Dwang is geen bescherming, maar mishandeling!

Om dit artikel als PDF te lezen of downloaden, klik hier: dwang-is-geen-bescherming-maar-mishandeling_jan2017

Dwang is geen bescherming, maar mishandeling!

Duizenden levens verwoest door GGZ-behandelmethoden

GGZ clienten zijn vaker slachtoffer dan dader van geweldsincidenten.

Stichting Mind Rights maakt zich ernstig zorgen om de levenskwaliteit en rechtspositie van GGZ-clienten in Nederland, en roept de Tweede Kamer op om Wetsvoorstel Verplichte GGZ te verwerpen. Dwang in de GGZ is levensgevaarlijk, en verwoest duizenden levens per jaar. De schade die clienten ondervinden van diverse GGZ-behandelmethoden zoals dwang, kan niet langer genegeerd worden.

GGZ-clienten hebben een aanzienlijk hoger risico op vroegtijdig overlijden. In levensverwachting scheelt dat ongeveer 10 jaar. Naar schatting overlijdt 17,5% van alle GGZ-clienten aan een onnatuurlijke doodsoorzaak[1].  Hoe kan dat? Stichting Mind Rights maakte een analyse.

Een GGZ-etiket heeft grote gevolgen voor het leven van de persoon.

In 2014 waren er in totaal 1.246.298 GGZ-clienten in Nederland, waarvan 77.670 in een instelling[2].

Stigma
De GGZ-client wordt afgeschilderd als een “defect persoon”, met een impliciete indoctrinerende boodschap dat de beleving van de GGZ-client “foutief” is. Ervaringen van clienten worden dikwijls gebagatelliseerd, waardoor clienten zich onbegrepen en miskend voelen.

Kansarm en gediscrimineerd
Door de zeer negatieve beeldvorming, in combinatie met een gebrek aan steun, hebben GGZ-clienten aanzienlijk minder kansen om gelijkwaardig deel te nemen in de samenleving, en bevinden zich vaak in een gemarginaliseerde sociale positie. Discriminatie van GGZ-clienten vindt plaats op alle levensdomeinen, en uit zich onder andere in werkeloosheid, armoede, sociale uitsluiting en eenzaamheid.

Vaak slachtoffer
Tal van onderzoeken[3],[4] tonen aan dat GGZ-clienten vaker slachtoffer, dan dader zijn van geweld, en dat kinderen en volwassenen met GGZ-problemen ongeveer 4 maal meer risico  lopen om slachtoffer te worden van geweld of seksueel misbruik dan de gemiddelde Nederlander.

Gebrek aan ondersteuning / falende zorg
Vaak wordt elke uiting of gedraging van GGZ-clienten beschouwd als een “symptoom” in de context van een psychiatrisch “ziektebeeld”, waardoor de menselijke acties en reacties van GGZ-clienten niet serieus genomen worden.

Een psychosociale hulpvraag resulteert meestal direct in een aanbod van medicatie, hetgeen vaak enkel onderdrukkend en bovendien gevaarlijk [5], [6] is. De medicalisering van levensproblemen wordt veelvuldig als misplaatst ervaren[7],[8].

Intensieve individuele sociale steun is vaak niet of onvoldoende beschikbaar[9], waardoor clienten en hun naasten aan hun lot worden overgelaten, en de situatie kan escaleren.

Dwang

In 2013 werden 22.866 clienten onvrijwillig opgenomen met een IBS of RM[10].

Verlies van zeggenschap
Middels een rechterlijke machtiging (IBS/crisismaatregel, RM) wordt van ca 23.000 personen per jaar het recht ontnomen om naar eigen inzicht te leven. De client wordt daarbij bestempeld als “onverstandig” en “wilsonbekwaam”, en wordt vervolgens gedwongen om volgens de wensen en voorkeuren van een andere persoon te leven. Het verlies van zeggenschap wordt ‘civiele dood’ genoemd, omdat de persoon zonder zeggenschap geen eigen wil kan uitoefenen, waarmee het recht op het hebben van een eigen identiteit wordt ontnomen[11].

