Persoonlijk gesprek met minister Klink (VWS)

Gisteren, op woensdag 15 juli 2009 had ik een persoonlijk gesprek met Minister Ab Klink van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport). De Minister had me uitgenodigd om een keer verder te komen praten over dwang in de psychiatrie, nadat ik hem op 8 april na het debat over isoleercellen in de Tweede Kamer was tegengekomen in Den Haag (toen ik een joint rookte op een bankje vlakbij het station). Minister Klink en ik hadden toen een kwartiertje zitten praten op dat bankje. Toen de minister weg moest zei hij dat hij graag nog eens verder wilde praten. Natuurlijk wilde ik dat en ik gaf mijn kaartje, en een paar weken later werd ik opgebeld door zijn secretaresse om een afspraak te maken. Die afspraak was dus gisteren, om 10.00 uur in Den Haag bij het ministerie van VWS, want de minister heeft nu eigenlijk pas tijd omdat het inmiddels zomerreces is (politieke vakantietijd).

Ik had me helaas een beetje verslapen, en daarom zat mijn haar plat, maar ik was wel netjes op tijd in Den Haag. Ik mocht doorlopen naar de 5e verdieping waar de afdeling is van minister Klink van VWS. Toen ik zat te wachten in de ontvangsthal kwam Wim Brunenberg (hoofd Curatieve Zorg, ministerie van VWS) erbij samen met een mevrouw van VWS van wie ik de naam vergeten ben. Ik kreeg een kopje koffie en toen kwam de minister ons ophalen en mochten we mee naar zijn kantoor. Het zag er mooi uit daar, met een mooie vergadertafel en een bureau met een flinke computer, en er hing een hele verzameling stropdassen.

Minister Klink was erg aardig en de sfeer was ontspannen en informeel. Ik mocht je en jij zeggen (en hij ook tegen mij natuurlijk).

We hebben het niet de hele tijd over negatieve praktijken gehad en hoe slecht isoleercellen enz. zijn, maar vooral over oorzaken en oplossingsrichtingen. Het was geen debat, want ik heb ook niet op mijn standpunten zitten hameren. Het was echt een vriendelijk gesprek waarbij we diverse punten hebben beschouwd. Ik was wel zenuwachtig geweest, maar bij het gesprek was er was niet veel spanning, en ik vond minister Klink een prettige gesprekspartner. Het feit dat we nauwelijks over dwangmaatregelen hebben gepraat, maar wel over de context en alternatieven, geeft mij het idee dat minister Klink de situatie echt wil veranderen en dat hij daarom nu probeert via een goede analyse tot goede oplossingen te komen.

Het gesprek begon over de noodzaak van vertrouwen, en ik heb wat voorbeelden gegeven uit mijn eigen leven (heilzaamheid van vriendschappen, nut van voorbeeldfiguren, wederzijdse menselijke herkenning). Het feit dat ik op de KIB (Kliniek voor Intensieve Behandeling) niet als een beest behandeld werd, maar als een mens, maakte dat ik de verpleging ook steeds meer ging zien als mens, en niet meer als boeman. Dat was cruciaal voor mijn kijk op de situatie, en voor mijn herstel.

Toevallig had Wim Brunenberg ook op (dezelfde) KIB gewerkt, en wist hij veel van de benadering en uitgangspunten van KIB-afdelingen af. De KIB is bedoeld voor mensen die ernstig zijn vastgelopen in de reguliere GGZ. Bij de KIB wordt er ingezet op het herstel van vertrouwen en contact, het stabiliseren van de situatie, en te kijken in hoeverre de situatie weer leefbaar te krijgen is. Het gevoel van veiligheid van de client staat centraal. Bij mij werkte dat. Ook vertelde ik dat er bij de KIB een therapiegebouw was dat gewoon de hele dag open was, en dat je daar naar binnen kon gaan als je iets wilde doen, in plaats van de klassieke groepstherapieschemaxe2x80x99s waarbij je gedwongen werd om bijv. op dinsdag om 2 uur creatief te worden. (Genezing was toen nog : foutloos meelopen in het therapieschema). Gelukkig zijn er nu nieuwe inzichten.

Toen praatten we nog even over de opleiding van verpleegkundigen, waarbij er te weinig aandacht is voor echte diepgang en goede de-escalatie technieken en er vaak enkel de houdgrepen worden aangeleerd om iemand te overmeesteren. En ook praatten we over de persoonlijke aard van het beroep, want voor vertrouwen is er een persoonlijke klik nodig, en het is niet realistisch om te denken dat xc3xa9xc3xa9n hulpverlener het altijd goed kan vinden met iedereen. Zorg is persoonlijk. Ook dit zijn nieuwe inzichten in de zorg.

