Aanbevelingen inzake Wet Verplichte GGZ

De rechtspositie van clixc3xabnten – Zorg is compassie

Dwang of zorg?

De wet BOPZ wordt aangepast omdat men, zowel in het straatbeeld als in de klinische psychiatrie, van de verwaarlozing afwil en vindt dat mensen zorg moeten krijgen; niet dat ze onder dwang moeten worden opgenomen en uit de samenleving moeten verdwijnen, maar dat ze effectieve zorg krijgen, desnoods onvrijwillig.

Stichting Mind Rights stelt dat het principe van dwang en onvrijwilligheid onverenigbaar is met de doelstelling van de zorg. Dwangtoepassing is traumatiserend en heeft een averechts effect op de autonomie, ontwikkeling en het welzijn van een persoon. Zorg is aandacht, compassie en begeleiding en heeft als doel het bevorderen van levenskwaliteit, ontplooiing en groei van de persoon. Er is afgesproken dat de clixc3xabnt centraal staat bij de zorg. Dwang kan dan geen onderdeel zijn van zorg, want straf is straf, zorg is zorg.

Het nieuwste mensenrechtenverdrag inzake de rechten van personen met beperkingen (CRPD, zie http://www.un.org/disabilities) omschrijft expliciet het zelfbeschikkingsrecht voor personen met problemen en beperkingen. CRPD artikel 12 Legal Capacity, ofwel zelfbeschikking en rechtsbevoegdheid voor iedereen, impliceert dat xe2x80x9cwilsonbekwaamheidxe2x80x9d niet kan bestaan, want iedereen heeft het recht om over zichzelf te beslissen.

Daarnaast is er het universele recht op fysieke en mentale integriteit (CRPD art 17), het recht om veilig en zelfstandig in de samenleving te kunnen wonen (CRPD art 19), het recht op vrije gexc3xafnformeerde keuze van zorg (inclusief het recht om zorg te weigeren xe2x80″ CRPD art 25), en vrijwaring van wrede en inhumane behandeling (CRPD art 15).

Het maken van aparte (striktere) wetten voor de vrijheid van patixc3xabnten is bovendien discriminatie stelt de VN.

De VN geeft de term Supported Decision Making, aan interventies waarbij de client te allen tijden zelf de regie heeft over zijn/haar eigen leven. Supported Decision Making houdt in dat een persoon zelf de keuzes kan maken, en op zijn/haar eigen tempo, en indien nodig met ondersteuning, zoals het begrijpelijk maken van een keuze, of hulp bij het uitdrukken en uitvoeren van zijn/haar eigen wensen, of bijvoorbeeld contact met een vertrouwenspersoon. Supported Decision Making is doorgaans een zeer natuurlijke vorm van communicatie als het gaat om mensen met beperkingen. Het is aandacht op maat.

Een verpleegkundige zei eens: xe2x80x9cSommige mensen zijn kwetsbaarder dan anderen. Die mensen verdienen onze compassie.xe2x80x9d Hiermee slaat zij de spijker op de kop. Zorg is compassie.

Knelpunten

De zorgsector innoveert en probeert dwang uit te bannen met Dwang en Drang projecten onder de noemer: xe2x80x9cVan Beheersen naar Voorkomenxe2x80x9d. Deze inspanningen werpen hun vruchten af en laten een forse daling in het aantal en de duur van met name separaties zien. GGZ Nederland beheert het overheidsbudget voor verbetering van de zorgkwaliteit.

Het nieuwe wetsvoorstel Verplichte Zorg dient eveneens gericht te zijn op de cultuuromslag waar de overheid zelf in investeert, namelijk de cultuuromslag van beheersen naar voorkomen. Echter het wetsvoorstel Verplichte GGZ is nog ouderwets gericht op xe2x80x9cgevaarxe2x80x9d en xe2x80x9cbeheersingxe2x80x9d, terwijl het zou moeten gaan over het bieden van zorg.

Een gedwongen interventie is doorgaans eigenlijk goedbedoeld (xe2x80x98bestwilxe2x80x99), maar bestaat in de praktijk vaak uit gemarginaliseerde zorg met weinig tijd en aandacht voor bemiddeling, en grenst vaak aan overlastbestrijding. In de gehele GGZ speelt een discrepantie tussen enerzijds de zorgmissie en anderzijds de beschikbare middelen, zoals een zeer beperkte contacttijd met de clixc3xabnt(en).

