In de media

Ik sta met een interview in de categorie Vechters in Magazine Santxc3xa9 van februari 2009.

Algemene website http://www.santeonline.nl/ (het artikel staat nog niet online)

Dus koop de Sante !

En ook staat er een internationaal, Engelstalig artikel in het Journal Poiesis and Praxis, International Journal of Technology Assessment and Ethics of Science (Feb 09)

Het artikel heet: Psychiatry in the age of neuroscience: the impact on clinical practice and lives of patients, door: Elleke Landeweer, Tineke Abma, Jolijn Santegoeds en Guy Widdershoven

Het artikel van 13 paginas is te vinden op:

http://www.springerlink.com/content/x801v44w4555h564/?p=890a20fd5b5541e995e797aeff7a4c47&pi=4

De algemene site van het Journal Poiesis and Praxis is

  http://www.springerlink.com/content/x801v44w4555h564/fulltext.pdf

**

Ook staat er een artikel met Jeroen Muller in de Psy, over hoe woedend hij was dat hem niks verteld was van het overlijden van Wim op het SPDC. (Ik heb zijn emailadres inmiddelsxe2x80xa6)

Artikel zie http://psy.nl/nieuws/nieuwsbericht/article/jeroen-muller-van-arkin-woedend-over-achtergehouden-informatie/ 

Advertenties

Opvallend bericht over drama in Belgie

Psychiaters: xe2x80x9cJokerxe2x80x9d Babymoordenaar uit Belgixc3xab was een gezonde jongen

28 January 2009, 17:00 door Arjan
Bron bericht: http://www.psychiater.nu/psychiaters-massamoordenaar-belgie-was-een-gezonde-jongen.html

Psychiaters snelden zich de afgelopen dagen om in de media te debatteren aan welke psychiatrische ziekte de Joker Babymoordenaar uit Belgixc3xab zou lijden. Was het een psychose of schizofrenie die deze moord had veroorzaakt?

Psychiaters willen graag dat mensen bij het woord schizofrenie of psychose associaties krijgen met moordenaars zoals deze. De ergste in hun soort. Zodat mensen bang worden voor mensen die het etiket schizofrenie krijgen en psychiaters de volledige vrijheid hebben om met de patixc3xabnten te doen wat zij maar willen en bijvoorbeeld behandeling met antipsychotische medicijnen te kunnen verplichten. Het maakt ze rijk en machtig.

Maar is het wel een wetenschappelijk dubieus psychiatrisch etiket dat de misdaad pleegt? Of is het een mens die dat doet, en kan het zijn dat iemand met de meest erge psychische problemen geen vlieg kwaad doet, terwijl iemand zoals deze babymoordenaar volgens 50% van de psychiaters helemaal niets mankeert en gewoon xe2x80x98gezondxe2x80x99 is.

~~ Quote uit HLN ~~

Psychiater tegen moeder De Gelder: xe2x80x9cU zou zich beter zelf laten behandelenxe2x80x9d

Massamoordenaar Kim De Gelder stond vxc3xb3xc3xb3r hij zijn misdaden pleegde op het punt om onder dwang afgevoerd te worden naar een psychiatrische inrichting, nadat zijn ouders met hem naar een psychiater waren gestapt. Maar de huisarts van de familie hield de opname tegen. De mentale toestand van de jongeman, die op zxe2x80x99n 15de een depressie kreeg, was al jaren onderwerp van discussie in de familie, en leidde er tot hevige ruzies.

De huisarts haalde er nog een psychiater bij en die beoordeelde Kim De Gelder als een gezonde jongen. Meer nog, de psychiater suggereerde dat Katia, de mama van Kim, zich beter zelf zou laten behandelen als zij meende dat haar zoon ziek was.

Vier psychiaters

Uit het gerechtelijk onderzoek blijkt dat de familie van Kim De Gelder eerder al poogde om hem onder dwang te laten opnemen. Dat zorgde echter voor verdeeldheid binnen de familie. Ook specialisten waren het niet eens: van de vier psychiaters die Kim De Gelder onderzochten, meenden er twee dat hij schizofreen was en twee dat hij niets mankeerde.

xe2x80x9cNiks mis met deze jongenxe2x80x9d

Uiteindelijk belette de huisarts dat De Gelder onder dwang werd opgenomen in de psychiatrie. Volgens de dokter, en ook de psychiater die hij erbij haalde, was er niets mis met de jongen, en had hij alleen wat last met de xe2x80x98overgangsjarenxe2x80x99.

Alle pogingen van de familie om Kim De Gelder in het gezinsleven op te nemen, mislukten nadien. Uiteindelijk belandde hij in een flat in Sinaai, waar hij in eenzaamheid leefde en steeds meer vervreemdde van de buitenwereld.

Bron: HLN.be

**

Het is goed dat dit bericht de scheiding tussen psychiatrische klachten en geweld onder de aandacht brengt. De inleiding van het artikel is er duidelijk op gericht om het vooroordeel van een relatie tussen psychiatrische aandoeningen en geweld aan de kaak te stellen.

Het artikel sluit aan bij mijn bericht van 24 januari.

