Komt het Eindhovens Model in Wetsvoorstel Verplichte GGZ?

Expertmeeting Wetsvoorstel Verplichte GGZ

Op woensdag 13 april 2011 ging ik naar de Academie voor Wetgeving aan de Lange Voorhout in Den Haag voor een Expertmeeting die georganiseerd was door het Ministerie van VWS en het Ministerie van Veiligheid & Justitie, over het gewijzigde wetsvoorstel Verplichte GGZ.

Het oorspronkelijke wetsvoorstel Verplichte GGZ, dat in 2010 naar de Tweede Kamer is verzonden diende bijgesteld te worden, omdat de Tweede Kamer vond dat de voorgestelde Commissie Verplichte GGZ te duur was (kosten ca. 10-12 miljoen per jaar). Er diende een goedkoper alternatief gemaakt te worden. De ministeries van VWS en V&J hebben toen een alternatief bedacht in de vorm van een Rechtbank-Kamer Verplichte GGZ (een gespecialiseerd loket voor GGZ-zaken binnen de bestaande rechtbanken xe2x80″ in plaats van een aparte organisatie van Commissies Verplichte GGZ). De ministeries wilden graag feedback op dit plan, en dus werd er om het nieuwe voorstel van een Kamer Verplichte GGZ te bespreken een expertmeeting georganiseerd met 25 genodigde experts, waar ik er dus 1 van was.

 

Het voorstel van het Ministerie om een Kamer Verplichte GGZ in te richten met een rechter en 2 deskundigen is min of meer van tafel geschoten door de aanwezigen, met als belangrijkste argument dat deskundigen VOOR de tafel van de rechter horen, en niet erachter. De rechter kan specifieke deskundigheid nu ook al op afroep inzetten (horen). Binnen het huidige Nederlandse rechtssysteem is het ondenkbaar dat deskundigen bevoegd zouden zijn om te oordelen over de legitimiteit van hun eigen vakgebied, die afweging is juist een taak van een objectieve en belangenloze rechter. Deskundigen kunnen daarom als experts enkel een adviserende rol vervullen in de besluitvorming over dwangtoepassing en inbreuken in de burgervrijheid van een persoon.

Andere tegen-argumenten waren dat een rechtbank-kamer Verplichte GGZ waarschijnlijk tot meer procedurele bureaucratie leidt, en organisatorisch waarschijnlijk onhaalbaar is. Ook kan men zich afvragen wat er overblijft van de diepgang van de dialoog en bemiddeling wanneer men lijnrecht tegenover elkaar in een ongezellig gerechtsgebouw zit. En er wordt gevreesd dat er binnen de rechtbank te weinig tijd zal zijn om een gedegen vooronderzoek uit te voeren en iedereen vooraf te horen, waardoor er uiteindelijk teveel op basis van dossiers zal worden geoordeeld. Bovendien zouden de kosten van een (Rechtbank-) Kamer Verplichte GGZ ook nog eens vergelijkbaar zijn met de voorgestelde Commissie Verplichte GGZ, en schiet men er dus niets mee op.

Kort gezegd was er dus weinig draagvlak voor een dergelijk idee van een multidisciplinaire rechtbankkamer Verplichte GGZ.

 

Aan het begin van de pauze werd geconcludeerd dat er dan dus gezocht diende te worden naar een nieuwe constructie tussen een oordelende rechter en adviserende deskundigen. Er komt immers hoogstwaarschijnlijk geen Commissie Verplichte GGZ vanwege de hoge kosten, en een rechtbankkamer is blijkbaar ook geen goede optie. De centrale vraag is dan hoe men de beoogde bemiddeling mbt de minst ingrijpende mogelijkheden dan vorm zou kunnen geven, en hoe men dit kan koppelen aan een oordelende rechter.

Ik noemde uiteraard direct de mogelijkheid van het Eindhovens Model (Supported Decision Making door Eigen Kracht-conferenties in crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid) en er werd mij gevraagd om na de pauze als eerste spreker een korte presentatie te houden over het door mij bedachte Eindhovens Model.