Psychosociale problemen bevinden zich doorgaans op het snijvlak van de eigen identiteit en de omgang met de omgeving. Een crisissituatie met de roep om dwang ontstaat nooit zomaar, maar pas wanneer de omgeving het gedrag van de clixc3xabnt niet meer aankan. Toch wordt een crisissituatie vaak gezien als xe2x80x9chet probleem van de clixc3xabntxe2x80x9d, terwijl men net zo goed kan stellen dat de omgeving hierin een grote rol heeft. Een crisissituatie is een maatschappelijk probleem, en het is onjuist om de clixc3xabnt hiervoor te xe2x80x9cstraffenxe2x80x9d.

Voortschrijdende inzichten maken dat dwangtoepassingen in de zorg niet langer als legitiem kunnen worden aangemerkt en door steeds meer professionals als een onacceptabel zwaktebod worden beschouwd. xe2x80x9cVerplichte GGZxe2x80x9d en dwangtoepassingen in de zorg zijn immers niet doelmatig (geen effectieve zorg voor het welzijn van de clixc3xabnt), niet proportioneel (niet passend bij de situatie) en niet subsidiair (er zijn betere manieren). Het wetsvoorstel Verplichte Zorg voorziet echter niet in fundamentele alternatieven voor dwang, terwijl deze er wel zijn.

Hoe kan het beter?

Er zijn veel initiatieven voor het terugdringen van dwangtoepassing (zie o.a. Projecten Dwang en Drang). Al deze initiatieven leggen een accent op sociale relaties, nabijheid, betrokkenheid, contact en vertrouwen en communicatie. De bewustwording heeft geleid tot een cultuuromslag in denken, doen en organiseren van de zorg. Er is nu aandacht voor signaleringsplannen, comfortrooms en andere de-escalerende faciliteiten, crisiskaarten, familiekaarten, gastvrijheidprojecten, (F)ACT-teams enz. De moderne bejegening vergt een grotere inzet, en meer tijd, aandacht, expertise en samenwerking dan de voorheen reguliere crisisbestrijding. Dit noemt men xe2x80x9cintensieve(re) zorgxe2x80x9d.

Intensieve Zorg en High Care

IC en High Care zijn concepten die creativiteit en dynamiek kunnen oproepen in het veld, maar kunnen alleen maar dwangreducerend werken als ze verankerd zijn in een cultuur van onderhandeling en samenwerking. Een IC afdeling is geen panacee voor tekortschietende zorg noch een oplossing voor het terugdringen van dwang. Het is van belang dat alle afdelingen binnen de instelling crisissituaties vroegtijdig signaleren en zodanig werken dat overplaatsing naar de IC afdeling zo mogelijk kan worden voorkomen. Als dit niet gebeurt is het gevaar dat de IC afdeling volstroomt met xe2x80x98lastige clixc3xabntenxe2x80x99 en zodoende een xe2x80x98vuilnisvatxe2x80x99 wordt.

Om dit te voorkomen moet dwangreductie en intensieve zorg een verantwoordelijkheid worden van de gehele instelling. En binnen de hele instelling moet gewerkt worden aan het verbeteren van de zorg en het verminderen van dwang. Dit kan door middel van High Care: kwalitatief hoogwaardige zorg. Om de afdelingen te ondersteunen kunnen vanuit bijvoorbeeld een IC psychiatrie afdeling consultatieteams worden ingezet. Het consultatieteam is een multidisciplinair team van
deskundigen dat ingeroepen kan worden bij crisissituaties op afdelingen. Dit team kan dexc3xabscalerend te werk gaan op de afdeling maar veel belangrijker is dat het, met zijn specialistische kennis, de afdeling ondersteunt en de deskundigheid op de afdelingen bevordert. Bovendien kan dit team vastgelopen situaties op afdelingen analyseren en de reflectie van het team bevorderen. Ook kan het verbindingen leggen tussen afdelingen.

Conclusie

Het wetsvoorstel Verplichte GGZ is dus op vele fronten achterhaald, sluit niet aan bij de praktijk en is weinig innovatief.