Ook bedenk ik me, dat in bovenstaand artikel wordt gesteld dat xe2x80x9cde analyse van het probleemxe2x80x9d (depressie of moeder met een probleem) kennelijk niet eenduidig was.

Toevallig heb ik deze week een variant op de procedure voor de nieuwe Wet Verplichte Zorg ingestuurd (het Eindhovens Model voor een soort pilot), waarbij er ook oog is voor de rol van familie en naastbetrokkenen. Het Eindhovens Model zou een situatie tussen moeder en zoon kunnen signaleren en aanpakken, omdat het netwerk van de client ook onderdeel is van de discussie in het Eindhovense Model. Dat uitgangspunt is bewust gekozen, juist omdat een probleemstelling van een crisis in de praktijk vaak heel complex is. Dit bovenstaande bericht illustreert dat maar weer eens.

Isoleercel wordt man (77) fataal

Isoleercel wordt oude man (77) fataal, psychiater aangeklaagd

23 January 2009, 12:54 door Arjan

HAARLEM  – De familie van een demente, intussen overleden Heemstedenaar dient een klacht in bij het Medisch Tuchtcollege tegen een psychiater van psychiatrisch ziekenhuis GGZ inGeest, voorheen De Geestgronden. De man (77) belandde tot twee keer toe in een isoleercel, terwijl hij een kampsyndroom had.

Door de eenzame opsluiting in een isoleercel is de man ernstig getraumatiseerd geraakt, zegt de familie. Zijn kampsyndroom, waarover hij zijn hele leven had gezwegen, begon hem parten te spelen. xe2x80x99s Nachts werd hij huilend wakker en vroeg om zijn moeder. Op 2 januari is hij gestorven. De familie is er van overtuigd dat hij een ernstig trauma heeft gekregen van de naakte opsluiting in een isoleercel en mede als gevolg daarvan is overleden. Deze week dient de familie de klacht in. Daarnaast hebben de nabestaanden het medisch dossier opgevraagd, omdat ze dat als bewijsmateriaal willen gebruiken.

De Heemstedenaar werd eind november gedwongen opgenomen in de Haarlemse locatie Zuiderpoort. Hij zou een gevaar zijn voor zichzelf. Hij weigerde namelijk zijn medicijnen voor diabetes en hartproblemen te slikken. Op grond daarvan vond de psychiater gedwongen opname noodzakelijk.

In Zuiderpoort was op de afdeling ouderen geen plek, waarna de man op de crisisafdeling volwassenen is geplaatst. Hij was zo onrustig dat hij op deuren ging kloppen. De psychiater liet hem daarop tot twee keer toe naakt in de isoleercel plaatsen. Dat stuitte bij de familie op grote bezwaren.

Zijn dochter Roos:

,,Mijn vader kan best in de war zijn geweest en zich onrustig hebben gedragen, maar hij deed geen vlieg kwaad. En met zijn kampsyndroom kon hij er niet tegen te worden opgesloten. Dat wist de psychiater. Dat hebben we meteen na de eerste keer gezegd, maar blijkbaar hebben ze niet goed geluisterd. Ze deden het gewoon nog een tweede keer. Sinds die tijd ging het bergafwaarts met hem. Elke nacht werd vader huilend wakker en dan riep hij xe2x80x98mama, mama, ze gaan me opsluitenxe2x80x99, terwijl hij het daarvoor nooit over de oorlog had. Ik vind dit een grof schandaal. Wat is dit voor zorg?xe2x80x9d

Bron http://www.psychiater.nu/isoleercel-wordt-oude-man-77-fataal-psychiater-aangeklaagd.html

Inspectie gezondheidszorg wacht onderzoek isoleercel af

  • Gepubliceerd op 26 januari 2009, 16:53
  • Laatst bijgewerkt op 26 januari 2009, 17:38

De Inspectie Gezondheidszorg wacht het onderzoek af naar het overlijden van een 77-jarige demente Heemstedenaar die met een kampsyndroom in de isoleercel belandde, zegt een woordvoerder.

De Heemstedenaar werd tot twee keer aan gesepareerd bij pyschiatrisch ziekenhuis Zuiderpoort terwijl familie had gewaarschuwd dat hij vanwege zijn kampsyndroom niet opgesloten mocht worden.

Na die afzonderingen is de man volgens de familie ernstig getraumatiseerd geraakt en als gevolg daarvan begin januari overleden. De familie heeft een klacht ingediend bij de instelling GGZ in Geest en stapt ook naar het Medisch Tuchtcollege.

,,Voor klachten in de geestelijke gezondheidszorg is een aparte leidraad onder verantwoordelijkheid van de minister opgesteld. Het is juist dat de familie eerst een klacht heeft ingediend bij de instelling. We wachten het oordeel van de klachtencommissie af”, zegt de IGZ-man.

Bron:

http://www.ijmuidercourant.nl/nieuws/regionaal/haarlemeo/article4306992.ece/Inspectie_gezondheidszorg_wacht_onderzoek_isoleercel_af

Drama in Belgie

Gisteren, 23 januari 2009 vond er in Belgie een verschrikkelijk drama plaats, waarbij een man van 20 met een psychiatrische achtergrond een bloedbad heeft aangericht op een creche. Daarbij zijn 10 babyxe2x80x99s en peuters gewond geraakt, en 2 babyxe2x80x99s en een begeleidster zijn gedood.

