Boek: Gekkenwerk – 150 jaar SPV , en de promotie van Cecile aan de Stegge

Op vrijdag 16 maart 2012 ging ik naar de Universiteit van Maastricht, waar Cecile aan de Stegge haar proefschrift over 150 jaar ontwikkeling van psychiatrische verpleegkunde zou verdedigen. Ik ken Cecile al jaren, en we trekken vaak samen op als het gaat om terugdringen van dwang, en de noodzaak van sociale psychiatrie. Cecile heeft haar wortels in de sociaal psychiatrische verpleegkunde, en is een zeer gedreven voorvechter van de sociale psychiatrie. De combinatie van passie en professionaliteit maken haar tot een zeer bijzonder persoon.

Eerder werkte Cecile aan de Stegge bijvoorbeeld mee aan het boek: Geduld en Toewijding – Verplegers en verpleegsters in de psychiatrie van 1941 over hun contact met patienten, door: Cecile aan de Stegge en Jan-Cees Hoogeveen, ISBN: 978 90 812994 4 2

En ze leverde grote bijdragen aan de bundel Verward van Geest en ander ongerief – Psychiatrie en geestelijke gezondheidszorg in Nederland 1870-2005 (waar ik zelf in vernoemd sta).ISBN: 978 90 313 5238 8. Deze bundel is het eindwerk van het collectieve onderzoeksprogramma “De gestoorde psyche: theorie en praktijk in Nederland in de twintigste eeuw” waar Cecile aan de Stegge in de kerngroep zat.

Bij de promotie aan de Universiteit van Maastricht op 16 maart 2012 presenteerde en verdedigde Cecile haar eigen boek met de toepasselijke naam: “Gekkenwerk – de ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige in Nederland 1830-1980”. ISBN: 978 90 818695 1 5, Zie ook http://cecileaandestegge.nl/gekkenwerk

Cecile heeft jarenlang aan haar onderzoek en haar boek gewerkt, en praatte ook vaak met mij over haar inspirerende bevindingen. Ze vertelde bijvoorbeeld dat de psychiatrie is opgericht omdat men het niet langer acceptabel vond dat patienten kromgroeiden in cellen tussen hun eigen uitwerpselen en nooit buiten kwamen, en dat de verpleegkundigen hebben gevochten voor hun eigen opleiding (de B-opleiding), omdat nota bene de verpleging zelf inzag dat psychiatrie wezenlijk anders was dan de medische verpleegkunde (A verpleging). Het oorspronkelijke doel van de psychiatrie was dus om de patienten uit de cellen te halen, en ze een menswaardig bestaan te geven. En er is een historisch besef dat psychiatrie is wezenlijk anders dan het medische vakgebied.

Het is belangrijk om terug te kijken naar deze oorspronkelijke doelstellingen en uitgangspunten van de psychiatrie, en de bewegingen die hebben plaatsgevonden. We moeten onszelf afvragen of de oorspronkelijke doelen gehaald worden.

En we weten dat dat nog steeds niet gelukt is, in 150 jaar tijd. Een gedegen overzicht van de verschillende bewegingen is daarom zeker op zijn plaats. Cecile heeft me vaak verteld over de oude documenten die spreken van zorgzaamheid, toewijding, geduld, empathie. Daarmee kon ze bij mij het beeld van een lief zustertje op mijn netvlies toverenx85 En inderdaad, waar is dat gebleven? Waarom zien we nog zo weinig terug van die oorspronkelijke zorgmoraal?

Het boek “Gekkenwerk – de ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige in Nederland 1830-1980” van Cecile aan de Stegge geeft een geillustreerd beeld van de ontwikkelingen die bepalende zijn geweest voor het ontwikkelen van een “collectieve identiteit” van de sociaal-psychiatrische verpleegkundige zoals we die nu kennen.

De promotie
Het leek me heel erg interessant om haar promotie bij te wonen, en dus trok ik naar Maastricht. Het was erg druk. Er waren zeker 200 mensen, en sommigen hadden geen zitplaats en stonden aan de kant.

Cecile gaf een zeer duidelijke presentatie van de opzet van haar onderzoek en haar boek, waarbij ze de verhaallijn heeft uitgewerkt rond aantal hoofdthema’s, te weten: sexualiteit, dwang en isoleercellen, en zelfmoord/de dood. Deze thema’s zijn voornamelijk gekozen vanwege de beschikbaarheid van documentatie over die onderwerpen in alle tijdsvakken. Na haar presentatie kreeg ze een aantal pittige hoogwetenschappelijke vragen waar ze steeds een goed antwoord op wist te geven. Het was een heel interessant verhaal.

Na precies 1 uur werd de verdediging abrupt beeindigd en trok de promotiecommissie zich terug. Het duurde niet lang voordat ze weer terug kwamen, en toen kreeg Cecile haar Doctorsbul en kon het feestje in de hal beginnen. Daar ontstond vervolgens een hele lange rij om Cecile te feliciteren, en ook het boek Gekkenwerk was te koop. Het bleef nog een hele tijd druk en gezellig, en ik ging vervolgens met een warm en goed gevoel naar huis, wetend dat er weer een sterke statement is gemaakt tegen dwang en voor sociale psychiatrie. Het was een mooie zonnige dag.

