienten-worden-vroege-dood-ingejaagd-met-antipsychotica.html

[25] https://www.zielenknijper.nl/sterfte-door-gebruik-van-antipsychotica.html

[26] http://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/issues/438/articles/8748

[27] https://www.zielenknijper.nl/patienten-gedood-door-antipsychotica.html

[28] https://www.zorgwelzijn.nl/ggz/nieuws/2015/2/somatische-screening-voorkomt-vroegtijdig-overlijden-1703644w/

[29] https://www.zorgprismapubliek.nl/producten/geestelijke-gezondheidszorg/volumemonitor-ggz/monitor/volumemonitor-ggz/?tab=stromen

[30] https://www.staatvenz.nl/kerncijfers/ggz-aantal-vrijheidsbeperkende-interventies

[31] Citaat van ervaringsdeskundigen – folder tegen dwang in jeugdpsychiatrie, Stichting Mind Rights.

[32] https://www.nrc.nl/nieuws/2016/09/03/isoleercel-van-kaal-hok-tot-comfortroom-4108097-a1519431

[33] http://www.trouw.nl/tr/nl/4516/Gezondheid/article/detail/4054388/2015/06/04/Psychiatrische-patient-nog-te-vaak-opgesloten.dhtml

[34] https://www.zorgvisie.nl/kwaliteit/nieuws/2014/6/dagelijks-dertig-ggz-patienten-in-de-isoleercel-1541655w/

[35] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant87-28.pdf

[36] http://www.nhs.uk/news/2015/02February/Pages/deaths-of-people-with-mentally-illness-in-custody-preventable.aspx

[37] https://www.nrc.nl/nieuws/2011/01/19/spoeddebat-over-vastgeketende-verstandelijk-gehandicapte-jongen-a1460956

[38] http://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2045319/Nog-steeds-honderden-gehandicapten-en-ouderen-vastgezet

[39] http://www.proud2bme.nl/Proud2Live/Dwangbehandeling_bij_eetstoornissen

[40] http://www.trouw.nl/tr/nl/39683/nbsp/article/detail/4421065/2016/11/23/Achttien-en-uitbehandeld-voor-anorexia-kan-dat.dhtml

[41] https://www.humanconcern.nl/nieuws/veelgestelde-vragen-over-documentaire-emma-wil-leven

[42] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2016/03/final_nl_persoonlijke-verklaring_16-jaar-oud-depressief-en-gemarteld-in-de-psychiatrie_maart-2016.pdf

[43] http://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CAT/Shared%20Documents/NLD/INT_CAT_NGO_NLD_12840_E.pdf

[44] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2016/10/personal-testimony_-gender-interrupted-by-forced-psychiatry.pdf

[45] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2016/10/07/mijn-persoonlijke-perspectief-op-gender-en-ggz/

[46] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant63-13.pdf

[47] https://www.dwangindezorg.nl/onvrijwillige-zorg/regels-en-richtlijnen/adviezen-richtlijnen-en-checklists/richtlijn-dwang-en-drang-nvvp

[48] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant63-7.pdf

[49] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant63-13.pdf

[50] https://www.zielenknijper.nl/deviant-trekt-aan-de-bel-nvvp-wil-nationale-promotiecampagne-elektroshock-therapie-ect.html

[51] Casus van WSO: We Shall Overcome, Noorwegen.

[52] http://zembla.vara.nl/dossier/uitzending/experimenteren-met-pati%C3%A3%C2%ABnten

[53] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2013/11/jggzr-6-7-santegoeds_herstel-de-depressie-in-het-clientenrecht.pdf

[54] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2017/01/02/ontwikkelingen-mbt-aangifte-van-mishandeling-door-ggz/

[55] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2014/04/16/mijn-reactie-op-de-overheidsreactie-en-de-betekenis-van-mijn-zaak-bij-de-vn/

[56] https://www.113online.nl/informatie/113online%2B/cijfers-over-zelfmoord

[57] https://www.igz.nl/onderwerpen/publieke-en-geestelijke-gezondheidszorg/geestelijke_gezondheidszorg/cijfers_over_suicides_ggz/index.aspx

[58] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2016/03/final_nl_persoonlijke-verklaring_16-jaar-oud-depressief-en-gemarteld-in-de-psychiatrie_maart-2016.pdf

[59] http://www.metronieuws.nl/nieuws/binnenland/2017/01/wachtlijsten-bij-ggz-leiden-tot-zelfmoord

[60] https://www.cijfers.net/zelfmoord.html

[61] https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G14/031/20/PDF/G1403120.pdf?OpenElement

[62] http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRPD/Pages/CRPDIndex.aspx

[63] Truth and reconciliation in psychiatry

Jaaroverzicht Stichting Mind Rights 2016

Jaaroverzicht Stichting Mind Rights 2016 – door Jolijn Santegoeds, oprichter/voorzitter van Stichting Mind Rights / Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! (www.mindrights.nl )

Voor Stichting Mind Rights was 2016 een bijzonder jaar. Het was niet alleen het 10-jarig jubileumjaar van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD), maar ook Stichting Mind Rights bestond in 2016 officieel 10 jaar (hoewel we informeel al langer bezig zijn met acties tegen dwang in de psychiatrie onder de noemer Actiegroep Tekeer tegen de isoleer!).