Verlies van vrijheid
Middels een RM of IBS, wordt personen tevens het recht om in vrijheid te leven afgenomen, en zij worden onderworpen aan een gedwongen verblijf in een instelling, en/of gedwongen behandeling (meestal gedwongen medicatie).

Overmeestering
Verzet tegen deze ongewenste behandelingen en interventies, wordt uitgeschakeld middels drang of dwang, zoals chantage, machtsvertoon en fysieke worstelingen. Voor veel clienten is dit een bijzonder traumatische ervaring, waarbij autoriteiten en hulpverleners over de grenzen van de persoon heengaan, zelfs middels hardhandig optreden en politie-inzet.

Dwangopname / verlies van omgeving
Door gedwongen opname worden clienten ontworteld en verliezen zij hun vertrouwde omgeving. In GGZ-instellingen is er doorgaans een structureel gebrek aan sociale aandacht voor het leven van clienten, en in veel gevallen zijn er geen adequate services om met GGZ-crisis situaties om te gaan.

Extra kwetsbaar
Personen in instellingen hebben een verhoogd risico op geweld en misbruik. Cijfers van de IGZ laten enorme pieken zien in het aantal meldingen van grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik bij de GGZ-sector, en bij de Verstandelijk Gehandicaptenzorg is het aantal meldingen zelfs meer dan veertien maal zo hoog als het gemiddelde in andere zorgsectoren.[12]

Levensgevaarlijke gedwongen interventies
Eenmaal opgenomen heeft de psychiater en/of verpleging de macht om “bij onrust” te besluiten tot gedwongen interventies.  (NB, dit geldt ook bij vrijwillige opname, als “onvoorziene noodsituatie”).

Een aantal “GGZ-behandelmethoden” kunnen leiden tot ernstige schade en zelfs de dood, vooral medicatie en dwangtoepassingen.

Er zijn geen officiele cijfers beschikbaar voor letsel en overlijden door GGZ behandelmethoden.   De IGZ stelt: “Net als bij medicatieveiligheid geldt in het geval van vrijheidsbeperking het uitgangspunt dat een instelling in principe zelf onderzoek doet naar (ernstige) incidenten. Als sprake is van overlijden ten tijde van of vlak na het toepassen van een dwangmaatregel (afzondering, separatie, fixatie, gedwongen medicatie en de toediening van vocht of voeding), dan doet de inspectie sinds 2014 in alle gevallen zelf onderzoek naar de calamiteitmelding. In 2014 heeft de inspectie enkele van dit soort calamiteiten gemeld gekregen en onderzocht. Deze meldingen hebben (nog) niet direct geleid tot het opleggen van maatregelen en zijn waar nodig meegenomen in het risicotoezicht.” [13]

Dood door GGZ-behandelmethoden:

In de laatste jaren berichtte de media over een aantal zeer schrijnende en schokkende sterfgevallen.
–          Wim Maljaars[14] stierf op 2 september 2008 in een isoleercel in Amsterdam
–          Raymond Westendorp[15] werd in de zomer van 2009 met zware verwondingen dagenlang opgesloten in een isoleercel in Deventer, waar hij uiteindelijk overleed. Daarbij is er door de instelling 25.000 euro zwijggeld betaald aan de familie.
–          Begin 2011 kwam Frans Vereecken[16] om het leven bij een brand in een isoleercel in Tilburg.
–          “Roelie”[17] werd in 2014 doodgedrukt in een worsteling in een isoleercel bij NOVO.
–          Armando Panday[18] kwam in juli 2014 om het leven tijdens een worsteling met een begeleider van begeleid wonen in Lelystad.

–          Jaarlijks overlijden er ongeveer 4 personen door het gebruik van fixatie/onrustbanden[19].
–          In 2008 overleden 8 personen door het gebruik van fixatie-banden[20]

Deze lijst is met zekerheid onvolledig.