Bericht zie http://buitenland.nieuws.nl/543976/drie_doden_bij_bloedbad_in_vlaams_kinderdagverblijf 

Dat is afschuwelijk.

Meteen leeft de discussie op over de beveiliging van psychiatrische patixc3xabnten, maar dat is te kort door de bocht.

Ten eerste: Het gedrag van de moordlustige man op de Belgische creche is uiteraard verkeerd, en ik verwacht dat hij TBS zal krijgen. Maar ik vraag me af of het te voorkomen was geweest.

Misschien wel, als de man iemand had gekend waar hij het tegen had durven zeggen wat hij van plan was. Maar blijkbaar zijn bij hem de emoties zo hoog opgelopen dat de stoppen zijn doorgeslagen. Elke reactie heeft een oorzaak. Ook al is het onbegrijpelijk waarom de man die babyxe2x80x99s neerstak en vermoordde, hij zal zijn redenen hebben gehad. (misschien dacht hij bijv. aan wat er nog erger is dan schieten op een middelbare school..)

Dat deze man een psychiatrisch patient was, wordt aangehaald door de media, maar zijn gedrag is niet representatief voor het merendeel van de clienten. Met dit soort berichten wordt benadrukt hoe gevaarlijk clienten wel niet kunnen zijn, maar eigenlijk gaat dit over menselijk gedrag. Criminele daden zijn niet voorbehouden aan psychiatrisch patixc3xabnten, maar komt in alle geledingen van de samenleving voor.

De psychiatrie probeert mensen met problemen en ontspoorde gedachten te helpen. Maar ik denk eigenlijk dat het voor de psychiatrie (en zeker zoals wij hem kennen) onmogelijk is om werkelijk alle problemen te voorkomen. Mensen zijn mensen, en het zijn er veel, en onderling gebeurt er van alles en dat geeft weer allerlei reacties. Het is net een mierenhoop, zoveel gebeurt er tegelijk.

Ik stuit dus op de ethische vraag: Hoever reikt de verantwoordelijkheid van de psychiatrie? Moet de psychiatrie alle criminaliteit voorkomen? Is dat rexc3xabel?

Dat lijkt me namelijk onmogelijk. Wellicht zal men naar aanleiding van het drama in Belgie nu ook in Nederland weer roepen om strengere beveiliging van psychiatrische clienten, maar dat is niet terecht.

Dat zal ik uitleggen met een voorbeeld:

Het verkeer geeft ook al jarenlang risicoxe2x80x99s, waarbij veel doden en gewonden te betreuren zijn (PS. het aantal zelfdodingen is hoger dan het aantal verkeersdoden). Men wil het aantal slachtoffers beperken en het liefst helemaal voorkomen, en daarvoor heeft men een arsenaal aan verkeersregels bedacht (snelheidslimieten, voorrangswegen, stoplichten enz.), met aanvullende regels over bijv. drankgebruik, autogordels enz. Toch vallen er nog steeds verkeersslachtoffers te betreuren. 

Een mogelijke oplossing om het verkeer veiliger te maken, zou kunnen zijn dat alle autoxe2x80x99s nog maar 20 km per uur zouden rijden. Bij een botsing met 20 km/u is de kans op letsel immers aanzienlijk kleiner. Men zou ook de auto helemaal kunnen verbieden.. Maar toch neemt men dat soort maatregelen niet, omdat men dat een buitenproportionele maatregel vindt, die teveel van onze huidige xe2x80x9cvrijhedenxe2x80x9dzou afhalen. (mobiliteit is een groot goed in onze samenleving).

Er is dus ergens een grens tussen lusten en lasten.

Naar aanleiding van het drama in Belgie zal men misschien vragen om strengere beveiliging van psychiatrisch patixc3xabnten, maar het is onjuist om preventief elke verwarde persoon op te sluiten met strenge beveiliging (waarbij gezegd dient te worden dat dwangmaatregelen zelfs een voedingsbodem vormen voor escalaties). De persoon verdient immers ook een kans om zich te kunnen herstellen, en daarvoor zijn kansen nodig. Veel mensen leren van hun fouten.

Het leven neemt nou eenmaal risicoxe2x80x99s met zich mee. Zelfmoord en mishandeling komen voort uit het samen leven van grote groepen mensen. De psychiatrie zal in de huidige samenleving niet elk incident kunnen voorkomen, en dat mogen we dan ook niet van de psychiatrie verwachten.

De psychiatrie moet een balans bieden tussen rust en veiligheid, net als het verkeer.

Als iemand maar 1 dag per week mag autorijden gaat diegene waarschijnlijk harder rijden om zoveel mogelijk te kunnen doen in 1 dag. Hij heeft dan maar 1 kans en dat leidt vaak tot paniek.

Zo is het ook bij psychiatrische patixc3xabnten. 

Als iemand niet de rust krijgt die hij/zij nodig heeft, en onder prestatiedruk wordt gezet omdat hij weinig kansen krijgt (bijv. alleen vrijheden krijgt bij goed gedrag), kan het goed zijn dat diegene een masker gaat gebruiken en doet alsof het goed gaat om vrijheden te krijgen. Dat is een symptoom van afstand en daarmee wordt het doel van de hulpverlening dus niet bereikt.