 

In mijn spreektijd lichtte ik toe dat alle patixc3xabnten in de eerste plaats burger zijn, en dat, indien men zegt dat xe2x80x9cde regie enkel ontnomen wordt als de burger niet meer tot oordelen in staat isxe2x80x9d, dat er dan ook daadwerkelijk geprobeerd zou moeten zijn om de burger de regie te laten voeren, en daar ook ondersteuning bij aan te bieden. En dat kan dus door middel van een Eigen Kracht-conferentie, waarbij de hoofdpersoon zelf personen uit zijn/haar netwerk kan uitkiezen en kan vragen om mee te denken over een goede oplossing, en daarbij is er dan automatisch aandacht voor alternatieven voor dwang en de minst ingrijpende oplossing. want het gaat immers om een naastbetrokkene die men leed wil besparen. De Eigen Kracht-conferentie omvat een oplossingsgerichte dialoog, waarbij de focus niet ligt op een gevaarscriterium en de juridische mogelijkheden voor dwangtoepassing (wat voor verdeling van de partijen zorgt), maar de focus ligt juist op herstel, samenleven en het vinden van creatieve oplossingen. Eigen Kracht-conferenties zorgen voor meer sociale verbindingen, en bovendien kan er via een Eigen Kracht-conferentie een aansluiting gemaakt worden tussen mantelzorg en zorg van zorgaanbieders, en wordt vraagsturing, vermaatschappelijking en zorg-efficiency bevordert, en geeft men het begrip zorg op maat een concrete uitwerking. Het Eindhovens Model past dus helemaal binnen de moderne zorgvisie, en is ook nog eens vele malen goedkoper in de uitvoering.

Ook voorkomt het besluitvorming op basis van een beheersingsgerichte momentopname. Namelijk, in het huidige systeem de wet BOPZ, en ook onder de voorgestelde varianten van de Wet Verplichte GGZ, is het zo dat de uiteindelijke besluiten over dwangtoepassing in GGZ-crisissituaties doorgaans worden genomen door personen die de hoofdpersoon niet zeer goed kennen en op afstand staan van diens leven (namelijk rechters en hulpverleners), en zij nemen dus eigenlijk op basis van een momentopname en papieren dossiers met diagnoses en voorgeschiedenis, zeer ingrijpende beslissingen over beperkingen in de persoonlijke vrijheid. Ook is er onder de BOPZ en WvGGZ geen enkele sprake van preventie, maar is er een gevaarscriterium waaraan voldaan moet worden, wat in de praktijk inhoudt dat er pas iets aan acute zorg gedaan kan worden als het eigenlijk al uit de hand gelopen is. En vervolgens ligt de focus bij de BOPZ en WvGGZ onder het mom van xe2x80x9czorgxe2x80x9d enkel op de aanwezigheid van gevaar of risico op schade, en bekijkt men enkel de mogelijkheden voor dwang, maar dwang is geen zorg. Deze situatie is zeer onwenselijk, en de dialoog moet dus verschoven worden van beheersingsmaatregelen, naar werkelijke zorg-inhoud. Het Eindhovens Model voorziet in die zorg-inhoudelijke dialoog, en is een methode die vele kansen biedt om de tevredenheid en levenskwaliteit van de betrokken client te verbeteren.

 

Ik had dit hele pleidooi voor de expertmeeting al voorbereid, en ik had voor alle aanwezigen een informatiemapje samengesteld over het Eindhovens Model.

 

Ik sloot af met de opmerking dat ik vond dat er in de nieuwe wet altijd voor alle burgers eerst een mogelijkheid zou moeten zijn om een eigen plan te maken, en de mogelijkheid te krijgen om daarbij ondersteund te
worden met bijvoorbeeld een Eigen Kracht-conferentie, voordat men in juridische processen stapt om de regie over te nemen. Dat is het Eindhovens Model.

 

Mijn presentatie werd positief ontvangen, en helemaal niet weggewimpeld. Integendeel! Er volgde zelfs een soort filosofische stilte, en toen kwamen er positieve reacties op gang. Er was iemand die zelf ervaring had met werken met Eigen Kracht-conferenties, en haar ervaringen waren erg positief en idee om dit ook in de GGZ in te zetten leek haar erg kansrijk. Ook uit juridische hoek kwam bijval en wer4d benadrukt dat ingrijpen in burgervrijheden inderdaad heel ernstig was en er echt een noodzaak was om alles in te zetten om dat te voorkomen. Ook vanuit VWS werd erg positief gereageerd en men zag in dat dit eigenlijk een heel zorg-inhoudelijk plan was, waarbij de effecten voor de client positief en langer houdbaar zijn. En het draait uiteindelijk natuurlijk om het leven van de client.