Uiteraard zet zo’n jubileum aan tot reflectie: Wat hebben we in 10 jaar bereikt?  Dit is zeker geen eenvoudige vraag om te beantwoorden.  Immers: dwang in de GGZ bestaat nog steeds, en het wetsvoorstel Verplichte GGZ laat zien dat de macht nog niet verschoven is. Maar tegelijkertijd zien we wel een enorme groei in de bewustwording, en ontstaat er een steeds bredere beweging tegen dwang, bijvoorbeeld te zien aan het Dolhuys-Manifest, waarin diverse GGZ-instellingen getekend hebben voor het realiseren van een separeer-vrije GGZ per 2020, zie http://www.hetdolhuys.nl/nieuws/de-isoleercel-is-rijp-voor-het-museum-

We zien groeiende aandacht en groeiende steun voor ons doel – zorg in plaats van dwang-   zowel nationaal als wereldwijd. De doelen van Mind Rights / Tekeer tegen de isoleer! passen goed binnen de doelen van het VN-verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen, en daardoor is er sprake van wederzijdse versterking en overlap. De langverwachte Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) in de zomer van 2016 is dan ook een significante mijlpaal.

Het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) benadrukt dat de toepassing van vrijheidsbeperkende maatregelen op grond van psychosociale problemen in strijd is met internationale mensenrechtenverdragen. Zie ook diverse publicaties van het VN Comite voor de Rechten van Personen met Beperkingen, het CRPD Committee:
*  General Comment No.1 on CRPD article 12, Equal recognition before the law (2014)
*  Guidelines on CRPD article 14, Liberty and security of persons (2015) 
* Oproep van UN Special Rapporteur on Disability and UN Special Rapporteur on the Right to Health : “Dignity must prevail” – An appeal to do away with non-consensual psychiatric treatment World Mental Health Day 2015

Mede via het European Network of (Ex) Users and Survivors of Psychiatry (ENUSP, www.enusp.org) en het World Network of Users and Survivors of Psychiatry (WNUSP, www.wnusp.net ) wordt  Jolijn Santegoeds (voorzitter Mind Rights) regelmatig gevraagd als ervaringsdeskundige expert bij internationale meetings van o.a. de Verenigde Naties en de Europese Unie. Deze internationale activiteiten hebben indirect effect op Nederlands beleid en dragen bij aan de doelstellingen van Stichting Mind Rights. Internationale participatie versterkt Stichting Mind Rights inhoudelijk, en daarmee worden ook de acties van Stichting Mind Rights in Nederland krachtiger ontvangen.

Ook in 2016 waren er tal van bijzondere activiteiten met Stichting Mind Rights, ENUSP en WNUSP, waarbij Jolijn Santegoeds als vertegenwoordiger afreisde naar allerlei congressen en meetings in tal van landen, zoals naar de Conference of State Parties of UN CRPD bij het hoofdkantoor van de Verenigde Naties in New York waar jaarlijks de wereldwijde implementatie van het VN-Verdrag wordt besproken. Ook werd er actief campagne gevoerd tegen het Wetsvoorstel Verplichte GGZ, o.a. via een petitie: Wetgevers: Regel zorg in plaats van dwang! en via spreektijd in de Tweede Kamer commissie VWS.

Stichting Mind Rights probeert steeds weer om het maximale te doen met de middelen die zij heeft. Dit leidt er soms toe dat het budget volledig besteed wordt. Op dit moment heeft Stichting Mind Rights nog slechts 16 euro op de rekening, en is er dringend actie nodig ter aanvulling van dit budget, om voortzetting van de acties van Stichting Mind Rights mogelijk te maken. (Voor de eerdere financiele jaaroverzichten van Stichting Mind Rights, zie www.mindrights.nl  > Wie zijn wij)

Elke donatie is zeer welkom. Als u Stichting Mind Rights wilt steunen met een gift, kunt u een donatie overmaken:
* Via uw eigen bank:  tnv Stichting Mind Rights (te Eindhoven)  IBAN: NL31 INGB 0002762216
* Of u kunt (zichtbaar of anoniem) doneren via een van onze crowdfunding-platforms:
Voor Nederland en omstreken:   Geef.nl:  https://www.geef.nl/doel/8064
Voor internationaal:  GoFundMe.com: https://www.gofundme.com/mindrights

Stichting Mind Rights is dankbaar voor alle steun die reeds door de jaren heen is ontvangen, en die het mogelijk heeft gemaakt om gedurende de afgelopen 10 jaar enorm intensief te werken aan de cultuuromslag van dwang naar zorg. Met uw steun kunnen we dit blijven doen.

Er is een buitengewoon positieve wending in GGZ-beleid te verwachten vanwege de Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD). Stichting Mind Rights gaat ervan uit dat de Nederlandse overheid hier spoedig werk van zal maken, en verheugt zich op het moment dat de wetgevers inderdaad zorg gaan regelen in plaats van dwang.

Wie weet waar we over 10 jaar staan!

*

Hier volgt een overzicht van belangrijke hoogtepunten en activiteiten in 2016.

Januari 2016
Op 14 januari 2016 was er een debat in de Tweede Kamer over de Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD). Het debat ging voornamelijk over fysieke toegankelijkheid en specifiek mbt het amendement van Van Dijk (PVDA).
Op 21 januari 2016 heeft de Tweede Kamer de wetsvoorstellen aangenomen voor ratificatie en implementatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) in Nederland.

Helaas bevatten deze wetsvoorstellen foutieve interpretaties mbt de rechten van mensen met psychosociale beperkingen, vooral mbt CRPD artikel 12, 14 en 15.
Als toeschouwer had Stichting Mind Rights geen spreektijd, maar toch hebben we onze visie kenbaar gemaakt via email en eerdere publicaties, zie o.a.
* Reactie op ratificatiewetsvoorstel VN Verdrag voor de rechten van personen met beperkingen (29 oktober 2014)
* Reactie van Stichting Mind Rights op wetsvoorstel Verplichte GGZ : Is Nederland nog een rechtsstaat?  (19 oktober 2015)
* Pamflet: Je hoeft niet 100% gezond te zijn om mensenrechten te hebben (mei 2014)

Februari  2016
In februari 2016, zijn we begonnen met 2 crowdfunding-platforms tbv Stichting Mind Rights:
Voor Nederland en omstreken:   Geef.nl:  https://www.geef.nl/doel/8064
Voor internationale donaties:  GoFundMe.com: https://www.gofundme.com/mindrights