–          Gevreesd moet worden voor het aantal sterfgevallen door medicatie. Er zijn geen officiele totaalcijfers beschikbaar voor letsel en overlijden door GGZ medicatie. In de GGZ worden incidenten met medicatie doorgaans niet aan de IGZ gemeld, maar intern geregistreerd als “incident” (VIM). [21] Diverse bronnen bevestigen de enorme gezondheidsrisico’s van psychiatrische medicatie, zoals dodelijke (bij)werkingen op lichamelijk en geestelijk vlak[22],[23] en een verkorte levensverwachting van 25-30 jaar [24],[25]. In totaal slikken meer dan een miljoen Nederlanders psychiatrische medicatie. Ernstige somatische (bij)werkingen van psychofarmaca, zoals overgewicht, diabetes, cardiovasculaire stoornissen, metabool-syndroom, bewegingsstoornissen, en in het algemeen “aftakelen”, zijn zeer veelvoorkomend[26], en kunnen dodelijk zijn, maar worden zeer vaak ten onrechte geweten aan een zogenaamde “slechte leefstijl van clienten” [27].

–          Verwaarlozing van de medische gezondheid van GGZ-clienten leidt ook tot vroegtijdige, voorkombare overlijdens, en naar schatting 20 jaar levensverkorting.[28] Ook hierover zijn geen officiele landelijke data beschikbaar.

De GGZ kent een gesloten doofpot-cultuur, waarbij misstanden vaak niet aan het licht komen. Het totale aantal vroegtijdige of voorkombare sterfgevallen te wijten aan GGZ-behandelmethoden is onbekend.

Beschadigd door GGZ-behandelmethoden:

Ca. 23.000 mensen per jaar worden, middels een RM of IBS onderworpen aan gedwongen GGZ. Echter, ook bij vrijwillige opname, kan een de psychiater en/of verpleging “bij onrust” besluiten tot gedwongen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen (als “onvoorziene noodsituatie”). Dus álle clienten in een GGZ-instelling, ongeveer 77.670 personen per jaar[29], lopen het risico op levensgevaarlijke gedwongen interventies. Door ambulante dwang wordt de risicogroep nog groter.

Volgens de ARGUS-registratie over 2014, waren er binnen de GGZ-instellingen in totaal 259 vrijheidsbeperkende interventies per 1.000 opnamen[30], dwz. dat ca. 20.117 mensen in 2014 zijn onderworpen aan gedwongen interventies, waarvan 9.033 separaties, 2.594 maal “Afzondering”, en 3.052 insluitingen in overige ruimtes. Er zijn 2.353 geregistreerde toepassingen van dwangmedicatie mét fysiek verzet, en 3.751 meldingen van fixatie in GGZ-instellingen. Er werd ruim 1.235 keer gedwongen vocht of voeding mét fysiek verzet toegediend.

De meeste mensen die dwangmaatregelen meemaken, houden daar levenslange trauma’s aan over.

Dwangmedicatie
De medicalisering van psychosociale problemen als “chemische disbalans die gerepareerd moet worden” resulteert in veel drang om de client psychiatrische medicatie te laten accepteren. Verzet tegen medicatie wordt vaak gebagatelliseerd als “gebrek aan ziekte-inzicht” of als “inherent symptoom van psychiatrische patienten”.  Dwangmedicatie wordt enkel geregistreerd als “dwang”, wanneer de client zich fysiek verzet.

Volgens deze ARGUS-cijfers worden er jaarlijks ca. 2.400 personen onderworpen aan dwangmedicatie in GGZ-instellingen, waarbij ongewenste medicatie met fysieke overmacht wordt toegediend, met als resultaat dat de client ongewenst onder invloed raakt van een ongewenste ‘drug’. Veel clienten ervaren dwangmedicatie als een verkrachting. Dwangmedicatie is een grove inbreuk op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de client. “Je lijf is niet meer je eigen”[31].