Waar het om draait in de GGZ zijn vertrouwen, kansen en begeleiding. In een cel leer je niet hoe je je WEL zou moeten gedragen. En als iemand met zware problemen maar 1 uurtje zorg per week krijgt helpt het ook niet. Er zijn substantixc3xable kansen nodig (hoop) waarbij er ook aandacht is voor veiligheid, maar het thema veiligheid mag niet de boventoon voeren (want dan kunnen ze net zo goed de psychiatrie afschaffen en alle clienten in de gevangenis stoppen als straf). Zorg is zorg, en zorg is bedoeld om mensen te helpen te leren omgaan met de moeilijke dingen in het leven.

Waar de balans tussen kansen en veiligheid ligt is per persoon verschillend, maar het is belangrijk om ervoor te zorgen dat de zorg zich blijft richten op het bieden van Kansen, en laat de beveiliging maar een taak van de politie zijn.

Verslag van deze week

Maandag 19 januari was de Achterbanraadpleging van de LPGGZ over de nieuwe wet Verplichte Zorg. Er wordt gewerkt aan een gezamenlijk standpunt van de clienten- en familieorganisaties mbt de nieuwe wetsvoorstellen. Ik ben nog aan het lezen en zo.

Ik heb deze week ook een eerste plan voor een Eindhovens model uitgewerkt, waarin eigenlijk staat hoe ik een besluitvormingsprocedure over Verplichte Zorg zelf zou invoeren, en wat voor rol en samenstelling een Commissie dan volgens mij zou moeten hebben.

Ik heb dit plan natuurlijk rondgestuurd aan de LPGGZ en de wetmakers.

En het plan werd ook weer besproken bij de vergadering van de werkgroep Dwang en Drang bij de GGzE, waar we bezig zijn met de ontwikkeling van concrete producten die kunnen bijdragen aan dwangvermindering, zoals methodes voor het inzetten van ervaringsdeskundigheid.

Verder heb ik deze week veel genetwerkt, en heel erg hard gewerkt aan een soort drukwerk-project dat helaas nu stilligt vanwege technische problemen (echt tragisch).

Ook heb ik deze week contact gehad met een advocate. Zij had positief gereageerd op mijn mail tegen jeugdvisitatie, en daarna heb ik haar benaderd met de vraag of ze mij zou kunnen bijstaan in de procedures. Dat ging niet omdat ze niet meer actief was. Dat was een teleurstelling, want ik ben alweer een jaar bezig met advocaten benaderen, maar ik vang steeds bot. Soms vraag ik me af of het wel zin heeft… Gelukkig begreep de advocate mijn onmacht en nu gaat zij op zoek naar een advocaat voor mij. Ze zeggen wel eens: it takes one to find one. Ik hoop dat het goed komt.

Verslag Congres Zorg en Dwang in Samenhang II

Op woensdag 14 januari 2009 ging ik naar De Haagse Lobby in Den Haag voor de themadag Zorg en Dwang in Samenhang II, waarbij de ministers Klink en Hirsch Ballin de wetsvoorstellen van de nieuwe wet Verplichte Zorg (voorheen BOPZ) en de nieuwe wet Forensische Zorg zouden toelichten.

Het wetgevingstraject

Tot 1 februari 2009 is er de internetconsultatie van de wet, en geinteresseerden kunnen de wettekst lezen op www.minjus.nl , xc3 wetgeving xc3 forensische zorg en verplichte geestelijke gezondheidszorg. Daar is ook de mogelijkheid om te reageren op de conceptwetsvoorstellen. In juni 2009 zullen de wetsvoorstellen naar de Ministerraad gaan. Men hoopt in 2010 de formele procedures rond het wetgevingstraject te doorlopen en dan zouden per 1 januari 2011 de nieuwe wetten van kracht worden.

In december 2008 is men gestart met een stuurgroep en een viertal pilots voor de advies-commissie Verplichte Zorg (Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Groningen). Men verwacht medio mei 2009 een voorlopige voortgangsrapportage te hebben van de pilotcommissies. In september zal er dan een definitief rapport zijn over de opzet en werking van de adviescommissies, wat uiteraard meegenomen wordt in de wetsvoorstellen.

Ook wordt er via het ministerie van VWS gewerkt aan een nieuw informatiepunt over Verplichte Zorg. Daarbij wordt begonnen met het maken van een website, en daarbij ben ik ook betrokken.

De conferentie Zorg en Dwang in Samenhang II

Mijn stem was al een paar dagen schor, dus ik had mijn vragen voor de ministers ook schriftelijk voorbereid. Minister Klink was er niet ivm een spoeddebat over verloskunde in Zeeland, en mevr. Monissen verving hem.

De inleiding van de dag werd op een leuke, soepele manier gedaan door Rembrandt Zuijderhoudt. Hij legde uit dat het doel van de bijeenkomst vooral was: het informeren over de nieuwe wetsvoorstellen en daarna via suggesties en conceptoplossingen discussixc3xabren over hoe de uitvoering succesvol kan worden gemaakt. Dat was dus een oproep tot goed luisteren en constructief meedenken.