Er was een korte discussie over of dit dan in de WvGGZ zou moeten, of dat het algemene zorgkwaliteit was, of in een richtlijn hoorde, maar ik geloof dat de algemene ondertoon wel was dat dit beter officieel en dwingend vastgelegd zou moeten zijn, ivm de bekende weerbarstigheden uit de praktijk.

 

Er werd nog wat verder gebrainstormd over de juridische constructie: zoals een besluitvormende kamer, een adviserende kamer, een oordelende kamer, een enkelvoudige of meervoudige kamer, een kamer of een uitgeklede commissie enz. Mijns inziens is dat nog steeds de laatste stap in het verhaal (het ultimum remedium), en helaas is dat deel nog steeds dominant en overheersend in de wet, en daarom richt ik me steeds op het overige deel: het voorkomen van dwang. Ik weet ook niet zo heel veel van alle juridisch-technische aspecten (verschillen tussen een rechter en rechter-commisaris enz), dus ik probeer in dat deel gewoon te anticiperen op wat er voorbij komt, en ik richt mijn pijlen op werkelijk wenselijke veranderingen.. 

 

De slotconclusie van de middag is dus dat het ministerie is teruggestuurd naar de tekentafel, en dat biedt weer nieuwe kansen. In het officiele samenvattende slotwoord van de middag werd het Eindhovens Model al min of meer geintegreerd in de mogelijke toekomstige constructie in de trant van:

xe2x80x9cxe2x80xa6 en als voorwaarde kan dan opgenomen worden dat iemand altijd in de gelegenheid is gesteld om een eigen plan te maken en er een Eigen Kracht-conferentie is aangeboden.. voordat men in het juridische deel van de WvGGZ terechtkomt, waarover nog meer beraad gevoerd zal worden hoe dat eruit zal gaan zien.xe2x80x9d

 

Ik ben uiteraard supertrots op het feit dat mijn alternatieve model nu gehoor lijkt te vinden, en misschien zelfs opgenomen gaat worden in het nieuwe wetsontwerp. Ik zie het als een echte doorbraak. Ik hoop echt dat in het volgende wetsontwerp het recht wordt opgenomen om burgers altijd in de gelegenheid te stellen eerst een eigen plan te maken.  Dat zou gedwongen zorgmachtigingen kunnen voorkomen, en kan dus een enorm verschil maken in het leven van de hoofdpersoon. Zonder zorgmachtiging mag er immers geen dwang toegepast worden en blijft deze persoon veel leed bespaard.

 

(meer inhoudelijke informatie over het Eindhovens Model is te lezen in de manifesten 1 t/m 5, te vinden op www.mindrights.nl  bij Docu en Info.  Voor informatie over Eigen Kracht-conferenties, ga naar www.eigen-kracht.nl )

 

Voortgang pilotproject Eindhovens Model

Op woensdag 20 april 2011 was er weer een bijeenkomst bij de gemeente Eindhoven over het pilotproject van het Eindhovens Model. Bij deze bijeenkomst werd de begroting doorgesproken met de accountmanager van de Gemeente Eindhoven, en dat verliep ook allemaal erg positief. Voor de pilot zal een raamovereenkomst worden gemaakt, zodat alle instellingen in principe aanspraak kunnen maken op deze methode, want de Eigen Kracht-conferentie is geen instelling, maar een instrument van de burger, en daarom is het ook nodig om het project te financieren op stukprijs (nog geen 5.000 euro per stuk). De begrote kostenposten zijn doorgesproken met de Gemeente Eindhoven, en het geheel was helder en akkoord. De financiele administratie wordt door de Eigen Kracht-centrale uitgevoerd, en we zijn nu dus klaar om echt te starten met het Eindhovens Model en Eigen Kracht-conferenties aan te bieden aan mensen die in dwangbehandeling terecht dreigen te komen. Dus de lijnen zijn geopend!

 

Dat gaat dus allemaal wel lekker zo.

Advertenties

Naar Zuid Afrika en ander goed nieuws

Er is veel gebeurd in de afgelopen tijd en er zijn verschillende nieuwtjes te melden.

World Mental Health Congress in Kaapstad, Zuid-Afrika, oktober 2011
Het meest bijzondere nieuws is wel dat ik ben geselecteerd om een poster presentatie te komen doen over het Eindhovens Model bij het World Mental Health Congress, 17-22 Oktober 2011 in Kaapstad, Zuid Afrika (www.wmhc2011.com )

Ik had namelijk een samenvatting ingestuurd over het Eindhovens Model (mijn alternatieve procedure voor het wetsvoorstel Verplichte GGZ), en het wetenschappelijke comite heeft mijn inzending relevant bevonden voor poster presentatie op het wereldcongres. Daar ben ik uiteraard enorm trots op!!