Zoals bekend kleven er aanzienlijke nadelige gezondheidsrisico’s en (bij)werkingen aan psychiatrische medicatie. Iemand dwingen om medicatie te nemen die zijn/haar leven potentieel ernstig kan schaden en verkorten, is onethisch en crimineel. Sommigen noemen dit moord en genocide.

Separatie en andere opsluiting
De laatste jaren worden er een aantal veranderingen in het uiterlijk van de cel doorgevoerd[32], waardoor een diversiteit aan termen door elkaar gebruikt wordt voor diverse vormen van opsluiting in de GGZ, zoals o.a.: Separatie,  opsluiting in “EBK’s” (Extra Beveiligde Kamers), Afzondering, Opsluiting in een kamer (Kamerprogramma), en opsluiting in “Support-rooms”(gemoderniseerde isoleercellen voorzien van technische apparatuur).

Ongeveer 10.000 personen per jaar (30  mensen per dag) worden “bij onrust” opgesloten in een isoleercel (separatie) in de GGZ[33],[34]. Tevens worden nog eens ruim 2.500 GGZ-clienten per jaar opgesloten in “Afzondering” en ruim 3.000 personen ondergaan “Insluiting in een overige ruimte”. In totaal worden er dus ongeveer 15.000 personen per jaar eenzaam opgesloten in de GGZ, ook kinderen.[35]

Veel clienten ervaren opsluiting als een straf voor problemen en voelen zich ongewenst en onbegrepen. Er lijkt letterlijk geen uitweg te zijn van de problemen.

Hoeveel  letsel er wordt opgelopen bij opsluiting is niet exact bekend, echter er zijn veel zorgwekkende signalen[36], varierend van ernstige trauma’s, controleverlies en zelfmoord gedachten, tot ernstig fysiek letsel en overlijden van mensen die bijvoorbeeld onwel worden en niet de hulp krijgen die ze nodig hebben.

Fixatie
Fixatie van onrustige mensen, door deze personen vast te binden met riemen of banden (“Zweedse banden”), kan leiden tot levensbedreigende paniek, verstrengeling en verstikking, met ernstig letsel en zelfs de dood tot gevolg. Fixatie heeft lichamelijk en geestelijk vele negatieve gevolgen.

Hoeveel lichamelijk en geestelijk letsel er wordt opgelopen door fixatie is niet bekend.

3.751 meldingen van fixatie in Nederlandse GGZ-instellingen is ronduit schokkend.
Ook in de zorg aan mensen met verstandelijke beperkingen en ouderenzorg komt fixatie nog veelvuldig voor[37],[38].

Gedwongen vocht en voeding
1.235 personen in GGZ-instellingen kregen gedwongen vocht en/of voeding toegediend, doorgaans door een slangetje (sonde) – en in de praktijk vaak gecombineerd met fixatie –.

Er is veel discussie over dwangvoeding bij eetstoornissen[39],[40] met name vanwege de traumatische effecten van dwangtoepassing en geweld. Er wordt gewerkt aan dwangvrije behandel-alternatieven voor eetstoornissen[41].
*

Het blijft echter niet bij deze geregistreerde dwangmaatregelen.

Ongeregistreerde dwangtoepassingen

Gedwongen visitatie
Visitatie is gedwongen lichaamsholten-onderzoek, vaak als aanvulling op fysieke vrijheidsbeperking. Op dit onderwerp ligt een pijnlijk taboe. Er zijn geen officiele cijfers over gedwongen visitaties in de GGZ, maar het is bekend dat dit voorkomt in detentie en ook in GGZ-instellingen, zowel op kinderen als volwassenen[42],[43]. Er zijn mogelijk duizenden kinderen en volwassenen die in de afgelopen jaren zijn onderworpen aan gedwongen visitaties in de zorg[44].

Bij weigering door de client worden de visitaties uitgevoerd met fysieke overmacht, waarbij de client wordt overmeesterd en in bedwang wordt gehouden, terwijl de lichaamholten worden bekeken en/of betast. Veel clienten ervaren gedwongen visitatie als een (groeps)verkrachting.