**

Cecile aan de Stegge promoveerde vorige week vrijdag met haar proefschrift Gekkenwerk, over de ontwikkeling van het beroep psychiatrisch verpleegkundige in Nederland.

Het historische proefschrift behandelt de vraag hoe ‘oppassers’ en ‘oppasseressen’ tussen de jaren 1830 en 1980 in Nederland veranderden in ‘psychiatrisch verpleegkundigen’ en ‘sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen’. Ook komt aan de orde hoe voormalig verplegenden zelf dachten over hun opleiding, hun arbeidsvoorwaarden en hun omgang met psychiatrische patiënten. Onder meer de vroege opkomst van de sociaal-psychiatrische verpleegkunde in Nederland wordt uitvoerig behandeld.

Het boek van Cecile aan de Stegge is te koop bij boekhandel Hans van Ravenswaay in Bunnik. Ook kan het boek direct bij haar besteld worden via www.cecileaandestegge.nl

Advertenties

Geweldig boekje van Arkin: Als ik gek ben wil ik niet gestoord worden

Boek: Als ik gek ben wil ik niet gestoord worden – door Helen Eikenaar, Linda Kramer, ISBN: 9789461907677, (zie http://www.bookido.be/nl/books/1181202/als-ik-gek-ben-wil-ik-niet-gestoord-worden )

Gisteren, op 19 maart 2012 was ik in Amsterdam, bij het Tobacco Theater. Daar werd het boekje “Als ik gek ben wil ik niet gestoord worden” gepresenteerd door de clientenorganisatie van Arkin.
Het was een leuke feestelijke middag.

Eerst werd er een video getoond met een ervaringsverhaal van Jop Egmond. Hij vertelde over verschillende opnames in de GGZ, en de ervaringen met dwang in het verleden. Ook vertelde hij hoe het nu anders ging, en dat hij nu anders behandeld werd. Hij vertelde dat hij zich gezien en gehoord voelde als mens. Hij zei: “de mensen zijn liever en niet zo achterbaks, de separeer wordt nu veel minder gebruikt, en ze kijken nu eerst naar wat de persoon zelf wil, en ze snappen dat muziek het belangrijkste is voor mij”. Dit klonk erg positief en de opmerking dat de verpleging liever is, en niet meer zo achterbaks raakte me echt!

Toen kwam er een terugspeel-theatergroep “Zaal vol Verhaal” (theater Rob Heiligers). En op een hele leuke manier werden er vragen gesteld, waarop het publiek antwoord moest geven, en die antwoorden werden dan uitgebeeld. Dat was erg leuk. Ze zetten bijvoorbeeld een heel leuk beeld neer van de persoonlijke (kleur)keuzeopties in de comfortroom, en van het gastvrijheid-beginsel “de eerste 5 minuten”, en “out of the box denken” waarbij verpleegkundigen hun kantoor uitkomen . Ook de-escalatie-ondersteuner werd leuk neergezet “als een moderne cowboy te hulp schiet in allerlei (dreigende) noodsituaties”.

En toen, na de pauze kwam de uitreiking van het boekje: “Als ik gek ben wil ik niet gestoord worden”. Ik was speciaal gevraagd om het eerste exemplaar in ontvangst te nemen. Dat vond ik echt een grote eer. Ik mocht het podium op komen en Jeroen Muller (directeur van Arkin) bood mij het eerste exemplaar aan. Hij zei daarbij dat het project Dwang Bedwingen hiermee niet afgelopen was, maar dat er een doorstart gemaakt zou worden.
Ik kreeg veel complimenten over mijn behulpzaamheid bij het opstarten van de dwangreductie-projecten, vlak na het trieste overlijden van Wim Maljaars in een isoleercel van Arkin in september 2008. Ik heb toen oa een gesprek gehad met Jeroen Muller en hem alle tips gegeven die ik had om dwang te voorkomen. En het is ontzettend gaaf om te zien dat er veel gebeurd is, en het is fantastisch dat clienten zelf zeggen dat ze zich meer mens zijn gaan voelen, en dat de GGZ niet meer zo “achterbaks” is, maar juist behulpzaam.

Ik was erg nieuwsgierig naar de inhoud van het boekje, en na afloop ben ik er dus direct in gaan lezen.

Het boekje is verrukkelijk. Het gaat over mensen en hun levensverhalen, en over hoe herstel heeft plaatsgevonden. De korte verhalen van clienten, hulpverleners en naastbetrokkenen geven een uiterst doeltreffend beeld van hoe iemand steun kan vinden in bijv. eigen muziek of een huisdier op de afdeling, en hoe dit soort ‘eigen manieren’ een crisis, escalaties en dwang kunnen voorkomen.

Het geeft echt een warm gevoel en vangt de echte kern van ware zorgkwaliteit: de client als gelukkig persoon. Er spreekt warmte uit, ware zorgzaamheid. Het gaat niet zozeer over methodes, instrumenten, technische aanpassingen enz. maar over mensen.