Daarna was het woord aan minister Hirsch Ballin (Justitie) die in een speech uiteenzette wat het doel was van de vernieuwing van de wetten over onvrijwillige zorg. * lezingen van de minister zijn achteraf altijd te vinden op internet op http://www.justitie.nl/actueel/toespraken/ 

De minister sprak over de kern van de wet, waarbij de inzet is: het bieden van zorg. Men verwacht minder ingrijpende dwang mogelijk te maken door meerkeuzen in dwang te hebben. De dwangmogelijkheden worden dus verder verruimd, maar men hoopt daarmee minder vaak en minder lang dwang te hoeven toepassen. (bijvoorbeeld ambulante dwangmedicatie ipv gedwongen opname).

Ook wordt er een schadebegrip geintroduceerd, waarbij xe2x80x9ceen aanzienlijk risico op ernstige schade (in allerlei vormen)xe2x80x9dde toetssteen zal vormen.

Met de nieuwe uitgangspunten wil men aansluiten bij de aanbevelingen uit de derde Evaluatie BOPZ (april 2007), waaruit geconcludeerd is dat de voorwaarden om dwang te verminderen zijn 1. Stepped care, waarbij in fasen de minst ingrijpende dwang kan worden toegepast, en 2. multidisciplinaire besluitvorming, in de nieuwe wet vormgegeven als de advies-commisie die na overleg met de betrokkenen zal adviseren aan de rechter over de bandbreedte van dwang in de behandeling.

Door meer transparantie en logica in de structuur van de wet in te bouwen wil men de rechtsbescherming van de clienten ook beter in balans brengen (meer eigen regie, minder dwang). De wet moest een vriend zijn van de zwakkeren en onvrijwilligheid dient zoveel mogelijk voorkomen worden. Minister Hirsch Ballin merkte ook nog op dat de nieuwe wet een succes zou zijn als het aantal en de omvang van dwangtoepassingen afneemt.

Omdat de minister aangaf slechts 15 minuten te kunnen blijven, ben ik naar voren geslopen en heb ik mijn schriftelijke vragen op zijn stoel gelegd. Toen hij tijdens de korte pauze weg wilde gaan, heb ik de minister nog gevraagd om een latex handschoen te ondertekenen tegen jeugdvisitatie. Dat deed hij niet vanwege zijn ministersfunctie, maar toen heb ik hem de latex handschoen gewoon gegeven als symbool. Hij heeft het meegenomen en ik hoop dat hij er nog eens goed over nadenkt hoe het verder moet met jeugdvisitatie en wachtlijstjongeren die onterecht in de jeugdgevangenis zitten. De brieven aan minister Hirsch Ballin staan onderaan dit bericht.

Daarna sprak mevrouw Monissen (VWS) die minister Klink verving, over de doelstelling: het verbeteren van de kwaliteit van zorg. Het was de bedoeling om minimaal een duidelijkere wet te maken, met minstens dezelfde mogelijkheden. Als uitgangspunt is genomen de zorgbehoefte, en niet meer de (gedwongen) opname. Ze verwees daarbij ook naar de nieuwe wet van VWS over de Zeven Rechten van de Client.

Om tot een goed oordeel inzake de mogelijkheden te komen stelt men een multidisciplinaire commissie in (met minimaal een psychiater, jurist, en client/familieperspectief). Elk arrondissement krijgt 1 commissie. Deze multidisciplinaire, onafhankelijke commissie geeft na contact met alle betrokkenen een advies aan de rechter over de balans tussen zorg en dwang (ofwel de reikwijdte van het behandelplan). In de pilots wil men gaan uitvinden hoe de commissie uitgewerkt kan worden tot een duidelijk onafhankelijk en gezaghebbend loket, waarbij bureaucratie voorkomen dient te worden.

Een centrale vraag ging over vertrouwen: Hoe is het werkbaar te houden dat er enerzijds een commissieadvies komt en anderzijds de hulpverleners toch hun eigen inzicht kunnen gebruiken? Hieruit kwam naar voren dat de commissie een brugfunctie zal gaan vervullen om de communicatie tussen de verschillende partijen te verbeteren (hulpverlening, client, familie, enz.). De commissie dient een onafhankelijke afweging te maken over de relatie tussen zorg en dwang, en kan vooralsnog adviseren over periodes varixc3xabrend van enkele dagen tot maximaal 2 of  5 jaren.

Mevrouw Monissen gaf aan dat een belangrijk knelpunt vooralsnog ligt in de privacy (als zijnde bescherming van persoonsgegevens).

Na de lunch volgde de discussie met in het panel mevr. Barth (GGZ NL), mevr. Flin (Stichting PVP), dhr. Keurentjes (voorzitter evaluatiecommissie 3e evaluatie BOPZ) en dhr. Gerritsen (voorzitter Stuurgroep pilots).

Belangrijke discussiethemaxe2x80x99s waren de rechtspositie en kwaliteitstoezicht (met name bij voorwaardelijke, gefaseerde en ambulante dwang). Daarbij passeerden verschillende ideeen de revue,
zoals een uitbreiding van de rol van de PVP, toezicht bij elke handeling, of een onafhankelijke klachtencommissie bij de gemeente.