Gedwongen visitaties zijn enorm traumatisch en kunnen o.a. de beleving van seksualiteit verstoren[45].

Gedwongen Elektro-convulsie-therapie (ECT)
Bij ECT worden insulten opgewekt door stroom op de hersenen te zetten.

Er zijn geen officiele cijfers over gedwongen elektroshocktherapie, terwijl dit wél voorkomt, naar schatting meer dan 1x per maand[46].

Gedwongen Elektroshock staat ook opgenomen als mogelijkheid in de Richtlijn besluitvorming dwang: opname en behandeling (2008) van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP)[47], waarbij deze aantekenen: “De gedwongen toepassing van medicatie of elektroconvulsietherapie (ect) is, als men afgaat op de evidentie uit de literatuur, niet alleen even effectief als de vrijwillige toepassing daarvan, maar er is ook geen bewijs voor een schadelijke invloed op de therapietrouw of voor het veroorzaken van een posttraumatische stressstoornis (ptss). Er zijn geen echte alternatieven die als gedwongen behandeling toepasbaar zijn (…) Separatie is een beveiligingsmaatregel.”

De Richtlijn Electroconvulsietherapie (2010) van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) promoot ECT voor een lange reeks diagnoses, en spreekt zelfs regelmatig van een “eerste-keus-behandeling”, “veiliger dan psychofarmaca”.

Tijdschrift Deviant waarschuwt al sinds 2009 voor de verspreiding van valse informatie door de NVvP[48],[49],[50].

Een bekende (bij)werking van Elektroshocks is geheugenverlies, dat zelfs permanent kan zijn. Er zijn  mensen die door ECT de namen van hun eigen kinderen niet meer kunnen onthouden[51].

*

Medische experimenten op GGZ-clienten
Een ggz-kliniek in het Noord-Hollandse Heiloo heeft in 2013 tegen ethische regels in medische experimenten uitgevoerd op psychiatrische patiënten. De verpleegkundige klokkenluider kreeg een spreekverbod van de kliniek.[52]

*

Verwaarlozing

O.a. door medicalisering, stigma en de dwangcultuur, wordt er te weinig waarde gehecht aan de beleving en visie van de client. “Ook als ik nee zeg, doen ze het toch”.

Bij dwangtoepassing worden de onderliggende hulpvragen niet beantwoord, de persoon achter het gedrag wordt niet gezien. Het contact wordt verbroken, de dialoog stopt, en het geweld begint. Vertrouwen wordt onmogelijk, en de zorgrelatie gaat stuk. Er is geen begrip, geen tijd, geen aandacht, geen compassie, enkel een harde hand die veel pijn doet.

Overlijden, letsel en schade door GGZ-behandelmethoden krijgen te weinig aandacht, worden nauwelijks geinventariseerd, onderzocht, opgelost of voorkomen. Decennia van clientenprotesten worden gebagatelliseerd. Het enorme probleem van dwangtoepassingen in de GGZ, en de dramatische effecten op de levenskwaliteit van GGZ-clienten worden niet erkend.

Machteloos en rechteloos
Er is geen bescherming. De rechten van GGZ-clienten worden afgenomen in plaats van beschermd.

De wetgeving staat toe dat een ruim arsenaal aan dwangmaatregelen gebruikt wordt in de GGZ. Daardoor zijn klachten over dwang doorgaans “niet klachtwaardig, omdat de wet niet overtreden is”. Dit maakt succesvol klagen vrijwel onmogelijk.

Ook stigma, discriminatie en gebrek aan zeggenschap (RM/IBS) maken het enorm moeilijk om gehoor te vinden met klachten of negatieve ervaringen, o.a. omdat GGZ-clienten vaak ten onrechte als “onbetrouwbare getuigen” worden bestempeld, en vaak niet serieus worden genomen.

Personen in instellingen zijn ook nog eens fysiek afgesloten van de buitenwereld, en hebben nauwelijks mogelijkheden om klachten of negatieve ervaringen aan het licht te brengen.