Ook voegde ik toen toe, dat het helemaal niet makkelijk is om mensen te vertrouwen als je als client zo aangetast wordt in je recht, en vervolgens als client in een secundaire positie terechtkomt, waarbij je niet meer vol meetelt. Sowieso is dwangtoepassing en het gebrek aan rechten al eigenlijk niet te accepteren (als je niet meer over jezelf mag beslissen en anderen ingrijpen in je leven), en als je bijvoorbeeld geen klachten kan indienen, geen advocaat kan vinden, maar als je dan ook nog eens geen woning krijgt van de woningstichting (omdat er geen behandelaar is die kan bevestigen dat je zelfstandig bent), en je extra moet praten om toegelaten te worden tot een HBO-opleiding (om ze te verzekeren dat je dat wel aankan en een kans verdiend), en moet rondkomen van een minimuminkomen, dan is het moeilijk om jezelf gelijkwaardig te voelen, en dus ook om anderen als gelijkwaardig te zien. Dat is echt een probleem.

Persoonlijk ben ik ook nog steeds ontzettend boos vanwege mijn persoonlijke (vastgelopen) rechtspositie. Ik probeer al 15 jaar lang aan te vechten wat mij is gebeurd, maar het lukt steeds niet. Dat drijft me af en toe echt tot wanhoop. Ik heb nu contact met dhr. Johan Legemaate (een erg bekende advocaat op het gebied van clixc3xabntenrechten) en ik hoop dat hij me advies kan geven, maar het blijkt erg moeilijk te liggen.

Volgens minister Klink zou de nieuwe wet WKCZ (Wet Klachtrecht Clienten in de Zorgsector) sowieso verandering gaan brengen in de rechtspositie van clienten, waardoor ze beter kunnen klagen. Maar hij maakte zich ook zorgen om de sociale uitsluiting en zei dat het niet goed was als woningstichtingen en scholen ook dergelijke medische informatie gebruikten. Minister Klink zei dat hij clienten juist sterke mensen vond, omdat ze zoveel hebben moeten overwinnen, en hij vroeg zich af waarom er dan toch zoxe2x80x99n negatief beeld heerst.

Ik had wel een theorie over de oorsprong van stigma ten aanzien van clienten.

Volgens mij heeft ook de beeldvorming tav clienten ook te maken met de praktijk van dwangtoepassing in de GGZ. Alleen al het feit dat het toepassen van dwang legaal is in de GGZ roept een associatie op met gevaarlijke mensen, en dat bexc3xafnvloed de maatschappelijke beeldvorming in negatieve zin.

Daarnaast geeft dwang schijnveiligheid en schijngenezing; De symptomen worden onderdrukt en weggestopt (bijv. met medicatie en isoleercellen), maar de bron van de problemen verergert. En dwang vertraagt ook het herstel, waardoor er een bepaalde langdurigheid van de problemen ontstaat. Door problemen te onderdrukken is er een groot terugvalrisico, omdat hetzelfde probleem weer terug kunnen komen. Tel daarbij op: de ongelijkheid, de onmacht en de uitsluiting die clienten in een secundaire maatschappelijke positie ervaren, en het kan zomaar een levenslang probleem worden, waarbij de client de underdog is. Vandaar dat volledig herstel van clienten niet zo vaak voorkomt, en daarom denkt men vaak dat clienten levenslang gek en/of gevaarlijk bli
jven. Maar dat is dus eigenlijk een complex sociaal probleem.

Ik zei ook nog: kijk maar naar mij, ik ben wel langdurige extreme client geweest, maar ik heb geen strafblad. Ik ben niet crimineel. Ik richtte het op mezelf. Dat is toch heel wat anders dan crimineel zijn. Ik ben nog steeds ontzettend kwaad en soms echt wanhopig dat mijn rechten me zo afgepakt zijn, maar ik blijf vechten voor mijn rechten op de goede manier. Ik kies de dialoog, en niet het geweld, maar ik snap wel dat sommige mensen dat niet vol kunnen houden. Het vraagt ontzettend veel geduld en vertrouwen in de wereld om te geloven in dialoog, en juist vertrouwen is vaak moeilijk voor psychiatrische patixc3xabnten, maar crimineel gedrag staat in principe wel los van psychiatrische klachten.