Ook de samenstelling en opzet van de commissie en was onderwerp van gesprek, met daarbij wederom de spanning tussen de reikwijdte van het zorg/dwang-advies en het vertrouwen tav de werkvloer. Er werd gesteld dat men de praktijk het beste voor zich kan laten spreken door de resultaten van de pilots af te wachten. Dhr. Gerritsen riep op om de eigen visie even te parkeren en constructief mee te werken aan de experimenteerfase.

Dhr. Keurentjes merkte op dat deze nieuwe wet waarschijnlijk tot gevolg zal gaan hebben dat er een verschuiving plaatsvindt naar minder clixc3xabnten in de Forensische Zorg, en meer in de GGZ, wat op zich een verbetering is.

Mevrouw Barth maakte een zeer treffende opmerking: Het is belangrijk om ook doorgang te bieden aan de resultaten van de Dwang en Drang-projecten die op de werkvloer zijn uitgevoerd. Men is nu bijvoorbeeld druk bezig met de ontwikkeling van High Care, waarvoor men ook een DBC probeert te maken, die ook weer een aansluiting nodig heeft op de nieuwe wet en de bekostigingssystemen, zoals verzekeraars, en WMO of AWBZ enz.. Het is dus erg belangrijk dat de nieuwe wet Verplichte Zorg niet helemaal dichtgetimmerd zit, maar dat dit soort kwaliteitsprojecten zoals High Care straks wel doorgevoerd kunnen worden.

Op zich was het wel raar dat er in de hele middag slechts 1 keer het woord visitatie is gevallen, maar dan in de context van xe2x80x9ceen bezoek van toezichthoudersxe2x80x9d. Er werd geen woord besteed aan mijn recente openbare reactie over jeugdvisitatie.

Ik heb tot dusver allerlei manifesten, papers en brieven verstuurd naar de wetgevers, maar ik heb nooit een inhoudelijk antwoord gekregen op mijn vragen of mijn visie. Dat is wel frustrerend, want ik doe mijn best om de inhoudelijke kanten van dwangtoepassing mee uit te diepen om tot meer rechtvaardigheid te komen, maar het lijkt soms alsof dat niet gewaardeerd wordt door de wetmakers, want ze komen er met geen enkel woord op terug.

Gelukkig heb ik van deelnemers uit de klankbordgroep wel reacties gekregen en dat is uiteindelijk veel belangrijker, want het gaat ons toch uiteindelijk om het veranderen van de PRAKTIJK en de wetgeving is dan eigenlijk een bijzaak (men voert dergelijke voorschriften uiteindelijk toch naar eigen inzicht uit, en onwerkbare voorschriften worden dikwijls gewoon genegeerd). De reactie van de deelnemers is daarom eigenlijk belangrijker dan die van de overheid.

Al met al was het toch een zeer inspirerende middag. Ik ben weer helemaal op de hoogte van de actuele discussiepunten.

**

Ontwikkeling van een Eindhovens model

Ook kreeg ik inspiratie voor het uitwerken van het plan voor een gemeentelijk informatieportaal inzake crisiszorg in Eindhoven, waarover ik eerder al heb gesproken met Hans-Martin Don (wethouder van Eindhoven). Ik heb inmiddels ook al contact hierover gehad met de clientenorganisatie van GGzE en Ruud Voncken van Zorgbelang/RCO (stadagenda) en ik heb contacten met inloopcentrum de Boei.

Ik zou zelf als uitgangspunt nemen: de crisissituatie die zich voordoet (als deel van het stadsleven, dus WMO), en niet: het advies over mogelijke dwang (GGZ gerelateerd).

In de praktijk is een dwangadvies enkel aan de orde in een crisissituatie, maar er zijn ook vaak nog onbenutte kansen of mogelijkheden (xe2x80x9cprima remediaxe2x80x9d). Het is dus belangrijk om de focus vooral op (maatschappelijke) kansen te leggen ipv een hospitaliserende benadering.

Dus is een integrale benadering van het leven van de client van groot belang, waarbij de EigenKrachtConferentie (met het sociale netwerk van de client) een goed overleg-instrument kan zijn (handleiding voor de EigenKrachtConferentie is te vinden op www.eigen-kracht.nl). om   

Het lijkt mij daarom zinvol om een informatie en adviescentrum op te zetten in Eindhoven, inzake crisiszorg. In/voor crisissituaties kan eenieder naar dit loket voor een aanvraag van informatie, advies of ondersteuning (eventueel (F)ACT en thuiszorg mogelijk), en als het nodig is dan gaan de commissieleden en het eigen netwerk om de tafel zitten om een verder plan te maken (op zoek naar onbenutte mogelijkheden). Dat kan in een EigenKrachtConferentie.