Momenteel ben ik op zoek naar sponsors die deelname aan het congres in Zuid Afrika mogelijk willen maken. Indien er voldoende geld binnenkomt, wil ik ook nog een korte studiereis maken om instellingen en clientenorganisaties in Zuid Afrika te kunnen bezoeken. Bijv. het Ubuntu Centre in Kaapstad, waar Moosa Salie, mijn collega van WNUSP werkt. Er is ongeveer een bedrag tussen de 2500 en 5000 euro nodig om dit allemaal te kunnen doen, en dat ga ik dus proberen in te zamelen. Elke donatie helpt!

 

Wetsvoorstel en Eindhovens Model
Verder ben ik volgende week, op woensdag 13 april 2011, uitgenodigd voor een Expertmeeting vanuit het Ministerie van Volksgezondheid samen met het Ministerie van Justitie, over het gewijzigde wetsvoorstel. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel Verplichte GGZ bekeken, en zij vonden het een te duur plan. Daarop is er bij het Ministerie van Volksgezondheid i.s.m. Justitie gekeken of het wetsvoorstel nog aangepast kon worden, om de kosten lager te maken. Nu is er dus een alternatief bedacht, en dat zal volgende week voorgelegd worden aan 25 experts uit het veld, en daar ben ik er 1 van. De experts mogen dan kort reageren op het plan, en daarna ook nog schriftelijk reageren.

Uiteraard ben ik nog steeds van mening dat het Eindhovens Model een onmisbaar element is van goede wetgeving voor het hanteren van crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid, en ik zal dan ook mijn best blijven doen om dat over te brengen.

 

Het volgende positieve nieuws is dat er een wetswijziging is doorgevoerd in de Jeugdzorg. Op 15 maart 2011 is er een Amendement (Nr. 32 015) ingediend dat door de hele Kamer gesteund werd, en daarmee is nu bij wet vast komen te liggen dat gezinnen in de eerste plaats het recht hebben om hun eigen plan te maken wanneer ze in een probleemsituatie terechtkomen.

In de toelichting van het Amendement staat:

xe2x80x9c              Dit amendement beoogt ouders, familieleden en anderszins direct betrokkenen de mogelijkheid te geven om voor of tijdens een ondertoezichtstelling (OTS) zelf een plan op te stellen. Op deze manier wordt een beroep gedaan op direct betrokkenen om mee te denken en mee te helpen aan een oplossing. Burgers zijn in veel gevallen zeer wel in staat verantwoordelijkheid te nemen voor problemen in eigen familie- of vriendenkring. Sociale samenhang draagt daarnaast bij aan het welzijn van kinderen. Door vormen van hulp van betrokkenen en steun uit directe kring kan bovendien uithuisplaatsing worden afgewend en wordt netwerkpleegzorg bevorderd.

Als voorbeeld dient de zogenaamde Eigen Kracht-conferentie, waarbij het familie- en vriendennetwerk onder leiding van een onafhankelijk coxc3xb6rdinator zelf een plan opstelt en uitvoert. Daarmee komt de regie bij de burger te liggen. Gebleken is dat de eigenaar van het probleem, samen met eigen mensen, ook de sleutel voor de oplossing in handen heeft. Daarbij kan de kennis en bijstand van jeugdzorgprofessionals worden ingeroepen.

Door de wijzigingen die door het amendement in het wetsvoorstel worden aangebracht, stelt Bureau Jeugdzorg altijd als eerste stap in de uitvoering van de ondertoezichtstelling het gezin in de gelegenheid een plan van aanpak op te stellen, tenzij xe2x80″ kort gezegd xe2x80″ de veiligheid van het kind dit niet toelaat.xe2x80x9d

Lees hier de officiele tekst van het Amendement https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32015-41.html?zoekcriteria=%3fzkt%3dEenvoudig%26vrt%3d32015&resultIndex=3&sorttype=1&sortorder=4  

Wij hopen met het Eindhovens Model eenzelfde soort constructie te kunnen maken voor het wetsvoorstel Verplichte GGZ, waarbij de burger eerst zelf een plan mag maken.

