Dag van de mensenrechten

Vandaag, 10 december, is de internationale dag van de Mensenrechten. Deze dag willen we gebruiken om aandacht te vragen voor het nieuwe VN-verdrag en de relatie met het wetsvoorstel Verplichte GGZ.

VN-verdrag : Iedereen is wilsbekwaam

Het nieuwe VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met Beperkingen  is bedoeld om de universele gelijkheid te bevorderen, en is ook bedoeld voor mensen met psychiatrische problemen. (VN verdrag: CRPD 2006, zie http://www.un.org/disabilities/ )

De kern van het VN-verdrag wordt gevormd door artikel 12 xe2x80x9cLegal Capacityxe2x80x9d ofwel: zelfbeschikking en wilsbekwaamheid. Dat is het legale recht en de bevoegdheid om je leven zelf in te richten volgens je eigen waarden. Het is feitelijk het recht om gelukkig te worden op je eigen manier. Zelfbeschikking en individuele vrijheid zijn van oudsher prominent aanwezig in de Nederlandse cultuur.

Echter vooral mensen met psychiatrische (psychosociale) problemen worden nogal eens uitgesloten van het fundamentele recht op zelfbeschikking, door de client xe2x80x9cwilsonbekwaamxe2x80x9d te noemen wanneer hij/zij zogezegd xe2x80x98zeer excentrieke keuzesxe2x80x99 maakt, vaak vanuit een bepaalde overtuiging of waarneming. Het stempel wilsonbekwaam ontneemt mensen het recht om over zichzelf te oordelen en een eigen weg te wandelen in het leven, en de persoonlijke beleving van de client wordt dan als onwaar of ondergeschikt beschouwd. Dat ontneemt de persoon zijn/haar fundamentele menselijke waardigheid, en het recht op zijn/haar unieke identiteit en zette de afgelopen decennia de deur open naar dwangtoepassing. Dwangbehandeling is dus feitelijk gestoeld op discriminerende uitgangspunten.

Het VN-verdrag stelt zeer krachtig dat alle mensen recht hebben op zelfbeschikking en hun geluk mogen vormgeven op aarde (binnen de algemene grenzen van de samenleving). Ieder mens is iemand, en heeft dus het recht om als wilsbekwaam en autonoom persoon in het leven te staan, en zelf kunnen kiezen hoe zijn/haar leven eruit ziet. Het maken van aparte wetten en systemen voor bepaalde groepen mensen om ze geheel of gedeeltelijk uit te sluiten van onze samenleving is discriminatie.

Een ander zeer duidelijk standpunt van de VN is dat het ontnemen van vrijheden enkel xe2x80x9cop gelijke basis met anderenxe2x80x9d mag plaatsvinden. en nimmer op discriminerende basis, dus niet op basis van bijv. persoonlijke kenmerken, zoals huidskleur, afkomst, of het hebben van psychosociale beperkingen. Dat betekent dat vrijheidsberoving in Nederland eigenlijk enkel legaal is als er een strafbaar feit is gepleegd.

In lijn met het recht op zelfbeschikking (artikel 12 – Legal Capacity) zijn er ook nog

enkele andere zeer belangrijke artikelen uit het VN-verdrag die bepalend zullen zijn voor de toekomst van de GGZ, namelijk:

– Recht op Vrije en gexc3xafnformeerde keuze van gezondheidszorg, incl. het recht om zorg te weigeren (CRPD Art. 25)

– Recht op respect voor fysieke en mentale integriteit, dus inclusief het recht om medicatie, elektroshocks enz. pertinent te weigeren (CRPD Art. 17)

– Recht op Vrijwaring van marteling en mishandeling (incl. vrijwaring van experimentele behandeling en vrijwaring van opsluiting (CRPD Art. 15),

– Recht op Vrijheid, dwz het recht om in vrede tussen anderen te wonen (CRPD Art. 14) en

– Recht op Onafhankelijk leven in de samenleving (CRPD Art. 19)

Wetsvoorstel Verplichte GGZ : Ontneemt de rechten van de client

Het wetsvoorstel Verplichte GGZ gaat over allerlei vormen van dwangbehandeling en is bedoeld om xe2x80x9ccrisissituaties in de GGZ op te lossen c.q. beheersbaar te makenxe2x80x9d. Daarvoor is er in het wetsvoorstel een assortiment aan gruwelijke dwangmaatregelen samengesteld, van ambulante dwangmedicatie tot aan gedwongen elektroshock en gedwongen sterilisatie. (NB. geen verplichte euthanasie, maar wel maatregelen om een levenlang ongelukkig van te zijn).