GGZ-klachtenprocedures werken niet, en juridische stappen zijn vrijwel onmogelijk c.q. ineffectief[53],[54],[55]. De rechtsbescherming van GGZ-clienten faalt.

GGZ-clienten zijn niet beschermd tegen fundamentele mensenrechtenschendingen, maar zij zijn rechteloos en machteloos in de praktijk. Hun stem wordt niet gehoord, en hun visie wordt terzijde geschoven. Dit drijft velen tot radeloosheid en wanhoop.

*

Zelfdoding
In totaal pleegden er in 2015 1871 personen zelfmoord in Nederland[56].

Gemiddeld is ruim een derde van alle mensen die zelfmoord plegen onder behandeling bij een GGZ[57]. Dat betekent dat er jaarlijks bijna 700 GGZ-clienten eenzaam en radeloos overlijden aan zelfmoord.

Duidelijk is dat er voor hen geen passende hulp was.

Veel GGZ-clienten voelen zich de dood ingejaagd door o.a. dwangtoepassingen[58], wachtlijsten[59], en algemeen gebrek aan aandacht voor de beleving van de client.“Alsof niemand echt iets om je geeft”.

De meeste hulpverleners geloven dat zeker 50% van alle geslaagde zelfmoorden te voorkomen was geweest[60].

 

Ons hart gaat uit naar alle slachtoffers van GGZ-behandelmethoden.
De noodzaak tot hervorming van de GGZ is evident.

Elke persoon telt.
Elke persoon verdient een humaan bestaan en een respectvolle behandeling.
Elke persoon heeft recht op goede zorg en ondersteuning.
Ook GGZ-clienten.

 

Conclusies & aanbevelingen

  1. Stop met veronderstellen dat de huidige gedwongen GGZ-behandelmethoden levensreddend zijn. Dwang in de GGZ is namelijk levensgevaarlijk! 
  2. Zorg dat er niemand meer kan overlijden, of schade oploopt door GGZ-behandelmethoden. Verbied behandelmethoden die een risico voor de gezondheid vormen. 
  3. Bescherm de rechten van GGZ-clienten. Stop met bagatelliseren van GGZ-clienten-ervaringen.  Verbied het afnemen van zeggenschap en rechten.  Ga niet over de grenzen van de client heen. “Nee is nee”. 
  4. Verbied dwang in de zorg. Maak dwang in de zorg strafbaar. 
  5. Verwerp de wetsvoorstellen Verplichte GGZ, Zorg en Dwang, en Forensische Zorg, en maak wetgeving die zorg regelt in plaats van dwang. 
  6. Organiseer goede zorg, beschikbaar zonder wachtlijsten, en ook voor acute en complexe crisissituaties.
    Versterk bestaande initiatieven tegen dwang.
    Betrek ervaringsdeskundigen bij ontwerp en uitvoering van alternatieven.
    Investeer enkel in wenselijke zorg. 
  7. Implementeer het VN-verdrag voor de Rechten van Personen met Beperkingen (UN CRPD), en hervorm het GGZ-stelsel. Zie ook General Comment no.1 on CRPD Article 12[61], en de Guidelines on CRPD article 14[62].
  8. Empower clienten en cliëntenorganisaties. 
  9. Inventariseer de omvang van schade door GGZ-behandelmethoden en zorg voor erkenning, herstelondersteuning en passende compensatie[63]. 