Bij een EigenKrachtConferentie (EKC) ligt de nadruk op wat WEL mogelijk is, wat er wel goed gaat, zodat men kan ontdekken waar de kansen liggen. Het sociale netwerk kent doorgaans de persoonlijke copingsmechanismen van de client, terwijl de commissie meer zicht heeft op de wetenschappelijke, professionele zorg-kant en algemene herstelmogelijkheden. In een goed kringgesprek met het sociale netwerk zullen diverse factoren van het leven van de client aan het licht komen

In een xe2x80x9ccrisissituatiexe2x80x9d waarin de draagkracht van het eigen netwerk opraakt is het belangrijk om specifiek te bepalen wat de knelpunten zijn (bijv. extreem heftige problematiek (prikkels) of een gebrek aan bescherming. Het goed formuleren van het knelpunt cq probleem kan bijdragen aan het vinden van de beste, minst ingrijpende oplossing (bijv. (F)ACT, en thuiszorg/gezinszorg, of opname enz.).

Noch het eigen netwerk, noch de voorgestelde adviescommissie kan het leven van een client geheel overzien, dus vandaar dat een gezamenlijk overleg onze voorkeur krijgt (opgezet en gefaseerd zoals de EigenKracht Conferentie) met de commissieleden als voorzitter/gespreksleiders. Ik zou de voorgestelde commissie Verplichte Zorg daarvoor dus ombuigen naar een professionele gesprekleider voor deskundige crisisadvisering binnen de EigenKrachtConferentie (EKC)

De gebundelde kennis biedt naar verwachting werkelijk goede kansen voor de client, die wellicht beter begrepen zal gaan worden. Onbegrip is immers funest voor de zorgrelatie.
Dit onderstreept uiteraard ook de meerwaarde van het betrekken van ervaringsdeskundigen in het gesprek.

De crisiskaart is daarbij ook weer een waardevol instrument (iets sterker neergezet dan de zorgkaart). Op een crisiskaart kan dan bijv. aangegeven worden wie men bij de crisis-EKC zou willen hebben, of in welke richting men oplossingen kan zoeken en wat men absoluut niet wil. Ook de signalen uit een signaleringsplan zouden beter kunnen worden opgespoord via een gezamenlijk kringgesprek met het eigen netwerk (EKC) onder deskundige leiding (van bijv. de commissie).

In Eindhoven hoop ik de EigenKrachtConferentie in verschillende varianten in te kunnen voeren, alsmede de mogelijkheid voor thuiszorg en bemo
eizorg (FACT en ACT). Het plan omvat dus een soort maatschappelijk crisis-loket, waar men terecht kan voor informatie, advies, ondersteuning enz. Dit model gaat dus veel verder dan het beoordelen van wel/geen dwang, maar kan gaan over oplossingen voor allerlei persoonlijke crisissituaties in een stad (daarom WMO). De commissie Verplichte Zorg kan dan tzt ingelijfd worden in het EigenKracht-model.

Ook ACT en FACT kan er worden geregeld. En – zonodig-  ook extra ondersteuning (High Care) op afroep voor zorginstellingen in de stad. Het is dus ook een soort uitzendorgaan voor (mobiele, ambulante) hulpverleners. Dat heeft bijv. als voordeel dat je in een acute crisis direct een hulpverlener mee kan krijgen naar de crisislokatie, die kan het zorgcontact dan dus zonder haast en tijdsdruk direct beginnen, met aandacht voor communicatie en vertrouwen.

Een soort persoonlijke wijkzorg (WMO dus).

Het is een pril en ambitieus plan.

Maandag 19 januari ga ik naar de Achterbanraadpleging van de LPGGZ over de wetsvoorstellen rond Verplichte Zorg.

Vragen aan minister Hirsch Ballin

Hieronder de brieven die ik de themadag Zorg en Dwang in Samenhang II,op 14 januari 2009 in Den Haag, op de stoel heb gelegd van de minister van Justitie Hirsch Ballin (en de brief over jeugdvisitatie- enige berichten terug- zat er ook bij). Naast onderstaande brieven hebben wij de minister ook een latex handschoen overhandigd, het symbool van visitatie.

Vragen aan minister Hirsch Ballin, over jeugdvisitatie:

Ik heb u op dinsdag 13 januari 2009 in het vragenuurtje horen spreken over

  • het belang van goed gedrag door vrijwilligers die een verantwoordelijkheid dragen voor de kwetsbaren in de samenleving (zoals bij kinderopvang)
  • en de ernst van seksueel misbruik en andere mishandeling
  • en de noodzaak om alle vormen van misbruik te voorkomen (met bijv. een instrument als de VOG- verklaring omtrent goed gedrag)

xc3 Hoe verhoudt zich dat tot jeugdvisitatie, waarbij een voorbeeldfiguur (ofwel opvoeder/ hulpverlener ) over de grenzen van een kind of jongere heengaat door ongewenst de intieme lichaamsdelen van een jongere te doorzoeken?

xc3 Waarom wordt de vernederende handmatige visitatie nog steeds toegepast in de zorg en het gevangeniswezen, terwijl er bijv. op Schiphol enkel scanapparatuur mag worden gebruikt vanwege de Rechten van de Mens (integriteit van het lichaam)?