Eind februari was ik (Jolijn) co-auteur van de inzending van de ENUSP Submission on CRPD article 19, the right to live independently and be included in the community  for the Day of General Discussion (DGD) on CRPD article 19: the right of persons with disabilities to live independently and be included in the community, to be held on 19 April 2016 in Geneva.
Daarnaast was ik tevens betrokken bij de inzending van WNUSP, te vinden via: http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRPD/Pages/CallDGDtoliveindependently.aspx

Maart 2016
Van  11-13 Maart 2016 nam ik namens ENUSP deel aan de Board meeting van het European Disability Forum (EDF) in Amsterdam. Zie mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4903713/report-of-edf-board-meeting-2016-amsterdam

Op 29 maart 2016 volgden diverse publicaties als onderdeel van de ‘Campaign to Support CRPD Absolute Prohibition of Commitment and Forced Treatment’ (zie  https://absoluteprohibition.wordpress.com )

* Waarom gedwongen GGZ behandeling verboden moet worden
* Why forced psychiatric treatment must be prohibited

* En een Nederlandstalige beschrijving van mijn persoonlijke ervaringen met gedwongen psychiatrie, te lezen via deze link: *  16 jaar oud, depressief en gemarteld in de psychiatrie – Een verklaring van een slachtoffer van mishandeling en marteling door gedwongen psychiatrie_maart 2016

April 2016
Van 9-12 april 2016 was ik uitgenodigd in Geneve voor deelname aan een taskforce meeting ter versterking van WNUSP, en het bijwonen van de sessie van het CRPD Committee over artikel 6: Vrouwen met Beperkingen. Zie mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4907473/wnusp-taskforce-meeting-in-geneva#ad-image-122119171

Op 12 april 2016, toen ik nog in Geneve was, kreeg ik ook het positieve bericht uit Nederland dat de Eerste Kamer akkoord was met de ratificatie van het VN-verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen in Nederland.  Zie ook: https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20160412/eerste_kamer_steunt_ratificatie_vn

13001106_10154218763354124_4116088734496945871_n

Van 18-20 april 2016 ging ik opnieuw naar Geneve namens WNUSP voor het bijwonen van een sessie van het CRPD Committee: The Day of General Discussion (DGD) on CRPD article 19: the right of persons with disabilities to live independently and be included in the community. Zie ook mijn uitgebreide Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4909831/crpd-day-of-general-discussion-art-19#ad-image-122130480

Van 26-28 april 2016 was ik uitgenodigd in Galway, Ierland om te spreken op de VOICES-Conference, georganiseerd door het Centre for Disability Law and Policy (CDLP), van de National University of Ireland (NUI Galway), zie ook: https://ercvoices.com/

Ook werd een eerder interview in Deviant (September 2015) online beschikbaar: “Mensenrechten in de psychiatrie – Ik ga de hele wereld rond met mijn verhaal”.

Mei 2016
Op 9 en 12 mei 2016 was ik uitgenodigd als gastspreker bij Mad Studies door Stichting Perceval in Amsterdam, zie http://www.madstudies.nl , waarbij met name de Guidelines on CRPD article 14, Liberty and security of persons (2015) zijn besproken.

Op 17 mei 2016 was ik namens ENUSP uitgenodigd in Brussel, voor de European Economic and Social Committee (EESC) hearing on the Concluding Observations of the UN CRPD Committee to the European Union- A new strategy for persons with disabilities in the European Union. Zie ook mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4915554/eesc-hearing-on-crpd-concluding-observations-to-eu

Van 20-22 mei 2016 was ik namens ENUSP uitgenodigd in Dublin, Ierland voor de jaarlijkse ledenvergadering (AGA) van het European Disability Forum (EDF). Het thema was dit keer: Zeggenschap onder artikel 12 (legal capacity). Zie ook mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4917846/edf-general-assembly-on-legal-capacity-dublin

Eind mei werd ook een video boodschap van ENUSP aan de Council of Europe (Raad van Europa) gemaakt, met een samenvatting van ENUSP’s input voor de Council of Europe’s draft Disability Strategy 2017-2023. Zie de video: ENUSP asks Council of Europe to update its human rights standards via: https://www.youtube.com/watch?v=UIJpFjLbuqI&feature=youtu.be

Juni 2016
Van 9-10 juni 2016 was ik uitgenodigd in Brussel, voor mijn deelname aan het European Commission’s Work Forum on the Implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (UN CRPD) in the EU and the Member States. Namens ENUSP. Zie ook mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4921176/ec-workforum-on-crpd-implementation-2016

Van 12-19 juni 2016 was ik in New York, voor mijn deelname aan de Conference of State Parties to the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (COSP CRPD) bij het VN-hoofdkantoor in New York. Deze deelname werd mogelijk gemaakt door crowdfunding.  Zie ook mijn Engelstalige verslagen op mijn reisblog: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslagen/504424/conference-of-state-parties-un-crpd/1

Terwijl ik bij de COSP CRPD-conferentie in New York was, was ik getuige van de Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag, die bij de plenaire mededelingen bevestigd werd.

Nederland heeft – eindelijk – op 14 juni 2016 het VN Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) geratificeerd!! Dit is goed nieuws, want dit VN-verdrag benadrukt dat gedwongen behandeling en vrijheidsbeperking in de zorg een schending van de mensenrechten is. Het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen wordt per 14 juli 2016 van kracht in Nederland.