 

Het eerste pilotproject van het Eindhovens Model (in de gemeente Eindhoven) begint ook steeds meer vorm te krijgen.  Er zijn inmiddels een aantal ontmoetingen geweest met onze Denktank van het Eindhovens Model en de concept-offerte is bij de Gemeente Eindhoven ingediend voor de begroting. Op 20 april is de volgende afspraak bij de Gemeente en tot nu toe verloopt het proces erg soepel. Er is goodwill bij alle betrokken partijen, en we zijn op dit moment vooral bezig met het positioneren, inbedden en afstemmen in de maatschappelijke context. Daarvoor zoeken we bijvoorbeeld contactpersonen bij diverse organisaties in Eindhoven om de samenwerking mee aan te gaan.

 

Brussel
Tenslotte ben ik ook nog uitgenodigd om van 19 tot 22 Mei 2011 naar Brussel te gaan voor een xe2x80x9cCapacity Building Congressxe2x80x9d van het Europees Netwerk van Users en Survivors of Psychiatry (ENUSP, www.enusp.org ) mede mogelijk gemaakt door Mental Health Europe, die mijn reis en 3-daags verblijf zullen vergoeden. Ik verheug me erg op deze ontmoeting met het internationale clientennetwerk van de psychiatrie, want het is altijd erg fijn om dingen uit te wisselen met mensen met dezelfde drive.

🙂

Paviljoen 7 , FOBA, Bijlmerbajes – NCRV Dokument

Op maandag 28 maart 2011 om 22.55 was de uitzending xe2x80x9cPaviljoen 7xe2x80x9c van NCRV Dokument te zien op Nederland 2. De uitzending geeft een beeld van het Penitentiair Psychiatrisch Centrum (PPC) van de Bijlmerbajes (Over Amstel), ook wel bekend als de Foba, waar gedetineerden in een ernstige psychiatrische crisis terechtkomen.

De documentaire Paviljoen 7 duurt anderhalf uur en is te bekijken via deze link:   http://dokument.ncrv.nl/ncrvgemist/28-3-2011/ncrv-dokument-paviljoen-7

Ik vond het een erg schokkende uitzending, omdat er een cultuur van machtsvertoon en beheersing in beeld werd gebracht, die erg pijnlijk en herkenbaar is. Het was een typisch voorbeeld van een afdeling waar de angst regeert, en de patienten weinig ruimte krijgen om mens te zijn en aan hun geestelijke herstel te werken.

Men zegt wel dat er xe2x80x9cmaximale zorg en maximale beveiligingxe2x80x9d is op die afdeling, maar van de zorg heb ik niet veel gezien. Er was een schurende wij-zij-cultuur tussen de hulpverleners en de clienten, en er was nauwelijks echt contact. Ik zag vooral een machtsstrijd waarbij het personeel ten alle tijden het laatste woord wilde hebben, om zo hun gezag te borgen, en ze hebben daarbij het idee dat overmacht hun veiligheid vergroot. Maar dat is echter schijnveiligheid, want door al die fysieke machtsmiddelen loopt de onderlinge strijd juist steeds verder op en heeft de client het gevoel dat hij niet begrepen wordt, wat weer leidt tot toenemende onmacht en onrust, en uiteindelijk tot meer escalaties…

De clienten in de documentaire geven duidelijk aan dat het leven in detentie erg zwaar is, en dat ze gek worden van de opsluiting: xe2x80x9cDe isoleercel is niet goed voor mij en maakt mijn ziel dood, ik heb veel meegemaakt en in die cel word ik maar nog depressieverxe2x80x9d en xe2x80x9cMijn verstand laat me in de steek, ik kan hier niet meer denken over mijn sociale levenxe2x80x9d en xe2x80x9cDit is geen humaan bestaan, het zijn erbarmelijke omstandigheden, ik leef als een beest, en als ik eruit kom ben ik anderhalf jaar van mijn leven kwijt en dan pas kan ik aan mijn echte problemen gaan werken, zoals alcoholverslavingxe2x80x9d

Ik zag hoe het personeel dikwijls discussies uit de weg ging, en daaruit bleek hoe weinig aandacht men eigenlijk had voor de beleving van de client. Feitelijk werd de gehele persoon als ziek bestempeld en in lijn met die opvatting wordt het gezonde deel van de persoon ook niet gezien of aangesproken en zelfs ontkend, waardoor er uiteindelijk helemaal geen contact meer met de persoon zelf is, en men enkel nog anticipeert op negatieve signalen. Daardoor ontstaat een cultuur van tucht en symptoombestrijding, waarbij het enige contact bestaat uit strijd om allerlei regeltjes, in een poging de client te disciplineren.

