Twee artikelen in Zorg en Welzijn

 

Jolijn Santegoeds: 'Vastbinden wordt uit onmacht en angst gedaan'

24-01 2011 | 02:00 | Door: Carolien Stam

xe2x80x98Brandon zit soms vast om de veiligheid te waarborgenxe2x80x99, zegt bestuursvoorzitter Paul de la Chambre van 's Heeren Loo in de Volkskrant. xe2x80x98Vastbinden wordt gedaan vanuit onmacht en angst, niet vanuit de zorg voor de clixc3xabntxe2x80x99, zegt Jolijn Santegoeds van de actiegroep Tekeer tegen de Isoleer!

Het personeel kan redelijk inschatten hoe het met Brandon gaat, verklaart De la Chambre in de Volkskrant. Hij is voorzitter van het bestuur van xe2x80x99s Heeren Loo. xe2x80x98Soms geeft hij zelf aan dat hij vast wil omdat hij voelt dat het niet goed met hem gaat.' Jolijn Santegoeds van Tekeer tegen de Isoleer!: xe2x80x98Brandon kent niets anders dan het tuigje, het is hem aangeleerd zich op deze manier te beschermen tegen zijn agressieaanvallen.'

Onmacht
Vastbinden wordt volgens Jolijn Santegoeds gedaan vanuit onmacht en angst en niet vanuit het perspectief van zorg voor de clixc3xabnt. 'Bij mensen met een verstandelijke beperking is de verwerking van prikkels beperkt. Zij reageren sneller primair zonder dat ze er zelf iets aan kunnen doen. De aard van de prikkels zijn in deze situatie wel veranderbaar', onderbouwt Santegoeds de mogelijkheid om de agressie te beperken. xe2x80x98Als men eenmaal weet wat negatieve prikkels uitlokt, is het logisch die te voorkomen.'

Zware gevallen
Brandon zit al drie jaar vast en heeft, zo vertelde zijn moeder vorige week aan de Evangelische Omroep, geen buitenlucht gezien. Volgens De la Chambre zijn er momenten dat Brandon los is: 'Als hij alleen is, als er twee man personeel bij is en als hij slaapt. Wij zijn al langer bezig met de vraag hoe we moeten omgaan met deze specifieke groep zware gevallen.' 's Heeren Loo werkt aan een speciaal ontworpen woning voor Brandon, met een toegang via dubbele sluizen, muren en vloeren van speciaal materiaal, met cameraxe2x80x99s speakers en een ingebouwde televisie.

Deskundigen
De bestuursvoorzitter zegt in de Volkskrant dat de instelling en haar medewerkers goed hebben gehandeld: 'Er is niets fout gegaan.' Hij wil als eindverantwoordelijke niet zeggen dat het anders zou moeten: xe2x80x98Ik vind wat onze deskundigen vinden en ik acht mijzelf niet deskundiger.'

Alternatieven
Volgens Jolijn Santegoeds is er veel kennis over alternatieven voor vastbinden. Zij voert actie tegen de nieuwe wet in de maak: Zorg en Dwang, die de BOPZ gaat vervangen. 'In deze wet is juist sprake van verruiming van de criteria voor dwang en van de doelgroep die eronder valt. Als iedereen deze situaties van vastbinden van mensen onacceptabel vindt, dan is deze nieuwe wettelijke norm dus achterhaald. De wetgeving moet immers de morele kaders van de samenleving beschermen.'

Bron:  http://www.zorgwelzijn.nl/web/Actueel/Nieuws/Jolijn-Santegoeds-Vastbinden-wordt-uit-onmacht-en-angst-gedaan.htm

 

Strijd tegen isoleren en visiteren: xe2x80x98Dwang maakt alles alleen maar ergerxe2x80x99

24-01 2011 | 04:35

 