Van 22-24 juni 2016 was ik uitgenodigd in Galway, Ierland, om een presentatie te geven bij de International Disability Law Summer School 2016 van het Centre for Disability Law in Practice (CLDP) van de National University of Ireland (NUI) in Galway, Ierland. Ik was daar namens Stichting Mind Rights. Zie ook mijn Engelstalige verslag: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4923351/nui-galway-summer-school-int-disability-law

Terwijl ik op de Zomerschool in Galway was, bereikte mij opnieuw bijzonder goed nieuws:

Op 22 juni 2016 hebben een aantal grote GGZ-instellingen het Dolhuys-Manifest voor Separeer-vrije GGZ ondertekend !! Dit initiatief is onderdeel van de ontwikkeling van High/Intensive Care psychiatrie (HIC, http://hic-psy.nl/dolhuysmanifest/ ) , en is o.a. aangezwengeld door Yolande Voskes (verpleegkundige onderzoeker). Per 1 januari 2020 dient de separeer volledig afgeschaft te zijn, en krijgt dan een plaats in het museum Het Dolhuys, zie http://www.hetdolhuys.nl/nieuws/de-isoleercel-is-rijp-voor-het-museum-

* Zie hier de volledige tekst van het Dolhuys-Manifest voor Separeer-vrije Nederlandse GGZ! http://www.hetdolhuys.nl/media/press/83/press_file/dolhuys-manifest—nederlandse-ggz-separeervrij-22-juni-2016.pdf

Zie ook het bericht “Dubbele doorbraak: Ratificatie VN-Verdrag en Manifest voor separeer-vrije GGZ” op: https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2016/06/27/dubbele-doorbraak-ratificatie-vn-verdrag-en-manifest-voor-separeer-vrije-ggz/

Juli 2016
Als ervaringsdeskundige zit er een persoonlijke dimensie aan mijn activisme. Naast alle campagnes, strijd ik ook nog steeds voor erkenning en gerechtigheid inzake het leed dat mij persoonlijk is aangedaan in de psychiatrie. In 2016 waren er een aantal belangrijke ontwikkelingen in mijn persoonlijke zaak en het beloop van mijn aangifte van mishandeling door de GGZ:

Op 12 juli 2016 had ik een Hoorzitting bij het Gerechtshof in Den Bosch, over mijn aangifte van vrijheidsbeneming en zware mishandeling met voorbedachten rade door de GGZ (1994-1996). Voor het eerst kreeg ik de kans om mijn langslepende klachten in een rechtszaal toe te lichten, hopend op gerechtigheid. Na jarenlang aandringen om mijn klachten serieus te nemen, was dit een erg bijzonder moment voor me.

Bij deze Hoorzitting bleek mijn verweerpleidooi sterk genoeg om de aanvankelijke afwijzing van mijn aangifte te laten intrekken, en een nader vooronderzoek te bepleiten. Dat mijn zaak nu eindelijk serieus bekeken lijkt te worden is op zich al een enorme mijlpaal. Tot op heden wacht ik op de uitslag van dit vooronderzoek, en daarmee dus op de uitslag van de beslissing over het wel of niet in behandeling nemen van de aangifte die ik op 6 januari 2014 deed, van vrijheidsberoving en zware mishandeling met voorbedachten rade door de GGZ (1994-1996). Zie ook mijn voorgaande blog: https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2017/01/02/ontwikkelingen-mbt-aangifte-van-mishandeling-door-ggz/

Op 14 juli 2016 ging ik naar de feestelijke borrel van Iederin in Utrecht, om de Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen te vieren.

Augustus 2016
Van 9-11 augustus 2016 was ik uitgenodigd in Utrecht samen met ENUSP-collega Stephanie Wooley, voor een leerzaam bezoek aan Lister en ENIK Recovery College. Zie het Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4935187/visit-to-lister-and-enik-recovery-college-utrecht

Op 29 augustus 2016 was ik bij Nieuws en Co op Radio 1 voor een discussie-item over isoleercellen. De radio-bus stond bij GGZ Breburg in Breda. Voor wie de discussie over isoleercellen bij Nieuws en Co op Radio 1 wil terugluisteren, ga naar: http://www.nporadio1.nl/nieuws-en-co/uitzendingen/418782-2016-08-29 en klik op de uitzending van 16.00 tot 17.00, en  luister na ca 15 minuten en na ca 45 minuten.

September 2016
Op 1 september 2016 werd de petitie: Wetgevers Regel zorg in plaats van dwang! gestart, met als doel het tegenhouden van de wetsvoorstellen Verplichte GGZ, Zorg en Dwang, en Forensische Zorg.

Deze campagne werd vergezeld met diverse oproepen en publicaties, o.a.:
* Bericht:  Teken de petitie: Wetgevers: Regel zorg in plaats van dwang!
* Bericht: 2-9 Herinner Wim Maljaars: Wetgevers: Regel zorg in plaats van dwang!
* Bericht: Aanhoudende kritiek op Wetsvoorstel Verplichte GGZ: Dwang is geen oplossing, maar een probleem!

Van 14-16 september 2016 was ik uitgenodigd in Praag, Tsjechie namens ENUSP, voor een keynote speech bij het European Conference on Mental Health (ECMH). Zie mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4943891/5th-european-conference-on-mental-health#ad-image-122303998
* Een groot deel van mijn Engelstalige speech is te zien op Youtube:
ENUSP calls for human rights in mental health care – keynote speech at ECMH 2016: https://www.youtube.com/watch?v=jvfqhaoncR4&feature=youtu.be

Eind september 2016 kwam ik er door eigen onderzoek achter welke “Interpretatieve Verklaringen” de Nederlandse Staat heeft toegevoegd aan de ratificatie van het VN-verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen.