*
Geschreven door:
Jolijn Santegoeds, voorzitter Stichting Mind Rights
Eindhoven, 27 januari 2017

 

Bronnenlijst:

[1] http://www.ggznieuws.nl/home/jaarlijks-acht-miljoen-doden-door-psychische-aandoeningen/

[2] https://www.zorgprismapubliek.nl/producten/geestelijke-gezondheidszorg/volumemonitor-ggz/monitor/volumemonitor-ggz/?tab=stromen

[3]http://www.nwo.nl/actueel/nieuws/2012/Psychiatrische+pati%C3%ABnten+zijn+vaker+slachtoffer+dan+dader+van+geweld.html

[4] http://www.who.int/disabilities/violence/en/

[5] http://www.trouw.nl/tr/nl/39683/nbsp/article/detail/4436297/2016/12/18/Psycho-pillen-doen-meer-kwaad-dan-goed.dhtml

[6] http://robertwhitaker.org/robertwhitaker.org/Anatomy%20of%20an%20Epidemic.html

[7] https://www.nrc.nl/nieuws/2015/04/16/jeugdpsychiaters-schrijf-minder-vaak-ritalin-voor-a1417029

[8] https://www.psychosenet.nl/

[9] http://www.ggznieuws.nl/home/mensen-psychische-problemen-krijgen-vaak-geen-goede-zorg/

[10] http://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/assets/articles/57-2015-4-artikel-broer.pdf

[11] CRPD/GC/1 art 12, https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G14/031/20/PDF/G1403120.pdf?OpenElement

[12] https://www.igz.nl/melden/cijfers_over_meldingen/

[13] https://www.igz.nl/Images/IGZ%20Jaarbeeld%202014_def_tcm294-365665.pdf

[14] http://wimmaljaars.nl/

[15] http://www.ggz-forum.nl/Extranieuws.htm

[16]http://www.omroepbrabant.nl/?news/1522781083/GGZ+Jan+Wier+niet+schuldig+aan+dood+cli%C3%ABnt.aspx

[17] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2013/08/09/gehandicapte-vrouw-overleden-door-eenzame-opsluiting-dit-is-tucht-en-geen-zorg/

[18] http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3898021/2015/03/12/Finaal-tegen-de-grond-gewerkt.dhtml

[19] https://www.zorgwelzijn.nl/ouderenzorg/nieuws/2010/1/ban-de-band-veilige-zorg-zonder-te-fixeren-zwz015055w/

[20] http://www.bndestem.nl/algemeen/binnenland/al-zeven-doden-door-vastbinden-1.604799

[21] https://www.igz.nl/Images/IGZ%20Jaarbeeld%202014_def_tcm294-365665.pdf

[22] http://www.trouw.nl/tr/nl/39683/nbsp/article/detail/4436297/2016/12/18/Psycho-pillen-doen-meer-kwaad-dan-goed.dhtml

[23] http://www.mantelzorgpsychiatrie.nl/metabool-syndroom

[24] https://www.zielenknijper.nl/psychiater-patienten-worden-vroege-dood-ingejaagd-met-antipsychotica.html

[25] https://www.zielenknijper.nl/sterfte-door-gebruik-van-antipsychotica.html

[26] http://www.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/issues/438/articles/8748

[27] https://www.zielenknijper.nl/patienten-gedood-door-antipsychotica.html

[28] https://www.zorgwelzijn.nl/ggz/nieuws/2015/2/somatische-screening-voorkomt-vroegtijdig-overlijden-1703644w/

[29] https://www.zorgprismapubliek.nl/producten/geestelijke-gezondheidszorg/volumemonitor-ggz/monitor/volumemonitor-ggz/?tab=stromen

[30] https://www.staatvenz.nl/kerncijfers/ggz-aantal-vrijheidsbeperkende-interventies

[31] Citaat van ervaringsdeskundigen – folder tegen dwang in jeugdpsychiatrie, Stichting Mind Rights.