Ze gaat flink tekeer tegen de isoleer en visitaties in de psychiatrie. Met succes, want voor projecten en conferenties over dwang en drang in de ggz is Jolijn Santegoeds een veelgevraagde gast. xe2x80x98Als iemand met een rubberen handschoen in je grijpt, voer je echt geen goed gesprek meer.xe2x80x99

xe2x80x98Je was goed kritischxe2x80x99, zegt een medewerker van ggz Zuid-Limburg die naast Santegoeds staat tijdens de lunch. xe2x80x98Ja, dat is mijn baanxe2x80x99, antwoordt ze met de haar kenmerkende directheid. xe2x80x98Maar je vergeet dat er grote groepen patixc3xabnten zijn die zelf vragen om in de isoleercel tot rust te komenxe2x80x99, volhardt de ggz-medewerkster. xe2x80x98Omdat ze geen alternatieven krijgen aangereikt. Patixc3xabnten worden letterlijk in een keurslijf gedwongen.xe2x80x99 xe2x80x98Sommigen willen die rustxe2x80x99, gaat de discussie verder. xe2x80x98In onze instelling wordt niet gesepareerd. Wij bieden alternatieven aan. Maar toch…xe2x80x99 xe2x80x98Blijkbaar heeft de patixc3xabnt weinig vertrouwen in de veiligheid op de groepxe2x80x99, weet Jolijn Santegoeds. xe2x80x98Soms heeft een patixc3xabnt het nodig dat hij eerst de bodem moet raken om weer omhoog te kruipen. In de isoleer vind je die bodem gauw genoeg.xe2x80x99

Actiegroep
Jolijn Santegoeds woont een miniconferentie bij over ontwikkeling in high care in de ggz. Kernpunt daarvan is het voorkomen van dwang en drang. Plaats: ggz-instelling Servaashof in Venray. Jolijn Santegoeds, 32 jaar, is ervaringsdeskundige. In 2002 is ze begonnen met de actiegroep Tekeer tegen de isoleer. Ze strijdt tegen dwang en tegen het visiteren: inwendige lichamelijke inspecties. Ze is bestuurslid van het World Network of Users and Survivors of Psychiatry en betrokken bij het project xe2x80x98Dwang en Drangxe2x80x99 van GGZ Nederland. Haar doel: dwang en separeerkamers de ggz uit.
Tijdens de lunch vertelt Santegoeds in vogelvlucht haar eigen ggz-verhaal. Ze heeft het al duizend keer verteld, maar kan zich nog steeds oprecht boos maken. Toen ze 16 jaar was, werd ze opgenomen na zelfmoordpogingen en met ernstige psychiatrische klachten. Onhandelbaar werd ze op haar zeventiende overgeplaatst naar de volwassenenpsychiatrie. Ze kwam op een afdeling waar xe2x80x98ik als een beest werd behandeldxe2x80x99, vult ze nadrukkelijk in. Haar behandeling werd een hel: xe2x80x98Twee jaar isoleercelbeleid, medisch letsel, visitaties en vastbinden op bed.xe2x80x99 De afdeling is gesloten vanwege onbehoorlijke zorg aan Santegoeds. xe2x80x98Ik zat er voortdurend in de separeer, werd veelvuldig gevisiteerd omdat ze naar spullen zochten waar ik me mee kon snijden. Je voelt je verkracht als er iemand met zoxe2x80x99n rubberen handschoen in je grijpt.xe2x80x99

Worden visitaties nog veel toegepast in de psychiatrie?
xe2x80x98Het gebeurt nog steeds. Vooral in jeugdgevangenissen, waar kinderen terechtkomen die in gesloten opvang moeten zitten. Kinderen van tien, twaalf jaar worden gevisiteerd. Ik was zestien toen ze met vijf mensen bovenop me sprongen om te controleren of ik geen voorwerpen smokkelde waarmee ik me kon snijden. Het is een traumatische ervaring als je privacy zo wordt geschonden. Het is gewoon verkrachting.xe2x80x99