In tegenstelling tot eerdere berichten zijn er toch “Interpretatieve Verklaringen” afgegeven bij de Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD). Deze Interpretatieve Verklaringen bij Ratificatie betekenen in dit geval dat Nederland het anders wil doen dan de VN voorschrijft. Het gaat dus om afwijkingen van de mensenrechtenstandaarden. Dat is onacceptabel. De “Interpretatieve Verklaringen” mbt art. 12, 14 en 15 dienen ingetrokken te worden.
Zie ook het bericht: Alarm! Nederlandse overheid wil afwijken van mensenrechten! : https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2016/09/28/alarm-nederlandse-overheid-wil-afwijken-van-mensenrechten/

Op 26 september 2016 was ik in Brussel voor een persoonlijke meeting met Europees Parlementslid Helga Stevens, om te praten over de implementatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) en de gevolgen van de Concluding Observations voor de EU. Zie mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4944427/personal-meeting-with-mep-helga-stevens

Oktober 2016
Op 7 oktober 2016 publiceerde ik een Engelstalig artikel met mijn persoonlijke perspectief op gender en GGZ, waarbij ik o.a. de vreselijke impact van gedwongen visitaties in de GGZ belicht.

Artikel: Personal testimony:  Gender Interrupted by forced psychiatry
Zie ook: https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2016/10/07/mijn-persoonlijke-perspectief-op-gender-en-ggz/

Op 10 oktober 2016 was ik uitgenodigd in Wassenaar, om een lezing te geven aan een werkgroep van ca 40 BOPZ advocaten, over de implicaties van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) in relatie tot dwang in de GGZ.

Van 12-14 oktober 2016 was ik uitgenodigd in Vilnius, Litouwen, voor een Expert Meeting on the Right of Everyone to Mental Health, georganiseerd door de UN Special Rapporteur on the Right to Health (voluit: the UN Special Rapporteur on the Right of Everyone to the Enjoyment of the Highest Attainable Standard of Physical and Mental Health), Mr. Dainius Puras. Zie mijn Engelstalige verslag: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4948650/expert-meeting-on-the-right-to-mental-health

Op 31 oktober 2016 was ik namens Stichting Mind Rights uitgenodigd om deel te nemen aan het Rondetafelgesprek over Wetsvoorstel Verplichte GGZ, bij de Tweede Kamer, commissie VWS, in Den Haag. Stichting Mind Rights werd verzocht een position paper van 1 A4 aan te leveren, en kreeg voor het eerst in de geschiedenis officiele spreektijd in de Tweede Kamer (hoewel dit slechts 2 minuten was).

* Mind Rights position paper tegen WVGGZ: wvggz_positionmindrights_oktober2016
* Bijlage 1: wvggz-positionmindrights_bijlage1_crpd_guidelinesarticle14
* Bijlage 2: wvggz_positionmindrights_bijlage-2_waarom-gedwongen-ggz-behandeling-verboden-moet-worden

* Lijst met Position Papers van alle sprekers: https://www.tweedekamer.nl/vergaderingen/commissievergaderingen/details?id=2016A03872

Tijdens onze spreektijd bij het Rondetafelgesprek over Wetsvoorstel Verplichte GGZ op 31 oktober 2016 is ook de petitie: Wetgevers Regel zorg,  in plaats van dwang! aangeboden aan de Tweede Kamerleden. Zie het verslag op: https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2016/11/02/vws-rondetafel-gesprek-over-wetsvoorstel-verplichte-ggz/

November 2016
Van 13-16 november 2016 was ik in Berlijn voor het Empowerment Seminar van ENUSP. Zie mijn Engelstalige verslag op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslag/4954104/enusp-empowerment-seminar-berlin-2016

Van 24-30 november 2016 was ik uitgenodigd in India voor deelname aan de conferentie van INTAR: International Network Toward Alternatives and Recovery, waar ik een workshop heb gegeven over het Eindhovens Model met Eigen Kracht-conferenties om dwang te voorkomen :  Family Group Conferencing to prevent forced psychiatric interventions.  Zie mijn Engelstalige verslagen op: http://punkertje.waarbenjij.nu/reisverslagen/509131/intar-india-2016/1

December 2016
Op 6 december 2016 gaf ik een Engelstalige gastles bij VUMC in Amsterdam met het thema Psychiatrie voor het Master vak Health, Globalisation and Human Rights.

En verder is er uiteraard ook achter de schermen veel werk verzet.

*

Reflectie
Al met al was het dus een intensief jaar, met veel diverse activiteiten.  Maar het meest bijzondere is wel dat er een aantal echte mijlpalen zijn bereikt, zoals:

* De Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van personen met Beperkingen (CRPD)
* het Dolhuys Manifest voor separeer-vrije GGZ
* Voor het eerst officiele spreektijd voor Stichting Mind Rights in de Tweede Kamer
* En voor het eerst werden mijn persoonlijke klachten bekeken in een rechtbank.
* En eigenlijk mag ook de gastlezing aan de werkgroep van 40 BOPZ advocaten in dit rijtje met mijlpalen, omdat het zo waardevol is dat ze zich in ons standpunt willen verdiepen.

De wereld staat dus niet stil, en langzaam gaan er steeds meer deuren open, ook al blijft het een enorm gevecht aan de frontlinie, waarbij we ons soms afvragen of er eigenlijk wel iets veranderd (zoals bij het traject van het Wetsvoorstel Verplichte GGZ).

Toch zien we in bovenstaande mijlpalen duidelijk een toenemende beweging in de richting van de doelen van Stichting Mind Rights. Dat stemt ons zeer hoopvol. En vanwege de Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD) zijn er verdere positieve wendingen te verwachten.

Zou 2017 het jaar zijn waarin de wetgevers daadwerkelijk kiezen voor een andere koers in de GGZ, ter implementatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD), en gericht op zorg in plaats van dwang? We zijn hoopvol.

