Te veel isoleercel, platspuiten geen oplossing!

In de afgelopen week waren er verschillende nieuwsberichten met koppen als “te veel en te lang isoleercel”, bijvoorbeeld:

Deze persberichten verwijzen allemaal naar het proefschrift “Coercive Interventions during Inpatient psychiatric Care – Patient’s preferences, prevention and effects” van Irina Georgieva , die dit onderzoek uitvoerde voor de Erasmus Universiteit in Rotterdam.
Zie: http://repub.eur.nl/res/pub/32552/

Vorige week had ik het zelf heel druk, dus ik kon niet eerder reageren.
(Ik was in Geneve voor een workshop aan een commitee van de Verenigde Naties (SPT). Dat was heel interessant, en een verslag volgt nog)

Maar nu eerst iets over het proefschrift van Irina Georgieva.

Inmiddels heb ik het proefschrift globaal doorgelezen, en ik heb het even op me in laten werken. Het roept bij mij vanalles op.

Ten eerste is het goed dat er nog steeds aandacht is voor het probleem van isoleercellen en dwang in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ).

Te veel, te lang en onterecht in de isoleercel
De inleiding “Patienten zitten te veel, te lang en onterecht in de isoleercel”, daar ben ik het volledig mee eens. Dat is een bevestiging van wat wij al lang uitdragen.

In 2010 was de gemiddelde duur van een separatie 63 uur. Dat is echt schrijnend!! Dat betekent dat een persoon in een crisis bijna 3 dagen in een totaal isolement verblijft!! (zelfs een geestelijk gezond persoon zou daar problemen van krijgenx85).

Het is natuurlijk wel positief dat er inderdaad een daling te zien is in de duur van separaties. Een separatie van 63 uur is veel korter is dan de gemiddeld 294 uur in 2003, toen was het dus ruim 12 dagen per separatie. Maar ja.. Gemiddeld ruim twee-en-een-halve dag totale eenzaamheid voor mensen die eigenlijk hulp nodig hebben is natuurlijk nog steeds geen echt positief nieuws. Het is echt akelig. Wij kunnen nog niet juichen.

Ik kan me ook nog wel vinden in de analyse van Irina dat separaties vaak voortkomen uit:

  1. Een gebrek aan inhoudelijke kennis.
  2. De culturele normen, vooroordelen en tradities in de psychiatrie,
  3. Onterecht gebruik vanwege personeelstekort of attitude,
  4. Geen systematisch toezicht.
  5. Gebrek aan regelgeving.

Dit is een stukje breedgedragen Voortschrijdend Inzicht dat in de loop der jaren door onderzoek al meerdere malen is bevestigd.

Het is inmiddels ook bekend dat bij het voorkomen van dwang en separatie vooral de sociale interactie (behoud van contact), professionele de-escalatievaardigheden, en het veranderen van de instellingscultuur, tradities en moraal erg belangrijk zijn. Dit benoemt Irina helaas niet (terwijl er wetenschappelijk bewijs voor is), en in plaats daarvan buigt het onderzoek af naar een zeer vernauwde blik op “de beste oplossing”.

Zijn er enkel 2 keuzes; de isoleercel of noodmedicatie??

Dwang komt voort uit de wanhoop van het personeel, en een gebrek aan alternatieven (lees: tijd, aandacht en mogelijkheden). Irina benoemt eveneens dat veel dwang wordt toegepast vanuit oneigenlijke motieven (sociale interactie), maar toch spitst zij zich vervolgens toe op de keuze tussen separatie en medicatie, terwijl het ware probleem zit in de onmacht van de verpleging, waardoor de client de dupe wordt van dwangmaatregelen.

Dwang is een noodmaatregel, geen therapievorm. Een cel draagt niet bij aan welzijn, en “platspuiten” ook niet. Het zijn beide geen goede oplossingen.

De focus van dit onderzoek is overmatig geinstitutionaliseerd, en ‘te eng’ voor de realiteit.

Er zijn veel meer, en veel betere oplossingen dan de keuze tussen opsluiten of platspuiten, want dat is namelijk allebei dwang, en allebei onwenselijk.

De vraagstelling van het onderzoek is vergelijkbaar met: wat raak je liever kwijt, een arm of een been? Zonder te belichten dat dit ook voorkomen kan worden. Natuurlijk maken mensen dan keuzes, en spreken van een voorkeur mbt een been of een arm, maar het is duidelijk wat men zou kiezen als men de optie had om dit te voorkomen.

Het is dus de vraag welke waarde een dergelijk onvolledig onderzoek heeft.

Inmiddels zit ongeveer de hele beroepsgroep op 1 lijn met de intentie om alle vormen van dwang af te willen schaffen. Dit onderzoek is daarom bij voorbaat al onbruikbaar, want het biedt geen enkele oplossing voor het probleem van dwangtoepassing, noch de trauma’s van de client, noch de wanhoop van het personeel.
Ook het feit dat systematisch het woord “patient” wordt gebruikt, getuigt ook niet bepaald van een geactualiseerde visie.

De sociale privileges bij medicatie
Irina Georgiva stelt dat clienten “liever gedwongen medicatie willen dan opsluiting”. Daar twijfel ik aan. Ik ken ook zeer veel mensen die niks moeten hebben van chemicalien in hun lichaam. En zeker wanneer dit gedwongen wordt toegediend, zonder instemming, met fysieke overmacht van een tiental mensen. Dat is uiterst traumatisch!! Het idee dat ongewenste stoffen invloed uitoefenen op je innerlijke zijn, dat is verschrikkelijk. (En separatie is ook verschrikkelijk.)