Zeven bedden
De conferentiegasten krijgen een rondleiding over de Crisis Intensieve Behandel Unit (CIBU) van Servaeshof. Er zijn zeven bedden. De gesloten afdeling doet op het eerste gezicht denken aan een kleinschalige verpleeghuisunit: ordelijk, schoon, mensen kunnen rondlopen op de binnenplaats en op de afdeling zonder buiten de muren te komen. Santegoeds pakt haar schrift. Ze schrijft alles op. Van elke conferentie en elk bezoek maakt ze een verslag om op de weblog van Tekeer tege
n de isoleer te zetten.
Opvallend zijn de activiteitenruimtes: de therapieruimte met een klimmuur, een kleine gymzaal en de ruime atelierruimte, gevuld met allerlei kunst gemaakt door patixc3xabnten. Het separeerblok is een soort betonkamer met een klein raampje. xe2x80x98Wauw, met een eigen wcxe2x80x99, roept Santegoeds meteen, xe2x80x98dat is luxe!xe2x80x99 Er zijn twee ramen, een radio en tv. Het bed bestaat uit een matras op de grond. xe2x80x98Patixc3xabnten zitten hier niet in scheurkleding,xe2x80x99 vertelt de begeleider. xe2x80x98Als we communiceren, gaat de deur altijd open. Dat doen we niet via het luikje.xe2x80x99
xe2x80x98Hoe vaak zijn deze twee separeerruimtes bezet?xe2x80x99, vraagt Santegoeds. xe2x80x98Ze staan regelmatig leeg, is het pasklare antwoord. xe2x80x98Gemiddeld is er xc3xa9xc3xa9n kamer in gebruik. Soms is het voldoende de patixc3xabnt in rust op zijn eigen kamer te houden.xe2x80x99

Wat is een goed alternatief voor de separeer?
xe2x80x98Als je patixc3xabnten echt wilt helpen, betekent dat mensen ondersteunen. Dat vraagt vertrouwen. Desnoods ga je als hulpverlener naast de patixc3xabnt op het bankje in het bos zitten. Agressie is onmacht van patixc3xabnten die beperkt zijn om hun gevoelens te uiten. Je kunt als verpleegkundige zeggen: xe2x80x9cIk moet je nu opsluiten, want zo meteen word je gevaarlijkxe2x80x9d. Maar dan maak je het alleen maar erger. De patixc3xabnt gaat dan vaak de strijd aan. Het wordt een machtspel tussen verpleegkundige en patixc3xabnt. De juiste weg is het vertrouwen te winnen van de patixc3xabnt om escalatie te voorkomen. Desnoods duurt het gesprek de hele dag of kom je met een slagroomtaart aanzetten. Maar als de hulp niet vrijwillig is, is het zinloos.xe2x80x99

Ambulance
De opnameruimte is een koude, benauwde ingang waar gedwongen opgenomen patixc3xabnten worden binnengebracht. xe2x80x98We hebben een aparte ingang voor de ambulancexe2x80x99, zegt de begeleider. xe2x80x98We vinden dat minder mensonterend dan dat patixc3xabnten geboeid op de brancard op hun buik door de hele afdeling te worden gereden bij een gedwongen opname.xe2x80x99
Op de kale patio buiten zit een man op de bank te roken. Hij ziet het groepje xe2x80x98ggz-toeristenxe2x80x99 letterlijk en figuurlijk niet staan. xe2x80x98Rust, regelmaat en reinheid zijn de leidraad van onze aanpak. Patixc3xabnten zitten naar vermogen in programmaxe2x80x99s, maar de algemene rustmomenten zijn erg belangrijkxe2x80x99, vervolgt de begeleider. xe2x80x98E–n wat doe je als iemand niet op kamer wil, maar wil hardlopen?xe2x80x99, vraagt Jolijn. xe2x80x98Dan gaan we in gesprekxe2x80x99, antwoordt de begeleider. xe2x80x98We kijken naar wat voor die patixc3xabnt nodig is. Als dat bijvoorbeeld de sportruimte is, dan doen we dat. Maar vaak is de dagstructuur van patixc3xabnten ernstig ontwricht.xe2x80x99 Santegoeds: xe2x80x98Als je veel op rust focust, hoef je daar niet rustiger van te worden.xe2x80x99