*

Wilt u Stichting Mind Rights steunen met een gift? Dat kan:

* Via uw eigen bank:  tnv Stichting Mind Rights (te Eindhoven)  IBAN: NL31 INGB 0002762216
* Of u kunt (zichtbaar of anoniem) doneren via een van onze crowdfunding-platforms:
Voor Nederland en omstreken:   Geef.nl:  https://www.geef.nl/doel/8064
Voor internationaal:  GoFundMe.com: https://www.gofundme.com/mindrights

Wij zijn blij met elke gift. Niet alleen omdat dit onze acties mogelijk maakt, maar ook omdat dit getuigt van empathie en steun aan personen die vaak fysiek en emotioneel verlaten zijn. Elke donatie is een significante stap in het uitbannen van verwaarlozing, en brengt ons dichterbij een samenleving die echt om elkaar geeft. Maak ook deel uit van deze beweging, zodat we samen de wereld wat mooier en beter kunnen maken!

Ontwikkelingen mbt aangifte van mishandeling door GGZ

Door Jolijn Santegoeds, oprichter/voorzitter van Stichting Mind Rights, www.mindrights.nl

Na alle feestelijkheden begint nu de tijd van het opmaken van de jaaroverzichten en het plannen van activiteiten in 2017. Terugkijkend op het jaar 2016, kan ik niet anders dan concluderen dat het een heel bijzonder jaar is geweest. Er waren tal van bijzondere activiteiten met Stichting Mind Rights, ENUSP en WNUSP. Er is duidelijk vraag naar onze visie (zelfs wereldwijd), en dat is een positief signaal van bewustwording.

Daarnaast waren er in 2016 een aantal zeer belangrijke mijlpalen in de voortgang van mijn persoonlijke zaak. Er waren namelijk een aantal ontwikkelingen in het beloop van mijn aangifte van vrijheidsbeneming en zware mishandeling door de GGZ. Dit raakt aan de kern van al mijn acties.

Als ervaringsdeskundige zit er een persoonlijke dimensie aan mijn activisme. Naast alle campagnes, strijd ik ook nog steeds voor erkenning en gerechtigheid inzake het leed dat mij persoonlijk is aangedaan in de psychiatrie. De juridische weg zou de “normale” weg behoren te zijn om dergelijke misstanden aan de kaak te stellen en op te lossen. Echter, het blijkt enorm moeilijk te zijn om met klachten over de psychiatrie en over gedwongen interventies, gehoor te vinden in het Nederlandse rechtssysteem (vandaar dat activisme een belangrijke rol is gaan spelen).

Mijn persoonlijke zoektocht naar recht duurt eigenlijk al 22 jaar, vanaf 1994 sinds de aanvang van de vreselijke gedwongen behandeling in de (jeugd)psychiatrie/GGZ, met langdurige separatie, visitaties en andere dwangmaatregelen, waarbij ik direct protesteerde en klachten probeerde in te dienen. Maar ik was machteloos. Sindsdien ben ik nooit gestopt met mijn zoektocht naar gerechtigheid, en ik probeer nog steeds erkenning en remedie te bereiken, op tal van manieren.

Hieronder volgt een update over mijn persoonlijke zaak van klachten tegen de GGZ.

Ik probeer dus al vele jaren om erkenning en gerechtigheid te vinden voor het onrecht dat mij is aangedaan. Desondanks zijn mijn persoonlijke klachten nog steeds niet door een onafhankelijk orgaan onderzocht. Ik heb al vele stappen doorlopen, zoals de klachtenprocedure van de instelling, aansprakelijkheidsstelling, stukgelopen onderhandelingen over “een aanbod voor genoegdoening”, vele alarmerende brieven aan tal van instanties, publicatie van mijn persoonlijke ervaringen, en zelfs officiele correspondentie van 2 Special Rapporteurs van de Verenigde Naties in 2013.

Door talloze barrieres is het mij pas op 6 januari 2014 gelukt om aangifte te doen van vrijheidsberoving en zware mishandeling met voorbedachten rade door de GGZ (1994-1996), zie ook: https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2014/01/06/aangifte-gedaan-van-mishandeling-door-ggz/

Daarna bleef het stil.

Op 4 en 18 mei 2015 heb ik contact opgenomen met de politie om te vragen wat er met mijn aangifte gebeurd is, en uiteindelijk heb ik op 30 november 2015 mijn officiele beklag gedaan bij de politiechef, over het optreden van de politie en het uitblijven van enige reactie op mijn aangifte.

De stilte in 2014 en 2015 woog dubbel zo zwaar, omdat er zowel op de aangifte, als op de communicatie van de VN-Special Rapporteurs geen enkele reactie werd gegeven naar mij.

In het vorige Jaaroverzicht, op 29 december 2015 benoemde ik deze pijnlijke stilte mbt mijn persoonlijke zaak:

“Het [2015] was voor mij persoonlijk een jaar met een donkere ondertoon. Het werd me namelijk pijnlijk duidelijk dat er vanuit de overheid en de officiele kanalen, werkelijk geen enkel inhoudelijk gevolg is gegeven aan de Communicatie van 2 Speciale VN-Rapporteurs (okt. 2013) waarin de Speciale VN-Rapporteurs hun zorgen uiten over de mensenrechten in de Nederlandse GGZ  nav mijn persoonlijke zaak (zie ook de TV-uitzending van EenVandaag op 29 mei 2014 Het einde van de isoleercel? ). Daarnaast is er ook geen enkele reactie gegeven op mijn publieke persoonlijke verklaring “16 years old depressed and tortured in psychiatry” (10 december 2014) die ik verstuurd heb aan beleidsmakers enz.