Ik denk dat het onderzoeksresultaat beinvloed is door de samenstelling van de onderzoeksgroep. Bijna iedereen (92%) had al eerdere episodes met dwang meegemaakt. Zij weten dus al hoe het werkt: het is buigen of barsten. Men spreekt immers van een “onafwendbare noodmaatregel” dus je weet dat je als client hoe dan ook aan het kortste eind trekt. (het gebeurt dan meestal toch wel..)

Vaak biedt medicatie dan de meeste onderhandelingsruimte, bijv. dat je na het krijgen van medicatie wel naar buiten mag, of contact mag opnemen met dierbaren (iets wat vaak in een isoleercel niet mag). Dus via medicatie komt hij/zij in een onderhandelingspositie die hij/zij met een isoleercel niet krijgt..

Omdat bij dwang de zeggenschap sowieso ontnomen wordt, is elk stukje zeggenschap dat een client kan terugkrijgen van belang. Juist omdat daarmee het geluk en welzijn van de client kan opbloeien, wat bijdraagt aan herstel en empowerment. Sociale omstandigheden zijn erg belangrijk voor herstel.

Volgens mij is het juist die extra zeggenschap en extra privileges die bij noodmedicatie kan worden gegeven die deze groep clienten positiever maakt, dan de daadwerkelijke ongewenste toediening van noodmedicatie.

Volgens mij kiest de client dus vaak niet zozeer bewust voor de medicatie zelf, alswel voor de privileges, extra zeggenschap en onderhandelingspositie die dit meebrengt, in vergelijking met eenzame opsluiting in een isoleercel.
Clienten kampen bijvoorbeeld al zeer vaak met eenzaamheid, en hebben vaak behoefte aan begrip en betekenis… Het blijft een rammelend onderzoek.

Wie is de statistische mens?
Sowieso vind ik het toepassen van statistiek in de geestelijke gezondheidszorg een dooddoener. Het gaat om individuele mensen, en welzijn is een zeer persoonlijke waarde. Het idee van standaard-interventies past niet in de zorg. Zorg dient persoonlijk te zijn, en vraaggestuurd. Elk mens is uniek, en elke situatie is anders.

Van zorg behoren mensen zich beter te gaan voelen. Het toepassen van dwang leidt vaak tot ernstige trauma’s, en dwang is uitdrukkelijk onwenselijk verklaard in talloze beleidsdocumenten.

Dwang is dus per definitie onwenselijk.
Zelfs al zou een meerderheid liever noodmedicatie hebben, dwang dient te worden voorkomen.

Juist in crisissituaties is er een noodzaak voor contact. In gevaarlijke situaties is professionele de-escalatie (op basis van contact) eigenlijk de enige Echte remedie. Dwang is vaak alleen maar olie op het vuur, en heeft dus uiteindelijk ook niets met welzijn of veiligheid te maken.
In filosofische zin zou dit onderzoek dus zelfs als ‘staatsgevaarlijk’ kunnen worden beschouwd, omdat het onze collectieve veiligheid ondermijnt, door afstandelijkheid en strijd te promoten, en op verkeerde waarden voort te borduren. (deze visie is namelijk in strijd met internationale mensenrechtenverdragen, zoals het UN CRPD. – Echter, aan de inleiding van het proefschrift is te zien dat de intentie van Irina vast goed is geweest, en ik vermoed dat de Universiteit een verouderde visie aanhangt mbt de afstudeeronderwerpen).

Ik ben wel blij dat in ieder geval in de conclusie wel aangehaald wordt dat er in de praktijk altijd goed geluisterd moet worden naar de persoon in kwestie.

Het is in de praktijk namelijk ALTIJD nodig om naar de persoon in kwestie te luisteren, om de mogelijkheden voor humane de-escalatie, of desnoods de minst ingrijpende noodmaatregel te vinden. Het bestaan van een eventuele collectieve voorkeur verandert daar niets aan!! Dus zelfs al zou 99% van de mensen medicatie minder ingrijpend vinden, wat dan nog? Men dient sowieso te luisteren naar elk mens als individu. Dit onderzoek heeft dus weinig nut voor de praktijk van goede zorg, en is zelfs stigmatiserend.

Het doen van dit soort statistische onderzoeken naar een hypothetische voorkeur mbt iets dat we allemaal niet willen (nl. dwang), vind ik dus vrij zinloos. En het is ronduit ernstig dat de samenleving op het verkeerde been wordt gezet door dit soort verkeerde voorlichting.

Tenslotte is het opvolgen van de wensen van de hoofdpersoon in kwestie niet alleen een principe van “goede zorg” maar ook een fundamenteel recht. Elke client heeft namelijk het recht op keuzevrijheid en zelfbeschikking.

Je kan mensen niet in een hokje stoppen, of in een keurslijf. Elke persoon is uniek, en heeft per geboorte recht om te bestaan. De wereld is van iedereen. En elke persoon heeft het recht op een waardige respectvolle behandeling. Laat DAT het onderwerp van toekomstige studies maar zijn!!

Dwang hoort niet in de zorg. Straf is straf, zorg is zorg.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s