Hoe vind jij dat verplegend personeel het dilemma tussen xe2x80x98gedwongenxe2x80x99 rust en de voortdurende en risicovolle onrust van de patixc3xabnt zou moeten oplossen?
xe2x80x98Ik ben niet kapot van het rust-regelmaat-reinheidprincipe. Daarbij moet je elke dag xe2x80x99s middags en xe2x80x99s avonds rusten. Misschien ben je meer geholpen met keiharde muziek, of iets anders. Toen ik dakloos was, kon ik alleen in behandeling als ik zou stoppen met blowen. Maar juist dat blowen heeft me afgeholpen van mijn depressie. En ik ben gestopt mezelf te snijden. Ik heb niemand kunnen vinden die me op mijn voorwaarden kon helpen. Hulpverlening is een kwestie van vertrouwen, persoonlijk contact. In principe hoef je nooit gedwongen in te grijpen. Als iemand zogenaamd een gevaar is voor zichzelf of zijn omgeving, zeg ik: ga praten. Dwang maakt alle agressie en verwarring alleen maar erger. De omgeving is snel bang: je bent al gauw gevaarlijk. Maar overlast mag geen reden zijn iemand van zijn vrijheid te beroven.xe2x80x99

Plexiglas
In de afdelingshuiskamer staat een grote flatscreen televisie achter een vuistdik stuk plexiglas. Op weg naar buiten kan Santegoeds haar vraag niet langer uitstellen: xe2x80x98Wat doe je als iemand binnenkomt en je denkt dat hij iets heeft meegenomen?xe2x80x99 Fouilleren, antwoordt de verpleegkundige. xe2x80x98Alleen aan de buitenkant?xe2x80x99, vervolgt ze. xe2x80x98Ja, alleen aan de buitenkantxe2x80x99, is het antwoord.
Er ontstaat een kleine discussie over de bejegening door verpleegkundigen. Op de afdeling wordt gewerkt met zowel SPHxe2x80x99ers (sociaalpedagogisch hulpverleners) als met psychiatrisch verpleegkundigen. xe2x80x98Die afwisseling van benadering van patixc3xabnten werkt heel goedxe2x80x99, zegt de begeleider. xe2x80x98Je moet de patixc3xabnt de keuze geven, ook al zijn het beperkte keuzesxe2x80x99, weet de begeleidende SPHxe2x80x99er. xe2x80x98Dan voel je je als patixc3xabnt gerespecteerdxe2x80x99, meent Santegoeds. xe2x80x98Het schiet niet op als je bij extreem gedrag alleen maar straf krijgt.xe2x80x99 xe2x80x98Maar patixc3xabnten weten heel goed wanneer ze over de schreef gaanxe2x80x99, repliceert een collega-beroepskracht. xe2x80x98Soms lopen ze zelf al naar de separeer als ze iets hebben uitgevreten.xe2x80x99

Verandert er iets in de ggz?
xe2x80x98Ik zie wel dingen veranderen. De doofpotcultuur is er niet meer, binnen instellingen is alles transparant. Als er iets gebeurt met een patixc3xabnt, weet iedereen ervan. Als het de ene hulpverlener niet lukt contact te maken met een patixc3xabnt, staat er een andere achter: xe2x80x9cLaat mij het eens proberenxe2x80x9d. De kern van hulp aan ggz-patixc3xabnten is de patixc3xabnt observeren, nagaan wat deze nodig heeft en hoe een vertrouwensband is op te bouwen. Het gaat om de persoonlijke klik. Maar het vertrouwen kan ook van anderen komen, van de familie, een dierbare. In de ggz worden tegenwoordig deze mensen xe2x80x9cvan buitenxe2x80x9d gelukkig meer betrokken bij de behandeling.xe2x80x99

Dit interview staat in het Zorg + Welzijn magazine nr 5, 2010

Bron : http://www.zorgwelzijn.nl/web/Actueel/Nieuws/Strijd-tegen-isoleren-en-visiteren-Dwang-maakt-alles-alleen-maar-erger.htm

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s