Die stilte is uiterst schokkend. Ik had namelijk toch wel verwacht dat men de buitengewone communicatie van de Speciale VN Rapporteurs serieus zou nemen, evenals mijn persoonlijke verklaring die toch zeer duidelijk getuigt van onrecht in Nederland. Ik had echt op zijn minst een fatsoenlijk onderzoek verwacht naar aanleiding van deze acties! Of op zijn minst communicatie. Maar het is opnieuw het hele jaar stil gebleven…. Alsof ik nog steeds tegen een muur praat…. Hoe kan men dit negeren? Het is enorm pijnlijk, en ondermijnt mijn vertrouwen in de samenleving, en dat heeft een weerslag heeft op mijn werk als activist. De pijnlijke persoonlijke context maakt het bijzonder moeilijk om vertrouwen te houden in redelijkheid, en om als activist toch te blijven geloven in een constructieve dialoog om tot oplossingen te komen, want een dialoog moet immers wel van 2 kanten komen”

(Zie https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2015/12/29/jaaroverzicht-mind-rights-2015/  )

Op 31 december 2015 gebeurde er plotseling iets heel bijzonders. Ik werd gebeld door de politie nav mijn klacht aan de politiechef d.d. 30 november over het optreden van de politie, inzake de afwezigheid van enige reactie op mijn persoonlijke aangifte van vrijheidsberoving en zware mishandeling met voorbedachten rade door de GGZ (1994-1996).

De politie gaf toe dat zij de aangifte “kwijt” waren geraakt, maar dat ze deze inmiddels hadden teruggevonden, en ze zouden er met spoed werk van maken. Er werden mij vervolgens 3 aanvullende vragen voorgelegd ter verduidelijking van mijn aangifte, en deze vragen heb ik op 6 januari 2016 telefonisch beantwoord, waarvan de politie een schriftelijke Aanvullende Verklaring bij de aangifte heeft gemaakt.

Op 19 januari 2016 kreeg ik een brief van het Openbaar Ministerie (OM, Gerechtshof), waarin stond: “Ik zal uw aangifte en de daarbij gevoegde stukken op korte termijn zorgvuldig gaan bekijken en voorleggen aan de officier van justitie met het taakaccent medische zaken. U ontvangt hiervan zo spoedig mogelijk bericht.”

Op 26 januari 2016 volgde er weer een brief. Ditmaal een afwijzend bericht van het OM (Gerechtshof). Het was een afschuwelijke brief, waarin stond dat het OM weigerde om mijn zaak in behandeling te nemen. Zij stelden dat de langdurige opsluiting geen “wederrechtelijke vrijheidsbeneming” was, maar het was “zorg in een rustgevende, prikkelarme ruimte om zelfmoord te voorkomen”. Eenzelfde redenering werd toegepast mbt gedwongen medicatie. Over medische verwaarlozing schreven ze: “omdat ik zelf verwondingen veroorzaakte kan er geen sprake zijn van zware mishandeling door hulpverleners”. Aan het einde van de brief verwezen ze naar andere klachtmogelijkheden (benadelen van gezondheid, verwaarlozing), en vervolgens voegden ze toe dat al deze mogelijkheden reeds verjaard zijn sinds 2008.

Dit was een genadeloze en hardvochtige afwijzing, maar gelukkig kon ik hiertegen in beroep gaan.

Toch was er ook een positief element in dit verhaal: Ik heb eindelijk bereikt dat mijn zaak nu in het juridische systeem staat. Dat alleen al heeft me ca 21 jaar gekost, maar het is echt een mijlpaal in deze lange strijd.

Op 10 maart 2016 ging ik in beroep tegen deze beslissing van het OM, en verzond ik mijn brief waarin ik mijn beklag deed bij het Gerechtshof mbt beslissing tot niet vervolgen (artikel 12 Sv procedure).
Lees hier mijn beklag-brief mbt de beslissing tot niet vervolgen.
beklag-brief-jolijn-re-om_10-maart-2016_kopie_nn

Op 17 maart 2016 ontving ik een formele ontvangstbevestiging, met de vraag om alle stukken voor deze procedure nogmaals te versturen naar het OM, wat ik heb gedaan op 31 maart 2016.

Op 7 juni 2016 ontving ik een brief van het Gerechtshof, met uitnodiging om gehoord te worden op 12 juli bij het Gerechtshof in Den Bosch. Bij deze brief zat ook het schriftelijke advies van de advocaat-generaal mbt mijn zaak. De advocaat-generaal die mijn zaak heeft bekeken, concludeerde en adviseerde aan het Hof: “klachten afwijzen, deels ivm verjaring, en daarnaast geen indicaties en geen aanknopingspunten voor verder onderzoek”. Ze nodigden me uit voor een besloten Hoorzitting op 12 juli 2016, waarna het Hof een definitief besluit zou nemen. Ze voegden toe: Dit is het laatste stadium, als mijn zaak wordt afgewezen is er geen mogelijkheid voor beroep of cassatie onder de Nederlandse wetgeving.

Op 12 juli 2016 had ik een Hoorzitting in Den Bosch. Mijn eerste echte hoorzitting ooit. Ik was voor het eerst in een rechtszaal om gehoord te worden vanwege mijn klachten. Het was een erg bijzonder moment voor me.

Ik had een uitgebreid Verweer voorbereid, hetgeen ik heb voorgedragen aan de 3 aanwezige rechters. Mijn advocaat stond me bij, en maakte enkele technische aanvullingen op mijn pleidooi. De zitting duurde langer dan een uur, wat ongebruikelijk lang schijnt te zijn voor een dergelijke zitting. Men had mij de tijd gegeven om mijn hele pleidooi te houden, en ook waren er nog steeds veel vragen over “wederrechtelijkheid” en “opzet”, en over verjaartermijnen en bewijzen. Ik bleef me verweren. Aan het einde van de zitting kon ik niet inschatten welk besluit de rechters gezamenlijk zouden nemen.

Het negatieve advies van de advocaat-generaal was in ieder geval niet ter plekke klakkeloos overgenomen, en mijn verweerpleidooi was blijkbaar sterk genoeg om toch een soort twijfel en discussie te veroorzaken. Daar was ik wel trots op, maar het bleef enorm spannend.