Hulpverlening en dwangtoepassing zijn onverenigbaar, niet alleen juridisch en ethisch, maar ook pedagogisch. Men kan iemand niet dwingen tot welbevinden. Dwangbehandeling ondermijnt de fundamentele menselijke waardigheid. De eigen wil van de client (vaak een duidelijk NEE) wordt immers niet meer meegeteld. Dat leidt tot nieuwe traumaxe2x80x99s, wanhoop, angst, boosheid enz. en werkt daarom averechts op het welzijn van de client. Dwang draagt dus niet bij aan welzijn en is geen therapeutische interventie, geen xe2x80x9czorgxe2x80x9d. Dwangmiddelen kunnen dus niet als xe2x80x9czorgverleningxe2x80x9d gerechtvaardigd worden..

Nederland heeft het nieuwe VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met Beperkingen ondertekend en is daarmee verplicht om inspanning te leveren voor het geheel afschaffen van dwang in de zorg en het bevorderen van gelijkheid en zelfbeschikking voor o.a. psychiatrische patienten. Het verruimen van de criteria en mogelijkheden voor dwangtoepassing, zoals voorgesteld met het wetsvoorstel Verplichte GGZ, is dus illegaal. Het wetsvoorstel verplichte GGZ is in strijd met de internationale wetgeving.

Zorg is een aanbod, geen verplichting. Dat komt zeer duidelijk naar voren uit het VN-verdrag inzake de rechten van personen met beperkingen (CRPD).

Dwangmiddelen, zoals isoleercellen, fixatie (vastbinden), dwangmedicatie en elektroshocks onder dwang, moeten dus uitgebannen worden, en vervangen worden door xe2x80x9cSupported Decision Makingxe2x80x9d. De wet verplichte GGZ moet vervangen worden door een totaal nieuwe structuur, gebaseerd op xe2x80x9cSupported Decision Makingxe2x80x9d waarbij ondersteuning op maat kan worden geboden, op vrijwillige basis (keuze en regie bij de client) en gericht op inclusie.

De ouderwetse psychiatrie heeft zich altijd gericht op het homogeniseren van de samenleving, door te proberen de mensen te veranderen (keurslijf en hokjesmentaliteit). De moderne geestelijke gezondheidszorg zou zich moeten richten op het mogelijk maken van een heterogene en diverse samenleving, door de juiste voorwaarden in de samenleving te scheppen en zelfbeschikking en inclusie mogelijk te maken, zodat IEDEREEN gelukkig kan worden in de samenleving. Dat is xe2x80x9csupported decision makingxe2x80x9d.

Gedwongen Elektroshocks in Nederland : Nu verbieden!

In het nieuwe wetsvoorstel Verplichte GGZ blijft het o.a. nog steeds mogelijk om gedwongen elektroshocks toe te passen (dus tegen iemands wil). Momenteel komt dat ca. 15 keer per jaar in Nederland voor. Minister Klink is niet van plan om gedwongen elektroshocks te verbieden, ondanks de ondertekening van het nieuwe VN-verdrag inzake de Rechten van Personen met Beperkingen
door Nederland.

Mensen die elektroshocks hebben ervaren, benoemen altijd: permanent geheugenverlies, hersenbeschadiging en verstoringen van het denkvermogen. Daarom is er ook in alle windstreken en zolang als wij ons kunnen herinneren, een luid protest tegen elektroshocks.