Als dezelfde mensenrechten ook voor clienten in de GGZ en Justitiele Instellingen gelden, dan moet handmatige visitatie verboden worden, net als op Schiphol.

omdat:

  • Visitatie is zeer vernederend en past niet binnen de Nederlandse normen en waarden aangaande omgangsvormen tov burgers. (mensenrechten)
  • Psychiatrische problematiek komt vaak voort uit problemen met de eigen identiteit en relaties (in brede zin, zoals onzekerheid, traumaxe2x80x99s enz.) En zeker de problemen van jongeren hebben zeer vaak te maken met puberteit en de ontwikkeling van identiteit en relaties, en dat maakt jeugdvisitatie extra ernstig. (aandacht voor de bron)
  • Visitatie werkt de zorgrelatie en het herstel van de client tegen (het tast de identiteit en relaties aan). Het middel draagt niet bij aan welzijn van de client, maar leidt zelfs tot ernstige traumaxe2x80x99s. (toekomstkansen)

Visitatie hoort dus sowieso niet in de zorg, en is onacceptabel.

Wachtlijstjongeren UIT de jeugdgevangenis

1.         Kan er budget worden vrijgemaakt om de Dwang en Drang-projecten ook in de jeugdhulpverlening door te voeren?

Daarbij denk ik dan sowieso aan de jeugd-GGZ, en met name ook de jeugd-TBS. De problemen daar zijn soms echt ernstig en ongeveer gelijk aan de beheerscultuur-problemen in de gewone GGZ (ook forensische zorg).  Dus zouden er Dwang en Drang-projecten volgens het reguliere model gestart kunnen worden, volgens de richtlijnen van GGZ Nederland)

Maar ook binnen justitiele jeugdinrichtingen moet nog veel gebeuren (dezelfde cultuurverandering van beheersen naar voorkomen), en binnen de JJIxe2x80x99s is de noodopvang van wachtlijstjongeren dan weer een speciaal aandachtspunt.

Ook in deze setting kan men aan de slag met dwang en drang (wat inmiddels een begrip is) om zo tot een betere attitude en bejegening te komen, en minder dwang voor de betrokkenen.

2.         Kunnen de jeugdinstellingen verplicht worden om een projectplan voor dwangvermindering te maken en in te dienen, bij GGZ Nederland, voor de aanvraag voor projectgelden (dat is nu de reguliere weg voor dwang en drang-projecten)

Dwang en drangprojecten hebben tot nu toe allemaal positieve resultaten gebracht en dwangvermindering opgeleverd, alsmede ook een prettigere werksfeer voor de medewerkers. Het is dus een effectief project dat resultaten geeft in de zorgcultuur. (het is wel een langere weg, van doorgaans enkele jaren)

Dwang en drang projecten vallen eigenlijk in de categorie: bijscholing en kwaliteitsverbetering. Aangezien de problemen in de jeugdhulpverlening nog steeds erg groot zijn, is het raadzaam om dit aan alle jeugdhulpverlenende instellingen te vragen of zelfs te verplichten.

Als ik denk aan de inhoud van dwang en drangvermindering in de jeugdhulpverlening, dan zou de eerste logische stap zijn: de jeugdzorgjongeren te ontheffen van het gevangenisregime, omdat dit onnodige dwang is. Dat kan vervolgens vormgegeven worden door een interne herschikking van de clienten door bepaalde afdelingen te reserveren voor jeugdzorgjongeren..

(bijv.  bij het Poortje in Groningen zijn meerdere afdelingen of groepen: Rood, Groen, Blauw enz.) . Dan vervalt immers de noodzaak voor een strak regime.

Voor JJIxe2x80x99s zou er dan extra budget nodig zijn om de herschikking te organiseren.

3.         Kan voor deze bijzondere groep jongeren die onterecht in de JJIxe2x80x99s verblijven ook extra geld worden vrijgemaakt om binnen de JJIxe2x80x99s een herschikking te organiseren en uit te voeren?

Bij GGZ Nederland is de kennis aanwezig om projectvoorstellen te beoordelen.

4.         Is het een idee, omdat het over zorgjongeren gaat, om deze aanvragen van JJIxe2x80x99s, vanwege de snelheid van de procedure afhandeling ook via GGZ Nederland (of samen met GGZ Nederland) te laten verlopen? En zo het budget daarvoor te bestemmen?

Het is gebruikelijk om bij Dwang en Drang-projecten een aantal speerpunten te noemen, zoals een concreet doel mbt het verminderen van dwang (bijv. 40% minder separeren in 2 jaar tijd in GGZ-afdelingen.) Daarbij ligt de focus op meer aandacht voor de client, en een cultuurverandering naar betrokkenheid en vroege signalering, in plaats van escalaties en repressie via dwang. (dus geen afwenteling op dwangmedicatie oid.)

De vraag om jeugdzorgjongeren te ontheffen van het gevangenisregime kan een speciaal jeugd-speerpunt zijn binnen het dwang en drang-kader.

De client moet echt centraal staan, en gehoord kunnen worden. Het huidige zorgsysteem voor jeugdhulpverlening voldoet niet, en dus moet er ruimte komen voor vernieuwing en kwaliteitsverbetering. Het mag duidelijk zijn dat hiervoor kosten moeten worden gemaakt. Dus ik denk dat er geld beschikbaar moet komen, en dat dat een legitieme vraag is.

En dat moet aangestuurd worden. Ik denk dat GGZ Nederland daarvoor een orgaan is.

(ing.) Jolijn Santegoeds – Actiegroep Tekeer tegen de isoleer! www.mindrights.nl