Aanbevelingen mbt wetsvoorstel Verplichte GGZ

Organiseer goede zorg in plaats van xe2x80x9claatste redmiddelenxe2x80x9d!

Clixc3xabnten hebben recht op de best beschikbare zorg en dat moet dus geregeld worden. Gebleken is dat communicatie meer evidence based is dan dwang. Dwang noemt men het laatste redmiddel, dus preventie en communicatie verdienen een kans. Echter het wetsvoorstel Verplichte Zorg voorziet niet in fundamentele alternatieven voor dwang, terwijl deze er wel zijn.

Het nieuwe wetsvoorstel Verplichte GGZ is gericht op xe2x80x9cgevaarxe2x80x9d en xe2x80x9cbeheersingxe2x80x9d, maar de wet zou moeten gaan over goede zorg in crisissituaties, ofwel het bieden van werkelijke intensieve zorg op maat en High Care.

– xe2x80x9cHigh Carexe2x80x9d als eerste stap bij crisis

Volgens het principe van High Care en intensieve zorg zou intensieve crisisbegeleiding de eerste stap dienen te zijn bij een crisis. Een wettelijke High Care-verplichting voor hulpverleners zou een passende mogelijkheid zijn om daar waar een crisis ontstaat, direct een zorgvuldige benadering te kiezen en preventief en proactief bij te springen door nabij te zijn, en niet ontwrichtend op te treden, maar vertrouwen te winnen en te leren anders te reageren. Met een warme benadering zal in een groot aantal gevallen het ijs gebroken kunnen worden. Een wettelijke High-Care regeling kan intensieve zorg beschikbaar maken.

Door een benadering ter plaatse kan een consultatieteam ook meteen de omgeving steunen en bemiddelen in belangenbehartiging, want een crisis is immers ook deels afhankelijk van de draagkracht van de omgeving.

– Aanbodsverplichting mbt intensieve zorg en High Care

Een xe2x80x9cHigh Carexe2x80x9d- aanbodsverplichting kan worden vormgegeven in een zorgmachtiging die betrekking heeft op de hulpverleners, waarmee mogelijkheden beschikbaar gemaakt worden om hulpverlening zo lang als nodig in te zetten IN de crisissituatie, dus zonder tijdsdruk. Bij de xe2x80x9cHigh Carexe2x80x9d benadering heeft de vertrouwensrelatie met de clixc3xabnt prioriteit boven de ouderwetse interventies zoals bijvoorbeeld (dwang)opname, separatie of toediening van (dwang)medicatie.

xe2x80x9cEindhovens Modelxe2x80x9d om goede alternatieven te vinden

Het xe2x80x9cEindhovens Modelxe2x80x9d is een alternatief voor het wetsvoorstel Verplichte Zorg, en is gexc3xafnspireerd door de Eigen-Kracht-Conferentie. (www.eigen-kracht.nl)

De procedure in het Eindhovens Model gaat ervan uit dat oplossingen en compromissen gezamenlijk en xe2x80x9cop maatxe2x80x9d moeten worden gevonden, samen met het sociale netwerk, dat vaak veel kan bijdragen aan het vinden van het probleem en een oplossing.

Bovendien kan via het Eindhovens Model bijvoorbeeld ook in een vroeg stadium urgentie voor vrijwillige zorg op maat worden toegekend om een echte crisis te voorkomen, zodat men niet meer enkel anticipeert op een escalerende crisissituatie, maar ook in een eerder crisisstadium de wachtlijsten kan omzeilen en hulp kan inroepen. Voorkomen is immers beter dan genezen.

Schaf dwang zo snel mogelijk af.

Dwang ondermijnt (vertrouwen in) de hulpverleningsrelatie en draagt niet bij aan welzijn. Sluit aan bij de mensenrechtenverdragen en verleg het perspectief van xe2x80x9cSubstitute Decision Makingxe2x80x9d naar xe2x80x9cSupported Decision Makingxe2x80x9d. Vrij vertaald: van Beheersen naar Intensieve Zorg. Geef patixc3xabnten zorgkeuze en zelfbeschikking.

Stel een doel, het xe2x80x9cGGZ-Millenniumdoelxe2x80x9d : In 2015 wordt er geen dwang meer gebruikt.

Stel alles in het werk om dat doel te halen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s