Ik ben zeer positief onder de indruk van dit boekje. Het benoemt precies waar het over hoort te gaan in de zorg, namelijk mensenlevens. En de korte persoonlijke verhalen maken het zo breed en toch zo gefocust. Ieder verhaal is weer uniek, en de zorgfocus ligt op welzijn, en niet op interventies. Ik vind het fantastisch om te zien dat deze kwaliteitsontwikkeling plaatsvindt. Het boekje zet echt de goede sociale toon: het zet aan tot vermenselijking van de zorg.

Dwangreductie en kwaliteitsverbetering in de zorg gaan niet om high tech isoleercellen en verzakelijkte methodes en instrumenten. Het gaat over bejegening , en om mensen die gelukkig willen worden. Zorg is mensenwerk. Dat wordt sterk neergezet in dit boekje.

Maar gezegd moet worden dat ook in de Amsterdamse GGZ nog steeds dwang wordt toegepast, en dat het daar dus ook niet allemaal rozengeur en maneschijn is. Maar er wordt wel degelijk hard gewerkt, en het boekje “Als ik gek ben wil ik niet gestoord worden” vind ik echt ontzettend goed.

Ik ben echt blij met dit boekje, en nu voel ik me dus nog meer vereerd dat ik dit eerste exemplaar in ontvangst heb mogen nemen.

Het boekje is te verkrijgen door contact op te nemen met roos.buntjer@arkin.nl

Engels artikel: Solitary confinement is traumatizing and should be banned

Het onderstaande stukje heb ik onlangs geschreven. Het gaat over het traumatiserende effect van isoleercellen, dat zelfs bij gezonde mensen optreedt.

Solitary confinement should be banned, because it is always traumatizing, for all people in the world.
(By Jolijn Santegoeds, www.mindrights.nl , tekeertegendeisoleer@hotmail.com )

 

1. Solitary confinement = Exclusion.
Exclusion is wrong. It leads to feelings of “not being part of the world”, it divides people.(* see paragraph 2. Impact of Solitary Confinement)

Solitary confinement and exclusion are not creating inclusion.
Inclusion and world peace is what we want.
Solitary confinement needs to end.

2. Impact of solitary confinement

  • LONELINESS & EFFECTS ON THE HUMAN MIND:
    • the only thing you can do in solitary confinement is thinking, so the mind will get very busy, bringing up a lot of feelings (questions, theories, fears, memories, possibilities, and so on)
    • None of these feelings can be shared or discussed in solitary confinement, there is no human contact, no support, no touch stone, all you can do is think think think (this on itself is a risk factor for developing mental health problems).

 

  • In solitary confinement there is no distraction from your perspective (no peptalk, no hope, no love, no warmth or understanding), so nothing stops you from going ‘wrong’ or going crazy.

 

  • The human nature is to live together (group-animal), so persons who are solitary confined need to develop a new way all by themselves to deal with the variety of very intense feelings in absence of human contact.
  • Because it is unnatural to be left all alone (evidence: babies die without a human touch) it is likely and absolutely normal to feel fear, anxiety, grief and loss, confusion and losing trust (in the world, and your own expectations of life and human interactions). This is very traumatizing, for every human being.
    • When solitary confined, it is natural to start questioning and doubting existence, because life is hard to recognize without human contact (in fact this is no life at all), and the increasing feelings of emptiness, loss of connection and loss of human nature, makes it natural to question your own expectations of life and human interactions (the existence of human compassion : a warm world or a cold world?). This often leads to deep doubts, loss of beliefs and big trauma.
      This is “breaking the nature, the heart and the soul of the person”.

      • When the nature, heart, soul and beliefs of a person are broken, it is hard for the person to cling onto something, because What to believe in?? (and mistakes may lead to new confinement). So this person can basically only go numb/introvert, and deal with the doubts all alone. And figure out a new way to deal with their own nature, heart, soul and beliefs, which have been cracked, because the natural way of coping with life has been disturbed by solitary confinement, and natural ways of dealing with feelings no longer fit..
        This is basically causing and creating mental problems, which are likely to come out at a certain point..
      • These traumatizing doubts that grasp on the human nature and togetherness, resulting from solitary confinement, are contrary to inclusion and world peace.

 

  • The absence of human contact and interaction, is the worst thing a human being can experience. When fully ignored and excluded a person doesn’t feel human anymore. (also see the meaning of Ubuntu, Xhosa/South Africa).

 

  • In solitary confinement, there is nothing to cling on to, no examples, no support or stimulation, no perspective, in fact it’s all rather hopeless,
  • which is triggering negative feelings, inducing painful associations, confusion, fear, grief, loss, anxiety, anger, despair, panic, trauma (and all these hard feelings you have to deal with all by yourself, all alone, in a new unnatural way without human contact..)
    • And when you panic or show any distress, you are likely to sit there longer, so there is no way you can share your feelings. This forces people to stop their natural way of expressing their true feelings, and find a way to deal with that all alone.. They are silenced and oppressed to a way bigger extend as just by the physical walls, and this leads to a huge load of mental problems for any person involved. Even healthy persons develop mental problems in solitary confinement.
    • And even the guards, nurses and family often have moral objections.