De effecten van elektroshocks op het welzijn van de patixc3xabnten zijn, net als de effecten van separeren, fixeren en andere dwangmaatregelen, eigenlijk nooit werkelijk onderzocht (of alleen via observaties, zonder de patient zelf te betrekken bij het onderzoek). Omdat het therapeutische effect van elektroshocks nimmer goed is onderzocht, is het dus onbekend en wordt slechts xe2x80x98verondersteldxe2x80x99 dat het een heilzaam middel is. Feitelijk worden clienten dus met dwang onderworpen aan een experimentele behandeling en dat kan men geen professioneel therapeutisch handelen noemen. In het kader van zorgkwaliteit kan men dus niet spreken van elektroshock-therapie, maar enkel van elektroshocks.

Het toepassen van elektroshocks onder dwang is gecategoriseerd als een xe2x80x9cmiddel of maatregel om (ernstig) gevaar voor de persoon of zijn/haar omgeving af te wendenxe2x80x9d.  Dus elektroshock is geen therapeutisch middel, maar een noodmaatregel (ultimum remedium).

Echter er zijn tegenwoordig vele betere en minder ingrijpende alternatieven om om te gaan met xe2x80x9ciemand die een gevaar voor zichzelf of zijn/haar omgeving isxe2x80x9d. Het risico van het toebrengen van hersenbeschadigingen is een onacceptabele xe2x80x9cbijwerkingxe2x80x9d van het beheersbaar maken van een gevaarlijke situatie. Dit heeft werkelijk niets met zorg voor de client te maken.

Gedwongen elektroshocks zijn een uitermate ernstige schending van de fundamentele mensenrechten (CRPD art. 12, 15, 17 en 25), met een groot risico op blijvende schade, zowel lichamelijk als psychisch. Gedwongen elektroshocks zijn barbaars en primitief, alsof de mens een robot is die men met pulsen kan programmeren. De mens is veel complexer, de ziel is geen machine.

Gedwongen elektroshocks zijn in strijd met de fundamentele Nederlandse culturele waarden over vrijheid, recht op identiteit en eigen keuzes (zelfbeschikking) en de moderne visie op zorgkwaliteit, waarbij heel de mens centraal staat en recht heeft op keuze (Wet Clientenrechten Zorg).

De tijd van xe2x80x9cone flew over the cuckoos nestxe2x80x9d is voorbij en dat moet bezegeld worden met een verbod op gedwongen elektroshocks. Gedwongen elektroshocks passen niet in onze cultuur en moeten absoluut verboden worden.

Vrijwillige elektroshocks vallen onder zelfbeschikking en keuzevrijheid, en kan dus wel mogelijk zijn.

Artikelen over ECT:

‘A big chunk of your life taken away’ (Irish Times)

Psychiatric patients still given ECT treatment without consent (Irish Times)

Een ander Nederland, zonder dwang

Met ondertekening van het nieuwste VN-verdrag heeft de Nederlandse overheid zich verplicht tot inspanning voor het afschaffen van dwang in de zorg. Er zijn in de huidige GGZ-praktijk veel initiatieven en voorbeelden voor het terugdringen van dwangtoepassing in de GGZ (o.a. projecten Dwang en Drang). Deze initiatieven verdienen steun en navolging.

Voor inspiratie zie ook ons voorstel: een alternatieve procedure voor het hanteren van crisissituaties: het Eindhovens Model

Januari 2009: Visiedocument van het Eindhovens Model voor Supported Decision Making in crisissituaties op het gebied van geestelijke gezondheid – een variant op de procedure voor het Wetsvoorstel Verplichte Zorg
Download eindhovens_model_voor_supported_decision_making_visiedoc.doc

Bijlage bij Eindhovens Model on Supported Decision Making
Download bijlage_bij_eindhovens_model_on_supported_decision_making.doc 

Advertenties

One thought on “Dag van de mensenrechten

  1. Ik ben voor de doodstraf, ik heb 7 patienten in de psychiatrie zien sterven, direkt een dodelijk spuitje is menselijk vergeleken bij wat ze moesten ondergaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s