[32] https://www.nrc.nl/nieuws/2016/09/03/isoleercel-van-kaal-hok-tot-comfortroom-4108097-a1519431

[33] http://www.trouw.nl/tr/nl/4516/Gezondheid/article/detail/4054388/2015/06/04/Psychiatrische-patient-nog-te-vaak-opgesloten.dhtml

[34] https://www.zorgvisie.nl/kwaliteit/nieuws/2014/6/dagelijks-dertig-ggz-patienten-in-de-isoleercel-1541655w/

[35] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant87-28.pdf

[36] http://www.nhs.uk/news/2015/02February/Pages/deaths-of-people-with-mentally-illness-in-custody-preventable.aspx

[37] https://www.nrc.nl/nieuws/2011/01/19/spoeddebat-over-vastgeketende-verstandelijk-gehandicapte-jongen-a1460956

[38] http://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2045319/Nog-steeds-honderden-gehandicapten-en-ouderen-vastgezet

[39] http://www.proud2bme.nl/Proud2Live/Dwangbehandeling_bij_eetstoornissen

[40] http://www.trouw.nl/tr/nl/39683/nbsp/article/detail/4421065/2016/11/23/Achttien-en-uitbehandeld-voor-anorexia-kan-dat.dhtml

[41] https://www.humanconcern.nl/nieuws/veelgestelde-vragen-over-documentaire-emma-wil-leven

[42] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2016/03/final_nl_persoonlijke-verklaring_16-jaar-oud-depressief-en-gemarteld-in-de-psychiatrie_maart-2016.pdf

[43] http://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CAT/Shared%20Documents/NLD/INT_CAT_NGO_NLD_12840_E.pdf

[44] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2016/10/personal-testimony_-gender-interrupted-by-forced-psychiatry.pdf

[45] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2016/10/07/mijn-persoonlijke-perspectief-op-gender-en-ggz/

[46] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant63-13.pdf

[47] https://www.dwangindezorg.nl/onvrijwillige-zorg/regels-en-richtlijnen/adviezen-richtlijnen-en-checklists/richtlijn-dwang-en-drang-nvvp

[48] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant63-7.pdf

[49] http://www.tijdschriftdeviant.nl/images/stories/deviant63-13.pdf

[50] https://www.zielenknijper.nl/deviant-trekt-aan-de-bel-nvvp-wil-nationale-promotiecampagne-elektroshock-therapie-ect.html

[51] Casus van WSO: We Shall Overcome, Noorwegen.

[52] http://zembla.vara.nl/dossier/uitzending/experimenteren-met-pati%C3%A3%C2%ABnten

[53] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2013/11/jggzr-6-7-santegoeds_herstel-de-depressie-in-het-clientenrecht.pdf

[54] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2017/01/02/ontwikkelingen-mbt-aangifte-van-mishandeling-door-ggz/

[55] https://tekeertegendeisoleer.wordpress.com/2014/04/16/mijn-reactie-op-de-overheidsreactie-en-de-betekenis-van-mijn-zaak-bij-de-vn/

[56] https://www.113online.nl/informatie/113online%2B/cijfers-over-zelfmoord

[57] https://www.igz.nl/onderwerpen/publieke-en-geestelijke-gezondheidszorg/geestelijke_gezondheidszorg/cijfers_over_suicides_ggz/index.aspx

[58] https://tekeertegendeisoleer.files.wordpress.com/2016/03/final_nl_persoonlijke-verklaring_16-jaar-oud-depressief-en-gemarteld-in-de-psychiatrie_maart-2016.pdf

[59] http://www.metronieuws.nl/nieuws/binnenland/2017/01/wachtlijsten-bij-ggz-leiden-tot-zelfmoord

[60] https://www.cijfers.net/zelfmoord.html

[61] https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G14/031/20/PDF/G1403120.pdf?OpenElement

[62] http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/CRPD/Pages/CRPDIndex.aspx

[63] Truth and reconciliation in psychiatry

Advertenties

2 thoughts on “Dwang is geen bescherming, maar mishandeling!

  1. Door hier aandacht aan te besteden kun je zo maar problemen krijgen,naar ik meen.Ik merk aan mezelf dat ik ook bang ben om problemen te krijgen door mijn reactie,naar ik meen.Het moet zo zijn.

  2. Pingback: Bericht voor de Eerste Kamer: Waarom wetsvoorstel Verplichte GGZ verworpen dient te worden | Welkom op de weblog van Actiegroep Tekeer tegen de isoleer!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s