 

  • People get to know themselves and others (and life) by trial and error in expressing themselves, by getting feedback, and by learning from that. All of this growth stops when being solitary confined.
  • And even worse, in solitary confinement you start spinning backwards (growing into unnatural forms of existence, which is bad for any human being, and therefore bad for our entire world).

 

  • On top of that, the bottom line in all violations is about “not being heard/not being respected, and being overpowered as a person”. This surely goes for solitary confinement. The effects of solitary confinement are comparable (or even cumulative) to any other severe interpersonal violation, such as rape, abduction.

 

  • So, in short, solitary confinement has such a negative impact, that it should never be used.

 

  • MENTAL HEALTH:
    • In solitary confinement, your mind will be haunting you, and in case you already have inner trouble (mental issues), this can only become worse.
    • Special mental health risks:
      • Solitary confinement can cause psychosis, depression, suicide, and many more very severe mental health problems.

Also see this video about Open Dialogue in Finnland, http://www.youtube.com/watch?v=ywtPedxhC3U it clearly states that :

  • the first days of confusion are crucial for either solving it, or developing a problem, such as a psychosis. What is needed is human contact, to reduce confusion as early as possible.
  • So it is double inhumane to put person with mental health problems in solitary confinement.

 

3. Solitary confinement is no form of care, nor a way to bring safety, nor a way to solve conflicts.

This paragraph is also spread separately, by WNUSP : Attachment on Solitary Confinement

 

Reasons why solitary confinement should disappear immediately from Mental Health Care
(by Jolijn Santegoeds, tekeertegendeisoleer@hotmail.com)

1.In solitary confinement the person is solitary confined, without accompany, contact or sympathy. That is social exclusion and no help.

2.Solitary confinement is not low-stimulus or relaxing, but is often experienced as very negative and exciting (by everyone!). It has no therapeutic value for recovery.

3.The effects of solitary confinement (trauma, resistance, distrust, fear and a growing distance) is not desirable for the wellbeing of the client.

4.The isolation cell is a ‘storage’ for people who need ‘too much’ care and attention or who rebel. But the life of persons in need cannot be put ‘on a hold’. Abandoning persons and wait until they are ‘sane’ again is not mental health care.

5. Persons in need of care have feelings! And the existence of feelings cannot be ignored by mental health experts! The users voice cannot be ignored, because there can be no meaningful care relationship when the users voice is overruled in such horrible ways (you can’t tell your deepest fears to the people who hurt you).

6.”There is hardly enough time, c.q. personnel for providing real care. Everybody is overloaded”. But the isolation cell is a scandalous inhuman solution for this economic problem!

7.Constructive assistance is neglected by solitary confinement. It is not teaching how you should act. It has no therapeutic value for creating a better future.

8.The use of isolation cells is unscientific. (not based on effect studies). A cell is no well considered resource for mental health care. It is a random practice based on a horrible history.

9.Alternatives to solitary confinement are available, and should be enabled for everyone. Alternatives focus on crisis de-escalation, comfort, supporting the user to reduce panic, and enabling the user to find their own way of coping, to calm down and/or relieve the need to use violence (which is often mentioned as a reason for the use of solitary confinement). Panic of users can’t be fought by panic of carers. Mental health care is about reducing panic.

Every reaction has a cause. Aggression and hard behaviour don’t fall from the sky, but originate in one’s personal life. Every mind is different, but all feelings are human feelings. The right answer to so called ‘dangerous behaviour’ is highly personal. And life is dynamic, every situation is unique (not standardized).

Escalations originate from feelings of powerlessness, panic, despair, fears and so on.
Empowerment, abilities, and positive feelings reduce panic and powerlessness.
Not everyone can establish the same level of contact and trust with each other. The closest levels of contact and trust are found in the person’s natural social support network (friends, family, x85). So it is key to find the right person(s) who can help in bringing peace back and de-escalate the panic. Mental health care is mainly a social issue (psycho-social).

 

10. Solitary confinement does NOT increase safety. Instead it increases psychosocial problems, and causes more trauma, which is likely to lead to new crisis situations, and more struggles and unsafety!! Solitary confinement is increasing risks and the opposite of care and safety.

11.Even only the existence of isolation cells is intimidating or users and is undermining self esteem, trust in others, trust in understanding and support and equality. The threat of being secluded or restrained is hindering open contact and trust, and therefore obstructing prevention and real care.

12.Even in childcare and youth care isolation cells are still being used. A child deserves a better childhood. It is unacceptable to expose (esp. young) persons to a culture where violence is the dominant master in life (coercion is violence). This is not how we want to educate our children, and not how we want to organize our world.

13.Solitary confinement is not suitable for people in need, who are not criminal. Confinement is punishment. Mental health care must provide care, which is in every way different from confinement and restraints.

14. Care should be helpful for the user, and care should increase wellbeing. But coercion, restraints and solitary confinement are traumatizing, and not healing or increasing wellbeing. Solitary confinement should be banned from mental health care. First do no harm!

 

Care is attention for wellbeing and personal growth. Real Care is warm and wonderful.

The use of forced treatments is taking all the warmth away from the care concept. Carers have to block their feelings to be able to exercise these ‘treatments’ (and the good ones burn out soon), and users get traumatized more and more. It’s a separate world, a separate culture, which needs to end.