Ik zag de worstelingen om iemand naar een isoleercel te slepen, of om dwangmedicatie toe te dienen, en die worstelingen waarbij er zoveel man personeel op je ligt, die ken ik ook uit mijn eigen verleden. In de GGZ gebruiken ze alleen geen schilden en helmen, maar zijn het meestal verpleegkundigen in gewone kleren die je op soortgelijke wijze overmeesteren om bijvoorbeeld medicatie toe te dienen. Dat is echt verschrikkelijk om mee te maken.
Ik heb ook zo geschreeuwd en me enorm verzet bij de worstelingen.  
En ik heb zelfs ook wel eens met poep gesmeerd. Ik was ook radeloos in de isoleercel, en ergens hoopte ik dat ze zouden inzien dat ik xe2x80x9congevaarlijk gekxe2x80x9d was omdat ik slechts met poep smeerde (en dus geen psychopaat was of zo), en bovendien hoopte ik daarmee te bereiken dat de verpleging me niet zo fysiek zou aanpakken.. Ik hoopte destijds dus eigenlijk gewoon op wat meer begrip en een warmere bejegening, medeleven wellicht, maar het werkte niet zo.. Ik voelde dan ook veel verdriet toen de man die alles onder smeerde met poep een hardhandige injectie kreeg.

Een soortgelijke beheerscultuur was vroeger ook heel normaal in de geestelijke gezondheidszorg, en ik heb het zelf dus meegemaakt in de jeugdpsychiatrie en volwassenpsychiatrie ongeveer 15 jaar geleden. Maar inmiddels beseft men in de GGZ wel dat het discipline-aspect (straffen en belonen) eigenlijk geen echte psychiatrische zorg is, omdat de problematiek juist dieper in de ziel van de persoon geworteld is, en voortvloeit uit een soort onmacht, waarvoor de persoon hulp zou behoren te krijgen om te leren beter met die dingen om te gaan, en niet enkel straf. Van enkel straf leer je immers niet hoe het allemaal WEL zou moeten. Er is juist begeleiding nodig voor ontwikkeling op de diverse levensgebieden, DAT is zorg.

De FOBA is echter een zeer uitzichtloze afdeling, die ik niet onder de noemer Zorg zou willen scharen. Conditioneren en opsluiten is geen zorg. Zorg is aandacht voor de ontwikkeling van de persoon.

In de GGZ  is er inmiddels een proces ingezet van cultuurverandering:  van beheersen naar voorkomen en de ontwikkeling van intensieve zorg. Het is uitermate belangrijk om vernieuwde zorgvisie waarbij contact en gastvrijheid centraal staat, ook door te voeren naar de psychiatrische afdelingen binnen Justitie en de TBS-klinieken, omdat het juist bij ernstig ontwrichtend gedrag erg belangrijk is om goede zorg te verlenen, want dat is namelijk het enige dat echt kan leiden tot meer veiligheid voor iedereen.

Ik zag veel onbenutte kansen in de bejegening bij de FOBA.  Er zou meer aandacht moeten zijn voor contact, vertrouwen en de beleving van de client, want dat zijn belangrijke voorwaarden voor het verkrijgen van een goede, open behandelrelatie. Gelukkig was te zien dat ook op de FOBA de discussie daarover gaande is. Een mooi voorbeeld daarvan was de vraag van een verpleegkundige of het mogelijk zou zijn om met voldoende begeleiding even 15 minuten naar buiten te gaan met een verwarde man, om hem zo een positieve prikkel aan te reiken en wat vertrouwen te winnen in de eerste 24u van zijn opname. Het weerwoord van de behandelaar was echter dat dat niet kon om diverse redenen, ook al was de man niet agressief geweest op die locatie. Deze man kreeg dus eigenlijk geen nieuwe kans om een tweede start te maken en een behandelrelatie op te bouwen met dit nieuwe team, en de bejegening werd gekozen op basis van het etiketje dat hij eerder had gekregen, in plaats van een bejegening op basis van zijn gedrag op dat moment.

Maar het is in ieder geval wel positief dat er op de werkvloer bij de FOBA dus wel kritische mensen aanwezig zijn die als ze de ruimte zien de discussie aanzwengelen. Bewustwording van nieuwe mogelijkheden is immers de eerste stap naar verandering.