Lees hier mijn volledige Verweer van de Hoorzitting op 12 juli 2016.
speech-verweer_12-juli-2016_hoorzitting-den-bosch_kopie_nn

Enkele punten uit mijn verweer:

Wederrechtelijkheid:
De wederrechtelijkheid blijkt uit het feit dat de gedwongen psychiatrische interventies een onnodige c.q. een onnodig-zware maatregel waren, en daarom niet aangewend behoorden te worden, omdat er minder-ingrijpende alternatieven mogelijk waren, zoals respectvolle ondersteuning, zoals blijkt tussen juli 1996 en mei 1997. 

Nogmaals, uit wetenschappelijke studies blijkt niets van een afname van de kans van zelfmoord door eenzame opsluiting, zelfs integendeel, eenzame opsluiting vergroot de kans op toenemende psychosociale problematiek, en vergroot de kans op zelfbeschadiging en zelfmoord.  Eenzame opsluiting is derhalve ook een omstreden maatregel binnen justitiele kringen, en kan dus niet als kwalitatieve zorg-interventie worden beschouwd.

Eenzame opsluiting en het toepassen van hardhandige dwang ten opzichte van minderjarigen met psychische problemen behoren tot de klassieke en duidelijkste vormen van kindermishandeling en verwaarlozing, en de medewerkers van de instelling hadden dit behoren te signaleren.

Opzet:
Het ultimum-remedium-beginsel verdraagt zich niet met continue dwangtoepassing zoals beschreven in de behandelplannen. De behandelplannen getuigen van een bewuste keuze van de behandelaren om mij gedurende langere tijd eenzaam op te sluiten en te onderwerpen aan tal van dwangmaatregelen, hetgeen opzettelijkheid bewijst.

Hieruit volgt dat mijn vrijheid mij opzettelijk ontnomen is zonder dat daar een (legitieme) reden voor was. Immers, alternatieve behandelopties waren mogelijk, maar de behandelaren kozen er desalniettemin toch opzettelijk voor om mij langdurig te onderwerpen aan talloze dwangtoepassingen, waarvan een contraproductief effect te verwachten was, en waarvan het contraproductieve effect ook al direct bij aanvang van deze maatregelen werd waargenomen en opgetekend door de behandelaren, waarna zij desondanks doorgingen met de dwangtoepassingen, en de dwangtoepassingen zelfs intensiveerden, waardoor ik zwaar beschadigd ben geraakt.

 

Op 28 juli 2016, ontving ik een voorlopige beslissing van de rechtbank, waarbij bepaald is dat er nader (voor)onderzoek gaat plaatsvinden, alvorens te beslissen over de “toelaatbaarheid” van mijn persoonlijke klachten. Men zal hiervoor o.a. in de politiegegevens zoeken naar eerdere optekeningen van mijn klachten en uitingen, om bewijs te vinden van mijn eerdere pogingen om bij de politie gehoor te vinden met deze klachten (o.a. als wegloper uitte ik de klachten al, maar de politie bracht me doorgaans enkel terug naar de instelling zonder verder iets met mijn klachten te doen, hetgeen ik ook al had aangegeven bij de originele aangifte van 6 januari 2014, zie https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2014/01/06/aangifte-gedaan-van-mishandeling-door-ggz/ ).

Tot op heden wacht ik op de uitslag van dit vooronderzoek, en daarmee dus op de uitslag van de beslissing over het wel of niet in behandeling nemen van de aangifte die ik op 6 januari 2014 deed, van vrijheidsberoving en zware mishandeling met voorbedachten rade door de GGZ (1994-1996).

Het is enorm spannend. Er kan nu eigenlijk op elk moment een brief komen met de uitslag, maar het kan ook nog langer duren. En ik kan niet voorspellen wat de uitslag zal zijn. Of welke directe impact de recente Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (CRPD) zal hebben in mijn persoonlijke zaak.

Deze strafrechtelijke route is mijn “laatste redmiddel” onder de Nederlandse wetgeving, en dat maakt het nog intenser tussen hoop en vrees. Maar wat er ook gebeurt, er zal een volgende stap na komen, en ik zal niet opgeven, ook al kost het me heel veel energie en levert het veel emoties op.

Ik heb als minderjarige afschuwelijke dingen moeten doorstaan, ik zie het als mijn morele plicht om op te staan tegen dit onrecht, en al het mogelijke te doen, inclusief het begaan van de juridische wegen, zodat dit ernstige leed voorkomen kan worden voor de huidige en toekomstige generaties. Immers: Goede zorg is mogelijk. Dwang is het tegenovergestelde van goede zorg. Hopelijk kunnen we in 2017 de wereld weer een beetje verbeteren.

In ieder geval was het in 2016 niet zo stil als in 2015. En tijdens de Hoorzitting op 12 juli 2016 bleek mijn pleidooi sterk genoeg om het aanvankelijke “nee” te laten intrekken, en een nader vooronderzoek te bepleiten. Dat mijn zaak nu eindelijk serieus bekeken lijkt te worden is op zich al een enorme mijlpaal.  (al is het nu een relatief-oppervlakkig vooronderzoek, en gaat het nog steeds niet echt over de inhoudelijke misstanden). Het is een zwaarbevochten stapje in de goede richting.

Maar het echte doel blijft erkenning dat het verkeerd was wat er met mij gebeurd is, en passende maatregelen ter remedie van zulk onrecht, inclusief de noodzakelijke wet- en stelselwijzigingen (geen dwang maar zorg), het voorkomen van herhaling, en excuses en genoegdoening aan alle slachtoffers. Zowel mijn persoonlijke strijd voor recht en erkenning, als mijn activisme zijn gericht op dit doel.

Laten we hopen dat er in 2017 een doorbraak komt, en dat de Nederlandse overheid en de rechterlijke macht zich zullen houden aan de belofte van respect voor de mensenrechten voor iedereen ongeacht beperking, zoals vastgelegd dmv de recente Nederlandse ratificatie van het VN-Verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD).

Al met al ben ik erg benieuwd naar wat 2017 zal brengen!