Solitary confinement is unacceptable in mental health care.

 

These principles are valid for all forms of forced treatments, such as seclusion, physical restraints as well as forced administration of any type of medication.

**

En hoe meer ik over dit stukje nadenk, hoe meer ik besef dat dit een belangrijk principe is. De beperkingen die een isoleercel oplegt gaan vele malen verder dan enkel de fysieke muren. Het breekt het gezonde deel van de mens (de natuur), en dat kan nooit de bedoeling zijn van zorg.
In principe werkt dit ook zo bij een gedwongen opname, of elke andere vorm van dwang. Daar gaan mensen zich vreemd van voelen, omdat ze niet langer zichzelf kunnen zijn.
En eigenlijk voel ik dat effect zelf ook nog heel vaakx85 Het is een trauma. En ik ben niet de enige.

Daarom moeten isoleercellen en dwang verdwijnen uit de zorg!

Consultatie wijziging wetsvoorstel Verplichte GGZ

Gisteren, op donderdag 8 maart 2012, was er weer een consultatiebijeenkomst over de Nota van Wijziging van het wetsvoorstel Verplichte GGZ (WVGGZ). De bijeenkomst was in de Apollozaal bij het ministerie van VWS in Den Haag.

Bij deze bijeenkomst werd er een toelichting gegeven op de recente wijzigingen in het wetsvoorstel Verplichte GGZ. De ca 25 aanwezigen mochten daarbij reageren in een beknopte vorm. Deze consultatievergadering was dus bedoeld om af te tasten of de actuele wijzigingen aansluiting zouden vinden bij de mensen in het veld, en of bijv. formuleringen voldoende duidelijk zijn. Na deze vergadering zal men mogelijk nog wat tekst aanpassen in dit gewijzigde voorstel.

Volgende week begint de formele schriftelijke consultatieronde, waarbij het gewijzigde wetsvoorstel Verplichte GGZ zal worden voorgelegd aan diverse veldpartijen. Er is dan 1 maand tijd om schriftelijk te reageren (tot 16 april 2012). Als het gewijzigde voorstel niet wordt tegengehouden, dan is het de bedoeling van de wetmakers dat het Verslag van Wijziging het gewijzigde wetsvoorstel nog voor het zomerreces wordt ingediend bij de Tweede Kamer.

 

Bij de consultatiebijeenkomst werden de nieuwe wijzigingen in het wetsvoorstel doorlopen en globaal toegelicht, waarbij er dus ruimte was voor opmerkingen. Het is niet mogelijk om op dit moment een inhoudelijk verslag op details uit te brengen (ivm de vertrouwelijke concept-fase), maar de grootste veranderingen kan ik in hoofdlijnen weergeven. Uiteraard zal ik wederom feedback naar de wetmakers gaan geven, zowel beknopt in deze pre-consultatie-week, als uitgebreid in de formele consultatiemaand.

Het oorspronkelijke plan in het wetsvoorstel was om een multidisciplinaire commissie op te tuigen die advies uitbrengt bij verzoeken voor dwangtoepassing, maar dat is te duur bevonden. Men zoekt nu naar andere alternatieven om de rechtsbescherming van de client te verbeteren bij een proces over dwangtoepassing.

Het idee van een meervoudige rechtbankkamer (met lekenrechters/deskundigen) is vervallen na de consultatierondes in 2011.

In het meest recente gewijzigde voorstel wil men de geneesheer-directeur allerlei belangrijke rollen geven in het verzoekproces voor dwangmaatregelen, zoals het voorbereiden en indienen van het formele verzoek tot dwangtoepassing bij de rechter.

Bij de vergadering werden de gewijzigde hoofdstukken en artikelen doorlopen. Mijn visie daarop zal ik uitwerken en verspreiden (dat wordt dan Manifest 6), te verwachten in de komende maand.

De huidige vergadering ging weer vooral over de procedures en niet over de inhoudelijke principes achter dwangtoepassing. Het is echt verschrikkelijk om te zien hoe de discussie steeds gaat over procedures (taakverdeling/verantwoordelijkheden) en de financiele impact daarvan, en niet over de morele kaders van dwangtoepassing op zichzelf.

De individuele rechtsbescherming van de client wil men wegleggen in een procedure bij de rechter, en het voorstel van de wet Verplichte GGZ maakt letterlijk elke interventie mogelijk, mits gemotiveerd als zijnde ‘op maat’. Hierdoor biedt de wet dus geen enkele inhoudelijke rechtsbescherming meer, en biedt het clienten alleen bescherming mbt ‘vormfouten’ in de procedure.

Voor de interpretatie en uitvoering van zijn ware rechten en vrijheden is de client dan afhankelijk van een privaatrechtelijke organisatie (nl. de geneesheer-directeur en zijn collega de psychiater, die samen verantwoordelijk zijn voor het formele verzoek, het zorgplan en de uitvoering daarvan).

De voortgang van de ‘behandeling’ is een verantwoordelijkheid van de zorginstelling, en de geneesheer-directeur dient dan ZELF eventuele tekortkomingen te signaleren, en te besluiten (verzoek indienen) wanneer zijn organisatie de doelstellingen in het zorgplan gerealiseerd heeft. Dit is dus totaal geen onafhankelijke toetsing of kwaliteitstoezicht (maar meer als een slager die zijn eigen vlees keurt), en dit geeft vast een hele rare manier van ‘klantenbinding’.