Ik benadrukte dat ik vond dat clienten niet uitgesloten moeten worden van het reguliere rechtssysteem, maar er moet natuurlijk wel begrip zijn voor hun situatie. Nu is het zo dat als een client een raam ingooit, hij/zij daar wel een half jaar IBS aan kan overhouden, terwijl een notoire crimineel wellicht na 2 nachten politiecel weer vrijgelaten wordt omdat diegene zijn straf heeft uitgezeten en recht heeft op een nieuwe kans (ook al heeft men sterke vermoedens dat diegene opnieuw de fout in zal gaan). Dat is oneerlijk onderscheid, ofwel discriminatie. Een psychische toestand kan op zich ook worden gezien als verzachtende omstandigheid bij een criminele daad. De minister zei toen dat psychiatrische patixc3xabnten in Nederland xe2x80x9cniet gestraft konden wordenxe2x80x9d, maar dat ze dan xe2x80x9czorgxe2x80x9d kregen via bijv. TBS enz. Ik zei toen dat zorg onder dwang niet werkt, en bovendien dus niet legaal is (VN-verdrag spreekt van zelfbeschikking). En ik denk dat zorg alleen vrijwillig kan geschieden, en dat iedereen evenveel recht heeft om gelukkig te leven volgens zijn/haar eigen voorkeur, binnen de grenzen van de algemene wet. Het is oneerlijk om clienten verder in te perken dan mensen zonder (gediagnoseerde) psychische problemen.

Ook in het VN-document A/63/175 – UN General Assembly 28 juli 2008 xe2x80″ pagina 16, artikel d – staat dat het welbekende gevaarscriterium met de koppeling tussen enerzijds een diagnose / behandelnoodzaak en anderzijds een risico-/ gevaarscriterium geen legale grond is voor het ontnemen van vrijheid en fundamentele rechten.

Klik hier voor Download A_63_175_UN_GA08_doc_SRTORTURE_with_statements.doc

Ik heb ook gezegd dat ik nog steeds een kans zie voor een leidende positie van Nederland bij de implementatie van het nieuwe VN-verdrag (CRPD) in Europa, want met de projecten Dwang en Drang is er in Nederland al een start gemaakt, en we gaan in de goede richting. 

Als laatste heb ik mijn conceptbeleidsplan voor Reinier van Arkel ook nog aan de minister gegeven, want daarin geef ik mijn visie en strategie tav beleidsdoelstellingen (als ingenieur, activist en ervaringsdeskundige). Het stellen van ambitieuze doelen is nodig om een werkelijke verandering te stimuleren, en dat wilde ik minister Klink graag meegeven.

Klik hier voor  Download concept_rva_overeenkomst_inzake_genoegdoening.doc

En de nieuwe folder over dwangmedicatie was inmiddels ook binnen (zie vorige bericht), en die heb ik ook aan minister Klink gegeven, samen met een verkorte versie van het artikel over Neurosciences dat ik in oktober in Stockholm ga presenteren.

Klik hier voor Download short_version_psychiatry_in_the_age_of_neurosciences.doc    

Toen was het uur voorbij en stonden de volgende gasten van minister Klink te wachten. Het was een heel bijzondere ervaring om een persoonlijk gesprek met minister Klink te hebben, en ik heb toch wel het idee dat ik een zinnige bijdrage heb kunnen doen aan de begripsvorming tav psychiatrie. 

Wim zei nog dat het heel bijzonder was dat een actie die eigenlijk gedragen werd door 1 persoon zoveel impact had. Hij had dat zelf nog niet eerder meegemaakt. Er wordt op zijn departement nu ongeveer dagelijks over isoleercellen en dwang gepraat. Dat was echt een prestatie zei hij. En hij zei ook dat het heel bijzonder was dat de minister mij zo persoonlijk uitnodigde, en dat ik daar trots op mocht zijn. Dat ben ik ook !

Verder vond ik het zelf heel bijzonder dat Wim nog even aan mij vroeg hoe het nu met mijn rechtspositie zat, en dat zelfs minister Klink toen mee doorvroeg of er ooit officixc3xable excuses waren gemaakt. Dat is toch best hoopvolxe2x80xa6

Advertenties

Nieuwe folder – tegen dwangmedicatie

We hebben er weer een nieuwe folder bij!!

Om de actuele discussie over het terugdringen van dwang in de GGZ te verbreden, en om onze mening te geven tav de nieuwe wetsvoorstellen voor Verplichte Zorg (waarin men dwangmedicatie wil verruimen), hebben we nu een folder gemaakt tegen dwangmedicatie.

Gedwongen medicatie is GEEN goed alternatief voor de isoleercel, want dwangmedicatie is traumatisch en verwarrend en draagt dus niet bij aan veiligheid en welzijn. Dwangmedicatie is schending van de mensenrechten, en moet dus, net als de isoleercellen in de GGZ, verboden worden.

De folders worden nu gedrukt, en waarschijnlijk kunnen we ze vanaf volgende week gaan uitdelen. Hier is de folder alvast digitaal (klik op de afbeelding om te vergroten):

Pillenfolder_a6_poutside_front

Pillenfolder_a6_pinside_p2

Pillenfolder_a6_pinside_p3

Pillenfolder_a6_poutside_back