Ook het toezicht op ambulante dwang is totaal niet goed geregeld, maar eigenlijk zou men ambulante dwang niet eens moeten willen. Er staan nog heel veel principiele fouten in het wetsvoorstel, bijv. het concept van wilsonbekwaamheid en het vaststellen van wel/geen verzet. (beide zaken zijn in strijd met CRPD artikel 12 legal capacity)

 

Maar nagenoeg alle discussietijd over het wetsvoorstel gaat over mogelijke procedures om daarmee ongeveer hetzelfde te doen als wat de huidige wet BOPZ doet, namelijk mensen in psychische nood beroven van hun vrijheid en zeggenschap, en onderwerpen aan vreselijk traumatische interventies, onder het mom van zorg.

Men lijkt voor het gemak maar even te vergeten dat er een nieuw VN-verdrag dat dwang verbiedt (UN CRPD, zie http://www.un.org/disabilities/default.asp?id=150 ), en dat de VN werkt aan een algeheel verbod op isoleercellen, wat voor steeds meer groepen wordt uitgesproken. ( zie ook mijn blog van 7 maart 2012 http://tekeertegendeisoleer.weblog.nl/nieuws/vn-expert-mendez-wil-een-einde-aan-eenzame-opsluiting/ )

 

Persoonlijk zie ik echt kansen voor een compleet alternatief voorstel, waarbij Nederland als eerste land ter wereld humane wetgeving kan maken voor psychiatrische patienten in nood, op basis van de oorspronkelijke Nederlandse waarden en normen, zoals individuele vrijheid, gastvrijheid, tolerantie en solidariteit. Nederland zou een toonaangevend land kunnen zijn mbt moderne wetgeving die in lijn is met het nieuwste VN-verdrag. De kansen liggen voor het oprapen, er zijn zoveel goede initiatieven, en toch laat men deze kans liggen.

 

Na afloop van de vergadering, bij de borrel, kwamen mijn emoties er even uit. Het was fijn dat ik mijn hart kon luchten tegen Marja van de Inspectie. Ik was behoorlijk geschokt door de manier waarop het ministerie werkt. Ik ben al ongeveer 4 jaar bezig met uitleggen en concrete verbeteropties aangeven, en dan zeggen ze dat ze het begrijpen, maar wat je dan vervolgens terugleest in de officiele teksten getuigt niet van inzicht. En dan voel ik me onbegrepen, alsof ik chinees praat, alsof ik gek ben en de wereld ongelooflijk hard en kil isx85 Dat voelt echt hopeloos.

De trauma’s van de isoleercel komen dan ook naar boven: Daar werd ik ook niet begrepen of gehoord, en daar was het ook allemaal kil en afstandelijk. Er was geen geintje gevoel, geen warmte, geen begrip. En dan lijkt het net alsof er geen ruimte is voor menselijkheid, warmte en compassie, maar dat je gedwongen wordt om te wennen aan een hele harde gevoelloze wereld, waarin regels boven mensen staan, ongeacht de hopeveelheid pijn en trauma’s die deze regels opleverenx85 Alsof je een alien bent die een andere taal praat en van een andere planeet komtx85

Deze gevoelens kwamen heel sterk naar boven bij de vergadering over de wijzigingen in het wetsvoorstel. De regeltjes voelen als muren, en als mens word ik vermorzeld door de kilheid. Het gaat over dwang, isoleercellen, dwangmedicatie, bureaucratische taakverdelingen, aansprakelijkheden en verantwoordelijkheden, procedures, registratiesystemen en geld, maar het gaat niet over het welzijn van de client, of over bewezen goede interventies. Het gaat niet over zorg, maar over beheersing.

De afwezigheid van gevoel in het concept, de terminologie, en de toelichting is zo enorm pijnlijk, en zo enorm inhumaan, zo kil, niet menselijk en niet zorgzaam.

Ik kan simpelweg niet begrijpen hoe mensen elkaar dit aan kunnen doen, en hoe ze dit kunnen doorzetten, terwijl ze toch inmiddels weten hoe slecht dwang is, en hoe traumatiserend voor alle betrokkenen. En terwijl er wezenlijke alternatieven mogelijk zijn.

Ik kan me niet voorstellen dat de wetmakers echt zo dom en onwetend zijn, dat ze nu nog steeds niet weten wat dwang doet met mensen. Ik heb het ze uitgelegd, en ik ben zeker niet de enige. De mogelijkheid voor dwangtoepassing staat dus niet ‘per ongeluk’ in de wet. Het is een keuze, en wel een bijzonder wrede en onbegrijpelijke keuze. Waarom wil men geen goede oplossingen uitwerken? Waarom blijft men aanmodderen met zaken en systemen die bewezen verkeerd en onrechtvaardig zijn (dat bewijs komt vanuit ervaringen, vanuit wetenschap en vanuit internationaal recht). Waarom wil men geen ECHT goede toekomst opbouwen voor ons land?? Waarom zo kil??

Dit raakt me enorm.

Soms vraag ik me af welke taal ik moet spreken om gehoord te worden (en dat is dus een groot persoonlijk trauma van velen die ooit te maken heeft gehad met dwang). Dan vraag ik me af: hoe moet ik dan aangeven dat het onmenselijk veel pijn doet om gedwongen te worden? Hoe moet ik het uitleggen, als ze me niet verstaan????

En de wetmakers zeggen wel dat ze me horen en naar me luisteren, maar toch gaat er blijkbaar ergens iets mis. Hoe kan het toch dat ze niet begrijpen dat dwang geen zorg is? Waarom kiezen ze niet voor de humanistische benadering, het sociale model van psychiatrie? Voelen zij niks? Hoe moet ik de boodschap dan overbrengen? Het blijft een hele rare wereld. Maar gelukkig ben ik uitgenodigd om feedback te blijven geven. En dat zal ik ook zeker doen.

Het wetsvoorstel Verplichte GGZ is uitgewerkt door het ministerie van Veiligheid en Justitie, en dat verklaart op zich wel waarom de tekst en de visie zo beheersmatig is. Een wet die over zorgverlenen gaat, zou onder het ministerie van VWS moeten vallen, en zou over (sociale) zorg moeten gaan.

 

Het allerbelangrijkste punt van mijn kritiek op het wetsvoorstel is wel het belang van sociale psychiatrie, want het wetsvoorstel getuigt niet van inzicht in psycho-sociale problemen of mensenrechten, maar grijpt daarentegen aan op ouderwetse beheersmatige opvattingen over het medicaliseren van levensproblemen, terwijl men een sociale, humanistische benadering zou moeten kiezen.

Psychiatrie is geen medische wetenschap. De diagnoses uit de DSM 4 en 5 zijn gericht op het groeperen van symptomen, en geven geen exacte kennis over oorzaken of ontstaan, of over enige wetenschappelijke kenmerken. De basis voor het diagnoseren van een stoornis, is een verzameling van gedrag, dat als afwijkend wordt gezien, en als het eruit ziet als een stoornis, dan noemt men het een stoornis. Maar er is geen werkelijke wetenschappelijke verklaring, en geen medische oorzaak.

Psychofarmaceutische medicijnen zijn dan ook geen echte remedie, maar een willekeurige trial-and-error-based interventie, die toevallig vaak als effect hebben dat mensen er suffer van worden (dat is voor anderen vaak makkelijker om mee om te gaan), maar dit is GEEN remedie voor de innerlijke noden van de mens. Dit is onderdrukking, en misschien zelfs de OORZAAK van schizofrenie (zie Open Dialogue model uit Finland http://youtu.be/ywtPedxhC3U ). Ook clienten en ervaringsdeskundigen geven vaak aan dat dwang en dwangmedicatie onderdrukking is, en geven aan het vooral om de sociale context gaat.

Psychiatrie is een sociale zaak. Herstel wordt vaak getriggerd door sociale omstandigheden (kansen, perspectief enz.) en ook een crisis wordt vaak getriggerd door sociale aspecten in het leven (traumatische ervaringen, minder kansen, verlies, angst enz.). Dus het sociale deel is cruciaal voor het ontstaan van een crisis en voor het mogelijk maken van herstel.

De problemen manifesteren zich ook vooral in de interactie tov de samenleving, dus op het sociale/maatschappelijke vlak. Geestelijke gezondheid en psychosociaal welzijn is dus meer sociaal dan psycho. (en deze sociale benadering van psychiatrische problemen sluit eveneens aan bij het sociale concept van beperkingen – als zijnde hindernissen in gelijkwaardige deelname aan de maatschappij, zoals omschreven in het VN-verdrag UN CRPD)

Geestelijke gezondheid is dus hoofdzakelijk een sociaal issue (psycho-sociaal).En de sociale benadering zou dan ook dominant moeten zijn in de zorg. Zorg is in principe iets heel moois, warms en waardevols, en het bestaan van dwang doet afbreuk aan dit hele concept. Dat is niet langer toelaatbaar! We leven in een tijd van voortschrijdende inzichten.

De medische benadering mag niet langer opgedrongen worden in de geestelijke gezondheidszorg.

Heel veel personen in Nederland zijn ervan overtuigd dat de (bio)chemische balansen in ons lichaam slechts een reflectie zijn van de ziel, en dat psychofarmaceutische middelen aangrijpen aan de verkeerde kant van de keten, want het gaat om levensproblemen. Hiervoor is inmiddels redelijk veel bewijs. De mensen die niet geloven in psychofarmaceutische middelen hebben recht op integriteit van hun eigen lichaam. Dat is een menenrecht.

Ook ik ben ervan overtuigd dat mensen geen ‘robots’ zijn, en dat verstoring van geestelijk welzijn veel complexer is dan een verstoord chemisch proces (anders zou gratis heroine gewoon een oplossing zijn voor iedereen, maar we weten gelukkig wel beter).

Als je eens denkt aan de helende kracht van samenzijn met vrienden, liefde, hoop, of hoe een simpele gemeende glimlach je leven kan veranderen.. Hoe kan de helende kracht van menselijk contact dan nog genegeerd worden door GGZ-professionals?? Hoe kan het dat men kiest voor beheersing en harde repressie in plaats van menselijk contact??

De bovenstaande theorie (chemie als reflectie van de ziel) is wellicht niet wetenschappelijk aantoonbaar op materialistische wijze, maar het is onmogelijk om te ontkennen dat gevoelens als liefde, verbondenheid, verdriet, angst, schaamte enz. geen invloed hebben op het welzijn. Er bestaat wel degelijk zoiets als ‘sociale omstandigheden’ en ‘gevoel’ , en dat is nou net de strekking van de term psycho-sociaal, en de reden waarom dwang niet toelaatbaar is voor mensen in psychische nood.

 

Het is dan ook de hoogste tijd om de GGZ te verbeteren, zeker als het gaat om crisissituaties die voorheen op ruwe wijze met dwang opgelost werden. Het is tijd voor sociale innovatie. Dwang moet definitief tot het verleden gaan behoren, en er moeten sociale, menswaardige en zorggerichte oplossingen voor nieuwe wetgeving worden uitgedacht.

Helaas is het huidige wetsvoorstel Verplichte GGZ nog steeds gebaseerd op verouderde opvattingen mbt medisch/psychiatrische diagnoses en gedwongen interventies onder het mom van ‘behandeling en zorg. En DAT terwijl deze opvatting in de praktijk al echt achterhaald zijn (zie o.a. projecten dwang en drang).

Het wetsvoorstel is dus niet progressief of stimulerend tav een verdere cultuuromslag en dwangreductie. Ik noem dat een gemiste kans, en zelfs een onbegrijpelijke wrede keuze.

Ik heb geen vertrouwen in dit wetsvoorstel, zelfs niet nu er een verbod op visitatie in het wetsvoorstel is overgenomen, en een mogelijkheid voor Eigen Kracht-conferenties wordt toegevoegd. Het gaat gewoon fundamenteel over een verkeerde boeg. Maar ik zal me blijven verzetten.

Het was een heftige bijeenkomst die veel bij me losmaakt, en al die gevoelens hebben als resultaat dat ik er weer eens flink tegenaan wil gaan.

 

Tenslotte heb ik ook nog wat geruchten gehoord dat Nederland het nieuwste VN-verdrag inzake de rechten van personen met beperkingen NIET zal gaan ratificeren, met als opgegeven reden: Omdat er geen geld voor is vanwege de crisis. Ik hoop dat dit slechts een gerucht is, want als dit waar is, dan schaam ik me kapot voor mijn land. Nederland is een van de rijkste landen op de wereld, en als onze overheid meent dat wij ons geen mensenrechten kunnen veroorloven vanwege financiele redenen, dan is dat niet geloofwaardig en al helemaal niet eerlijk. Dus ik hoop dat dat niet waar is.

VN expert Mendez wil een einde aan eenzame opsluiting

Bericht van MDAC, ook te vinden op: http://www.mdac.info/en/07/03/2012/UN_torture_expert_End_solitary_confinement_for_people_with_mental_disabilities_everywhere

UN torture expert: End solitary confinement for people with mental disabilities everywhere?

7 March 2012, Geneva and Budapest. The Mental Disability Advocacy Center welcomes the statement by Professor Juan Mendez, UN Special Rapporteur on Torture, that there should be a worldwide ban of solitary confinement of people with psycho-social or intellectual disabilities in all places of detention, including psychiatric and social care institutions.

In August 2011 Mr. Mendez presented a report to the UN General Assembly which called for a ban on prolonged solitary confinement in prisons and stated that these practices should never be applied to children, LGBT persons, and persons with mental disabilities. Yesterday, during a panel discussion on ‘Solitary Confinement and its Human Rights Implications’, Mr. Mendez expanded this and stated that a similar ban should exist for people with psycho-social or intellectual disabilities irrespective of the place of detention. He also confirmed that he will use the UN Convention on the Rights of People with Disabilities as the standard in this area.

MDAC warmly welcomes this statement as an important step towards preventing torture and ill-treatment. MDAC hopes that other international and national human rights bodies will echo this, that healthcare and social care professionals will stand behind it, and that governments will implement it.

MDAC’s Detention Monitoring project manager was also a panelist, and presented on the widespread use of seclusion as well as chemical and physical restraint of persons with psycho-social disabilities as well as people with intellectual disabilities in mental health and social care settings, often carried out in people’s “best interests” and condoned by national laws. MDAC highlighted the need for an absolute ban on these practices as they violate international human rights standards. MDAC highlighted the death in January 2012 of a 51-year old woman, who hanged herself in a cage bed in the Czech Republic, and set out the findings of our 2003 report on cage beds.
MDAC will upload its presentation to the panel soon.

Yesterday’s panel took place during the 19th Session of the UN Human Rights Council in Geneva , and was organised by the American Civil Liberties Union (ACLU) and Penal Reform International (PRI). MDAC’s work on detention monitoring is kindly funded by Zennstrxf6m Philanthropies. For more information, please contact mdac@mdac.info.

bron: http://www.mdac.info/en/07/03/2012/UN_torture_expert_End_solitary_confinement_for_people_with_mental_disabilities_everywhere